Chi nhánh Thủy lợi Cẩm Thủy chủ động phục vụ nước tưới

Thời điểm tháng 4/2026, hơn 1.320ha lúa vụ chiêm xuân trên địa bàn các xã Cẩm Thủy, Cẩm Thạch, Cẩm Tú, Cẩm Tân, Cẩm Vân và Điền Quang do Công ty TNHH MTV Sông Chu - Chi nhánh Thủy lợi Cẩm Thủy (sau đây gọi là Chi nhánh Thủy lợi Cẩm Thủy) phục vụ tưới đã có đủ nguồn nước, lúa sinh trưởng tốt.

Hồ Duồng Cốc đã tích đủ nước tưới cho cây trồng theo thiết kế.

Hiện nay, các xã thuộc huyện Cẩm Thủy (cũ) có 106 công trình thủy lợi, chủ yếu là hồ, đập nhỏ, trong đó có 8 hồ, đập đã xuống cấp nghiêm trọng, gây bất lợi cho phát triển sản xuất nông nghiệp và dân sinh trên địa bàn. Trong đó, Chi nhánh Thủy lợi Cẩm Thủy quản lý, bao gồm 5 hồ chứa (hồ Thung Bằng, Duồng Cốc, Bồ Kết, Làng Lụt, Phâng Khánh) và 6 trạm bơm điện. Đối với các hồ chứa đã tích đủ nước theo thiết kế, phát huy hiệu quả phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Tuy nhiên, do ảnh hưởng mực nước sông Mã xuống thấp và phụ thuộc vào lịch phát điện của một số nhà máy thủy điện trên sông Mã, nhiều thời điểm các trạm bơm không lấy được nguồn nước bơm. Điển hình như trạm bơm Cẩm Tân 2 hiện nay không có nguồn nước để bơm tưới.

Trong điều kiện khó khăn nguồn nước, Công ty TNHH MTV Sông Chu đã chỉ đạo Chi nhánh Thủy lợi Cẩm Thủy bảo đảm nguồn nước tưới mùa nắng nóng. Công ty chủ động lắp đặt trạm bơm dã chiến từ kênh tiêu bơm nước vào cuối kênh chính cho trạm bơm Cẩm Tân 2 hoạt động. Nâng cấp, sửa chữa, cải tiến nối dài loa hút nước tại trạm bơm Cẩm Bình để bơm cấp nước tưới và chống hạn cho cây trồng. Chi nhánh đã chủ động nạo vét bể hút, kênh dẫn các trạm bơm, nạo vét hệ thống kênh tưới, vớt rác, thông dòng chảy và phát động kỹ sư, công nhân ra quân phục vụ sản xuất, thay ca thường trực tại đầu mối công trình, hệ thống thủy lợi, vận hành các trạm bơm, cung cấp đủ nước cho cây trồng.

Trước khi vào vụ sản xuất vụ chiêm xuân 2026, Chi nhánh Thủy lợi Cẩm Thủy đã chủ động kiểm tra, duy tu, bảo dưỡng, sửa chữa công trình; đào sâu và mở rộng cửa vào các bể hút trạm bơm để tăng lượng n­­ước trong bể hút, nạo vét hệ thống kênh tưới với khối lượng đào đắp hơn 1.700m3 bùn, đất. Xây dựng và triển khai phương án tưới và chống hạn, lập lịch tưới đến từng công trình và tăng cường công tác quản lý nguồn nước hồ, đập, điều tiết n­ước tưới hợp lý, t­­­ưới luân phiên, tiết kiệm, dành nước cho cây trồng mùa nắng nóng.

Bằng nhiều nguồn vốn, trong thời gian vừa qua một số công trình thủy lợi trên địa bàn đã được đầu tư xây dựng, sửa chữa, nâng cấp. Tiêu biểu như hồ Bai Mòng (xã Cẩm Thạch), hồ Cây Sung, hồ Và Và (xã Cẩm Vân)... đã phát huy hiệu quả phục vụ nước tưới sản xuất nông nghiệp.

Chủ động khắc phục thiếu hụt nguồn nước, các xã đã chỉ đạo người dân chuyển đổi diện tích cây trồng không bảo đảm nguồn nước tư­ới sang trồng các cây màu chịu hạn. Chi nhánh Thủy lợi Cẩm Thủy lắp đặt 2 máy bơm dã chiến phục vụ chống hạn. Đối với 8,5ha khu Đồng Mớn, xã Cẩm Tân (vùng tưới cao, xã cuối kênh đông trạm bơm Cẩm Tân 2) đã có đủ nước tưới. Sửa chữa, duy tu các hạng mục công trình như nâng cấp đập hồ Bồ Kết, sửa chữa đập Hang Trâu... Tham mưu cho các xã phát động toàn dân làm thủy lợi mùa khô, nạo vét, khơi thông dòng chảy các tuyến kênh mương, sửa chữa những hư hỏng nhỏ của công trình, đắp bờ vùng, bờ thửa để giữ nước. Chủ động kiểm tra, đánh giá khả năng phục vụ nước t­ưới của công trình để có biện pháp khắc phục như­ nạo vét bể hút, kênh dẫn một số trạm bơm hoạt động khi mực nư­ớc sông Mã xuống thấp. Các xã, thôn còn phát huy nội lực thi công các công trình nhỏ như phai, đập nhỏ tạm thời dâng nước từ dòng chảy sông, suối... tưới hỗ trợ cho cây trồng. Tuyên truyền, vận động nông dân sử dụng nước tưới từ hồ, đập tiết kiệm; dùng máy bơm dầu tận dụng nguồn nước từ ao, khe suối bơm tưới cho cây trồng, nhất là thời kỳ lúa làm đòng, trổ bông.

Bài và ảnh: Nguyễn Quân