Căng thẳng Trung Đông đẩy giá năng lượng tăng vọt, EU cân nhắc mở rộng sứ mệnh hải quân tới Eo biển Hormuz

Liên minh châu Âu (EU) đang xem xét tăng cường và có thể mở rộng phạm vi hoạt động của sứ mệnh hải quân Aspides tại Trung Đông, trong bối cảnh tình hình liên quan Iran làm gia tăng lo ngại về an ninh hàng hải và nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Tàu chở dầu Luojiashan neo đậu tại Muscat, trong bối cảnh Iran tuyên bố sẽ đóng cửa eo biển Hormuz, giữa lúc xung đột Mỹ-Israel với Iran đang diễn ra, tại Muscat, Oman, ngày 7 tháng 3 năm 2026. Ảnh: Reuters

Ngoại trưởng các nước Liên minh châu Âu dự kiến thảo luận tại cuộc họp ở Brussels (Bỉ) ngày 16/3 về việc tăng cường sứ mệnh hải quân Aspides – chiến dịch do EU triển khai từ năm 2024 nhằm bảo vệ tàu thuyền trước các vụ tấn công nhằm vào hoạt động vận tải quốc tế tại khu vực Biển Đỏ.

Một số quan chức châu Âu cho biết các cuộc thảo luận cũng có thể đề cập khả năng mở rộng phạm vi hoạt động của sứ mệnh này tới Eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng quan trọng của thế giới.

Hiện nay, lực lượng Aspides do EU chỉ huy trực tiếp gồm một tàu của Italy và một tàu của Hy Lạp, đồng thời có thể nhận hỗ trợ từ một tàu của Pháp và một tàu khác của Italy khi cần thiết. Tuy nhiên, theo các nhà ngoại giao và quan chức EU, các ngoại trưởng nhiều khả năng sẽ tập trung vào đề xuất của Đại diện cấp cao phụ trách chính sách đối ngoại và an ninh của EU Kaja Kallas về việc kêu gọi thêm các quốc gia thành viên đóng góp tàu và năng lực cho sứ mệnh, thay vì đưa ra quyết định ngay về việc mở rộng sang Eo biển Hormuz.

Một số quan chức châu Âu cho rằng sứ mệnh Aspides có thể trở thành một phần của các nỗ lực quốc tế nhằm bảo đảm tự do hàng hải tại khu vực Vùng Vịnh, song việc thay đổi nhiệm vụ của chiến dịch sẽ cần sự đồng thuận của toàn bộ 27 quốc gia thành viên EU.

Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul bày tỏ hoài nghi về hiệu quả của việc mở rộng sứ mệnh Aspides sang Eo biển Hormuz, cho rằng chiến dịch này hiện cũng đang đối mặt nhiều thách thức trong việc thực hiện nhiệm vụ hiện tại. Ông nhấn mạnh cần thận trọng trước khi đưa ra bất kỳ quyết định nào liên quan đến việc triển khai lực lượng tại khu vực trong bối cảnh tình hình an ninh còn phức tạp.

Trong khi đó, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ngày 15/3 cho biết ông đã trao đổi với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian, kêu gọi chấm dứt ngay các hoạt động tấn công nhằm vào các quốc gia trong khu vực Trung Đông, dù trực tiếp hay thông qua các lực lượng ủy nhiệm, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết phải sớm khôi phục tự do hàng hải tại Eo biển Hormuz. Nhà lãnh đạo Pháp cũng cho rằng ổn định lâu dài tại khu vực cần một khuôn khổ chính trị và an ninh mới nhằm giải quyết các quan ngại liên quan chương trình hạt nhân, tên lửa đạn đạo và các hoạt động khu vực của Iran.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) thông báo bắt đầu giải phóng lượng lớn dầu từ kho dự trữ khẩn cấp nhằm ổn định nguồn cung. Ảnh: Discoveryalert

Những diễn biến căng thẳng gần đây đã khiến giá dầu thế giới tăng mạnh, có thời điểm vượt ngưỡng 100 USD/thùng. Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) ngày 15/3 thông báo bắt đầu giải phóng lượng lớn dầu từ kho dự trữ khẩn cấp nhằm ổn định nguồn cung. Theo kế hoạch, các nước thành viên IEA tại khu vực châu Á và châu Đại Dương sẽ lập tức đưa dầu dự trữ ra thị trường, trong khi các nước tại châu Mỹ và châu Âu dự kiến bắt đầu triển khai từ cuối tháng 3. Tổng cộng khoảng 411,9 triệu thùng dầu sẽ được giải phóng trên toàn cầu.

Cơ quan này cho rằng diễn biến căng thẳng tại Trung Đông đang gây ra những xáo trộn lớn đối với thị trường dầu mỏ thế giới, đồng thời nhấn mạnh việc khôi phục hoạt động vận chuyển bình thường qua Eo biển Hormuz vẫn là yếu tố then chốt để ổn định nguồn cung năng lượng.

Bích Hồng

Nguồn: Euronews, Reuters, Asiae