Cảnh báo tình trạng lừa đảo giả danh đơn vị, cơ quan Nhà nước

Không còn là những chiêu trò xa lạ, các hình thức giả danh cán bộ thực thi công vụ hay đơn vị cung cấp dịch vụ công đang len lỏi vào đời sống người dân với thủ đoạn ngày càng tinh vi. Từ những cuộc gọi yêu cầu cập nhật thông tin cá nhân, kích hoạt tài khoản điện tử, mua bảo hiểm xe... đến thông báo xử lý vi phạm, mục tiêu cuối cùng là chiếm đoạt tài sản và dữ liệu cá nhân.

Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới 36.03D phát đi cảnh báo về các chiêu trò lừa đảo đến khách hàng.

Muôn dạng “chiêu trò” lừa đảo

Những ngày đầu tháng 6, nhiều chủ phương tiện giao thông trên địa bàn tỉnh phản ánh việc liên tục nhận được các cuộc gọi từ số điện thoại lạ. Người gọi tự xưng là nhân viên trung tâm đăng kiểm, thông báo xe sắp hết hạn kiểm định hoặc yêu cầu đổi sang mẫu tem kiểm định mới. Không chỉ vậy, các đối tượng còn mời chào mua bảo hiểm, hướng dẫn thực hiện thủ tục trực tuyến và đề nghị cung cấp thông tin cá nhân để hỗ trợ hoàn tất hồ sơ.

Trước tình trạng này, các đơn vị đăng kiểm trên địa bàn tỉnh đã phải phát đi thông báo khẩn để cảnh báo người dân, khách hàng. Ông Nguyễn Văn Khoát, Giám đốc Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới Thanh Hóa, cho biết: “Thời gian gần đây, Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới 36.01S và 36.02S nhận được rất nhiều phản hồi của khách hàng về việc có số điện thoại tự xưng là nhân viên trung tâm gọi điện đến các chủ xe thông báo cần đổi mẫu tem kiểm định dán trên ô tô và mời chào mua bảo hiểm. Trung tâm xin khẳng định đây là các cuộc gọi lừa đảo, đề nghị khách hàng tuyệt đối không thực hiện bất kỳ giao dịch nào qua điện thoại”.

Tương tự, ông Nguyễn Thanh Hải, Phó giám đốc Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới 36.03D, cho biết, đơn vị cũng liên tục tiếp nhận thông tin phản ánh từ người dân, khách hàng về tình trạng tương tự. Theo ông, các đối tượng thường tự xưng là người của trung tâm đăng kiểm, của Cục Đăng kiểm Việt Nam, Bộ Xây dựng hoặc các cơ quan quản lý Nhà nước để yêu cầu chủ phương tiện đến đổi tem mới, kiểm định lại hoặc hướng dẫn thực hiện đổi tem kiểm định online. Tuy nhiên, tất cả những hình thức này đều không phải quy trình chính thức của ngành đăng kiểm. Điều đáng lo ngại là các đối tượng lừa đảo ngày càng nghiên cứu kỹ tâm lý của nạn nhân để xây dựng kịch bản tinh vi. Chúng nắm được thông tin cơ bản về phương tiện, biết thời điểm kiểm định gần hết hạn để tạo lòng tin. Sau khi khiến chủ xe mất cảnh giác, đối tượng sẽ yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, chuyển khoản các khoản phí hoặc truy cập vào những đường link lạ nhằm chiếm đoạt dữ liệu và tài sản.

Thực tế, việc giả danh trung tâm đăng kiểm chỉ là một trong nhiều biến tướng của các loại tội phạm. Trước đó, lực lượng chức năng Công an tỉnh đã nhiều lần cảnh báo về tình trạng các đối tượng giả danh công an, cán bộ xã, phường hỗ trợ kích hoạt tài khoản định danh điện tử, yêu cầu cập nhật dữ liệu dân cư hoặc giải quyết thủ tục hành chính. Điểm chung của các vụ việc là lợi dụng sự thiếu thông tin, tâm lý lo sợ của người dân để thực hiện hành vi lừa đảo.

