Đánh thức nguồn lực văn hóa, mở lối cho thị trường sáng tạo

Mạng lưới Phát triển Công nghiệp văn hóa Việt Nam vừa được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chính thức công bố vào đầu tuần, ngày 12/10/2026. Một trong ý nghĩa nổi bật đó là đã định hướng kết nối những mắt xích quan trọng tạo điều kiện để tri thức, nguồn vốn, công nghệ và thị trường gặp nhau. Nhớ lại, cách đây vài tháng, sự kiện đạo diễn Victor Vũ công bố dự án phim lịch sử “Chiến bào” tại Khu Di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh, biết đâu đó lại mở ra một hướng đi trên quê Thanh: xây dựng thị trường công nghiệp văn hóa trên nền tảng bản sắc địa phương.

Chúng ta vẫn luôn thừa nhận: Di sản phong phú không mặc nhiên tạo ra sản phẩm có sức cạnh tranh; sự độc đáo của văn hóa dân tộc cũng không tự động trở thành thương hiệu. Giữa giá trị văn hóa và giá trị kinh tế là cả một quá trình chuyển hóa, mà trong đó các yếu tố như năng lực tổ chức thị trường, ứng dụng công nghiệp và sự liên kết nhiều chủ thể đóng vai trò quan trọng.

Việc công bố Mạng lưới Phát triển Công nghiệp văn hóa Việt Nam cho thấy yêu cầu tăng cường kết nối giữa sáng tạo và thị trường. Đây không chỉ là câu chuyện của ngành văn hóa, mà còn là đòi hỏi phát triển kinh tế trong thời đại số, khi năng lực xây dựng thương hiệu, khai thác tài sản trí tuệ và đưa sản phẩm đến công chúng ngày càng quyết định sức cạnh tranh của mỗi địa phương, mỗi quốc gia.

Tại Thanh Hóa, khi câu chuyện về cuộc khởi nghĩa Lam Sơn được tiếp cận bằng ngôn ngữ điện ảnh đương đại, di sản địa phương có cơ hội đến gần hơn với công chúng, nhất là thế hệ trẻ. Nhưng ý nghĩa của một dự án phim không nên chỉ dừng ở hiệu ứng quảng bá. Nếu được tổ chức bài bản, quá trình sản xuất còn có thể tạo cơ hội cho các dịch vụ lưu trú, vận chuyển, thiết kế mỹ thuật, phục dựng trang phục, cung ứng nhân lực; khi tác phẩm đến với công chúng, sự quan tâm ấy có thể tiếp tục được kết nối với du lịch di sản và các sản phẩm văn hóa địa phương.

Trong hành trình ấy, nên chăng Thanh Hóa cần xây dựng cơ sở dữ liệu về di tích, cảnh quan và bối cảnh quay; có đầu mối hỗ trợ đoàn phim; kết nối doanh nghiệp dịch vụ, nghệ nhân và nhân lực sáng tạo; đồng thời tạo điều kiện để các sản phẩm tiếp nối như tour du lịch theo dấu chân điện ảnh, nội dung số và sản phẩm lưu niệm có bản quyền phát triển. Quan trọng hơn, mọi hoạt động khai thác phải gắn với bảo tồn di sản, tôn trọng lịch sử và bảo đảm lợi ích của cộng đồng.

Thanh Hóa không thiếu tài nguyên văn hóa. Điều cần thiết là xây dựng năng lực biến tài nguyên ấy thành sản phẩm có chất lượng, thương hiệu có sức lan tỏa và giá trị kinh tế bền vững. Khi đó, văn hóa trở thành nguồn lực cho tương lai; và Thanh Hóa sẽ tìm lời giải cho bài toán xây dựng thị trường công nghiệp văn hóa mang bản sắc riêng.

Nguyễn Hường