Chú trọng công tác dự tính, dự báo dịch bệnh trong sản xuất nông nghiệp

Sản xuất nông nghiệp luôn chịu ảnh hưởng, chi phối bởi nhiều yếu tố ngoại cảnh, như: thời tiết, sinh vật gây hại. Do đó, việc nhận định, đưa ra những dự báo kịp thời, chính xác sẽ giúp người dân chủ động các biện pháp phòng trừ, giảm thiểu thiệt hại, nâng cao năng suất cây trồng, bảo vệ đàn vật nuôi, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất.

Cán bộ Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp Thiệu Hóa hướng dẫn người dân kiểm tra dịch hại trên cây trồng.

Vụ mùa 2025, toàn tỉnh gieo trồng 146.663,3ha cây trồng các loại, hiện nay cây trồng đang ở giai đoạn phát triển. Tuy nhiên, theo dự báo, tình hình thời tiết sẽ có nhiều diễn biến phức tạp, nguy cơ ảnh hưởng đến các đối tượng cây trồng. Đồng thời, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh các đối tượng gây hại, như: sâu cuốn lá nhỏ, sâu đục thân, rầy các loại, bệnh sinh lý, chuột... phát triển. Do đó, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh đã phân công cán bộ kỹ thuật thường xuyên phối hợp với trung tâm dịch vụ nông nghiệp khu vực tiến hành điều tra, đánh giá khả năng phát sinh của sâu bệnh. Từ đó, phát hiện, dự tính, dự báo tình hình dịch hại để kịp thời khuyến cáo, hướng dẫn người dân phòng trừ, bảo vệ cây trồng.

Ông Hoàng Ngọc Lĩnh, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp Thiệu Hóa, cho biết: “Công tác điều tra tình hình sinh vật gây hại được đơn vị tiến hành mỗi tuần, nhất là vào giai đoạn quan trọng của cây trồng, vật nuôi hay ở những thời kỳ thời tiết có nhiều diễn biến phức tạp, từ đó, đưa ra những dự tính, dự báo chính xác, phù hợp. Không chỉ tham mưu cho Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh đưa ra thông báo, hướng dẫn người dân có biện pháp chăm sóc phù hợp mà còn chủ động phòng ngừa sâu bệnh từ sớm, từ xa nhằm bảo đảm năng suất, chất lượng cây trồng”.

Được biết, Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp Thiệu Hóa làm nhiệm vụ hỗ trợ kỹ thuật sản xuất cho người dân 5 xã: Thiệu Hóa, Thiệu Quang, Thiệu Tiến, Thiệu Toán, Thiệu Trung. Để làm tốt công tác dự tính, dự báo, trung tâm đã phân công cán bộ bám sát địa bàn để thường xuyên theo dõi, nắm bắt tình hình sản xuất nông nghiệp, dịch bệnh tại địa phương. Từ đó, tham mưu cho ngành nông nghiệp, các địa phương có phương án phòng trừ. Mặc dù đội ngũ cán bộ mỏng, diện tích sản xuất nông nghiệp lớn, song nhờ sự sát sao, chủ động bám sát cơ sở, các dịch bệnh trên cây trồng được khắc chế kịp thời; dịch bệnh trên đàn vật nuôi được kiểm soát.

Tỉnh Thanh Hóa có đàn vật nuôi thuộc nhóm các địa phương dẫn đầu cả nước. Ở thời điểm cuối năm, khi thời tiết giao mùa và nhu cầu của thị trường về thịt gia súc, gia cầm lớn, việc lưu thông, vận chuyển động vật diễn ra thường xuyên nên nguy cơ lây nhiễm bệnh trên đàn vật nuôi càng tăng cao. Do đó, ngành nông nghiệp đã có những phân tích, dự báo sát với thực tế để vừa triển khai có hiệu quả các biện pháp chăm sóc đàn vật nuôi, vừa phòng, chống dịch bệnh. Ông Lê Long Giang, Phó Chủ tịch UBND xã Thiệu Quang, cho biết: "Thông qua công tác dự báo của ngành nông nghiệp về nguy cơ, vùng lây lan của bệnh dịch tả lợn châu Phi nói riêng và dịch bệnh trên đàn vật nuôi nói chung, xã đã có những biện pháp phòng trừ phù hợp, như: phun tiêu độc khử trùng những vùng có nguy cơ bị dịch, thực hiện kiểm soát chặt chẽ các phương tiện lưu thông đến, đi và qua vùng dịch. Từ đó, địa phương bước đầu kiểm soát được dịch bệnh. Từ tháng 7/2025 đến nay, mặc dù là một trong những địa phương bị nhiễm bệnh dịch tả lợn châu Phi sớm của tỉnh, song đến nay, trên địa bàn xã chỉ có 2 ổ dịch với khoảng 20 con lợn bị chết, tiêu hủy. Đàn vật nuôi được chăm sóc, bảo vệ tốt”.

Công tác dự tính, dự báo trong nông nghiệp là một trong những nghiệp vụ chuyên môn được dựa trên các yếu tố điều tra thực tế trên đồng, ruộng hay trên đàn vật nuôi kết hợp với các yếu tố tác động như thời tiết, đặc điểm phát triển của một số loại dịch bệnh phổ biến. Tuy nhiên, với điều kiện thời tiết ngày càng bất thường và việc sử dụng giống sản xuất không rõ nguồn gốc thì mối nguy dịch bệnh gia tăng đột biến cả về số lượng, diện tích, mức độ gây hại, vượt quá khả năng kiểm soát và hướng dẫn của cơ quan chuyên ngành hoàn toàn có thể xảy ra.

Do đó, để tiếp tục nâng cao năng lực dự báo trong sản xuất nông nghiệp, Sở Nông nghiệp và Môi trường đang tiếp tục theo dõi diễn biến thời tiết, đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp. Đồng thời, ban hành văn bản chỉ đạo về phòng trừ sâu bệnh, dịch hại trên cây trồng, vật nuôi; đẩy mạnh thông tin tuyên truyền diễn biến của thời tiết, tình hình phát sinh, phát triển của sinh vật gây hại đến sản xuất nông nghiệp. Cùng với đó, ngành đã và đang tuyên truyền cho người dân sử dụng các giống có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng để hạn chế sinh vật gây hại, bảo đảm hiệu quả kinh tế cho sản xuất nông nghiệp.

Bài và ảnh: Lê Hòa