Hệ quả của những chiêu trò giả danh này đã khiến cho không ít người trở thành nạn nhân, bị chiếm đoạt số tiền lớn chỉ sau vài phút mất cảnh giác. Đơn cử, mới đây Công an tỉnh Thanh Hóa đã tiếp nhận trình báo của chị T.T.K.D. (40 tuổi, trú tại phường Đông Sơn), chủ một cửa hàng kinh doanh vàng bạc trên địa bàn. Do có nhu cầu thực hiện kê khai thuế, chị D. nhận được cuộc gọi từ một đối tượng tự xưng là cán bộ cơ quan thuế, hướng dẫn cập nhật và xác thực thông tin hộ kinh doanh. Tin tưởng làm theo, chị được yêu cầu truy cập vào trang web giả mạo để thực hiện các bước xác thực. Sau khi đăng nhập và thao tác theo hướng dẫn, điện thoại của chị D. đã bị các đối tượng chiếm quyền điều khiển từ xa mà nạn nhân không hề hay biết. Chỉ trong tích tắc, toàn bộ số tiền hơn 300 triệu đồng trong tài khoản ngân hàng của chị đã “không cánh mà bay”.

Nâng cao cảnh giác, chủ động bảo vệ tài sản

Theo cơ quan công an, kịch bản chung của các đối tượng là đánh vào tâm lý lo ngại thủ tục hành chính phức tạp của người dân. Sau khi kết nối qua điện thoại hoặc zalo, chúng gửi các đường link cài đặt ứng dụng (app) thuế giả mạo. Các ứng dụng này có giao diện giả mạo yêu cầu nhập tài khoản và mật khẩu ngân hàng, hoặc chứa mã độc có khả năng theo dõi hoạt động của thiết bị; thu thập thông tin đăng nhập, mật khẩu ngân hàng; tự động chiếm quyền điều khiển (Accessibility Service) để thực hiện các giao dịch chuyển tiền mà chủ sở hữu không hề hay biết.

Trong bối cảnh tội phạm công nghệ cao liên tục thay đổi phương thức hoạt động, sự chủ quan của người dân chính là kẽ hở để các đối tượng lợi dụng. Mỗi cuộc gọi bất thường liên quan đến đăng kiểm, tài khoản ngân hàng hay yêu cầu về kê khai thuế, chuyển tiền đều cần được kiểm chứng kỹ trước khi thực hiện bất kỳ thao tác nào. Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác, tuyệt đối không vì tâm lý lo ngại bị xử phạt hoặc muốn hoàn tất thủ tục nhanh chóng mà làm theo hướng dẫn của các đối tượng mạo danh. Khi gặp những trường hợp có dấu hiệu nghi vấn, cần giữ bình tĩnh, không làm theo hướng dẫn của đối tượng, nhanh chóng liên hệ với người thân hoặc cơ quan chức năng để kiểm chứng thông tin.

Người dân tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân, số căn cước công dân, địa chỉ, số tài khoản ngân hàng, mật khẩu, mã OTP cho bất kỳ ai qua điện thoại hoặc mạng xã hội khi chưa xác minh rõ danh tính. Đồng thời, không truy cập các đường link lạ được gửi qua tin nhắn, zalo, facebook; không cài đặt ứng dụng từ các nguồn không chính thống hoặc cho phép người khác điều khiển từ xa điện thoại, máy tính với lý do hỗ trợ cài đặt phần mềm hay thực hiện thủ tục hành chính. Đối với các giao dịch liên quan đến thuế, người dân chỉ nên tra cứu và thực hiện thông qua cổng thông tin điện tử chính thức của ngành thuế, tuyệt đối không cài đặt các tệp lạ hoặc truy cập những đường dẫn không rõ nguồn gốc. Mỗi người dân cần chủ động kiểm chứng thông tin trước khi thực hiện bất kỳ thao tác nào liên quan đến tài khoản cá nhân và tài sản của mình.

Bài và ảnh: Đình Giang