Xây dựng đội ngũ nhà giáo trong kỷ nguyên số

Chất lượng của một nền giáo dục phụ thuộc nhiều vào chất lượng đội ngũ nhà giáo. Kết quả của đổi mới giáo dục phụ thuộc vào sự đổi mới của từng nhà giáo. Chính vì vậy, việc xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo luôn được ngành giáo dục xác định là nhiệm vụ trọng tâm, là khâu then chốt trong mọi thời kỳ.

Cô, trò Trường Tiểu học Quảng Thành, phường Quảng Phú tại Vòng chung kết toàn quốc Fanroc AI & Robotics Challenge năm học 2025-2026.

Thực tế đã minh chứng, bất kỳ một nền giáo dục nào, muốn phát triển bền vững, toàn diện, trước hết phải quan tâm đến nhiệm vụ xây dựng đội ngũ nhà giáo đủ về số lượng, bảo đảm về chất lượng. Điều này càng cấp thiết, khi quá trình chuyển đổi số và sự phát triển không ngừng của công nghệ, khoa học và kỹ thuật đang len lỏi vào từng bài giảng, trang sách. Chuyển đổi số trong giáo dục không đơn thuần là đưa thiết bị công nghệ hay phần mềm vào trường học, lớp học. Đó còn là năng lực của giáo viên trong việc khai thác, vận dụng công nghệ để đổi mới phương pháp dạy học, tổ chức lớp học linh hoạt và hỗ trợ học sinh phát triển năng lực tự học. Là giáo viên trực tiếp đứng lớp, cô Phạm Thị Hằng, giáo viên Trường THCS Đông Thọ, phường Hàm Rồng nhận thức rõ những thay đổi do công nghệ mang lại. “Trước đây tôi soạn giáo án thủ công, viết tay, lựa chọn từng đồ dùng minh họa cho bài giảng. Bây giờ, với các công cụ như Canva, PowerPoint AI hay phần mềm tương tác, tôi có thể thiết kế bài giảng sinh động hơn rất nhiều. Học sinh hào hứng với nội dung bài giảng được thiết kế trên nền tảng công nghệ thông tin, AI, còn giáo viên cũng thấy tiết học nhẹ nhàng hơn”- cô Hằng chia sẻ. Được biết, trong quá trình giảng dạy, cô Hằng thường ứng dụng mô hình 3D, video thí nghiệm trực tuyến, nhờ đó học sinh tiếp cận kiến thức một cách trực quan, sinh động hơn trong bài học.

Theo Hiệu trưởng Trường THCS Đông Thọ Lê Thanh Hải, để nâng cao năng lực số trong giảng dạy, nhà trường thường xuyên tổ chức tọa đàm, sinh hoạt chuyên đề, tập huấn, bồi dưỡng kiến thức cho giáo viên về ứng dụng AI và thiết bị công nghệ. Hoạt động này không chỉ giúp thầy, cô giáo trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, mô hình và giải pháp ứng dụng công nghệ trong giảng dạy, quản lý, đây còn là dịp để xác định rõ vai trò, trách nhiệm của đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý trong việc chủ động, sáng tạo, nắm bắt cơ hội do công nghệ mang lại. Hiện, 100% giáo viên nhà trường giảng dạy bằng giáo án điện tử, nhiều giáo viên đã ứng dụng thành thạo các công cụ AI trong các tiết dạy của mình.

Nhận thức được yêu cầu cấp bách của thời đại, Ban Giám hiệu Trường Tiểu học Quảng Thành, phường Quảng Phú đã đẩy mạnh các hoạt động tái định vị vai trò nhà giáo trong kỷ nguyên AI nhằm kiến tạo mô hình sư phạm đồng hành và cải tiến liên tục. Trong đó đáng chú ý việc thành lập và đưa vào hoạt động Câu lạc bộ AI. Từ việc thành lập câu lạc bộ, dưới sự hướng dẫn và trực tiếp triển khai nhiều hoạt động hữu ích của cô giáo Lê Thị Phương và cô giáo Mai Lan, cán bộ, giáo viên nhà trường từng bước được tiếp cận, sử dụng hiệu quả các công cụ AI trong dạy học. Qua đó, góp phần nâng cao năng lực số, hình thành đội ngũ giáo viên thích ứng với yêu cầu đổi mới giáo dục trong kỷ nguyên số.

Hiệu trưởng Trường Tiểu học Quảng Thành Nguyễn Trọng Tính cho biết: “Hiện, Câu lạc bộ AI của nhà trường đã thu hút toàn thể giáo viên tham gia, qua những buổi tập huấn, trao đổi kinh nghiệm, các thầy giáo, cô giáo đã vận dụng thành thạo những công cụ AI ứng dụng vào giảng dạy đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Cũng từ hoạt động của câu lạc bộ, học sinh nhà trường đã tham gia và đoạt 1 giải nhất, 1 giải nhì tại Cuộc thi “FPT Schools AI & Robotics Challenge năm học 2025-2026” cấp tỉnh. Với thành tích này, Trường Tiểu học Quảng Thành là trường tiểu học duy nhất của cả tỉnh có 2 đội tham dự Vòng chung kết toàn quốc Fanroc AI & Robotics Challenge. Đây là vinh dự và cũng là thành quả của quá trình đổi mới, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy, học tập của cả thầy và trò nhà trường”.

Từ những giờ học ứng dụng công nghệ AI ở Trường THCS Đông Thọ đến các hoạt động thiết thực của Câu lạc bộ AI ở Trường Tiểu học Quảng Thành, có thể thấy, người thầy đang không ngừng tự làm mới mình. Họ tìm tòi, học hỏi kỹ năng ứng dụng công nghệ để học trò không bị bỏ lại phía sau. Thực tế, khi giáo viên được trang bị kỹ năng số tốt, họ có thể sử dụng hiệu quả các nền tảng học tập trực tuyến, công cụ đánh giá, hệ thống quản lý học tập và dữ liệu học sinh. Điều này không chỉ giúp nâng cao chất lượng bài giảng mà còn tạo ra môi trường học tập hiện đại, phù hợp với thế hệ học sinh trong kỷ nguyên số. Hiện nay, toàn tỉnh có trên 54.000 cán bộ, giáo viên, đây là lực lượng đóng vai trò then chốt, là “nút bấm” trong tiến trình đổi mới giáo dục. Vì vậy, cùng với việc tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, thời gian qua, hoạt động nâng cao năng lực số cho đội ngũ nhà giáo đã, đang được ngành giáo dục tỉnh nhà đặc biệt quan tâm.

Tuy nhiên, để việc bồi dưỡng kỹ năng số cho giáo viên thực sự hiệu quả, nhiều người cho rằng, ngành giáo dục Thanh Hóa cần đánh giá cụ thể năng lực số của đội ngũ nhà giáo hiện nay, từ đó xây dựng chương trình bồi dưỡng, đào tạo bài bản, gắn với nhu cầu thực tiễn. Bên cạnh đó, việc đầu tư hạ tầng công nghệ và xây dựng cộng đồng chia sẻ kinh nghiệm giữa các nhà giáo cũng cần được quan tâm, chú trọng. Phải thấy rằng, thay đổi không bao giờ là dễ dàng nhưng người thầy không thay đổi. Đặc biệt, trong kỷ nguyên số, nhà giáo không chỉ đơn thuần là người truyền đạt kiến thức mà phải trở thành người thiết kế, tổ chức, dẫn dắt hoạt động học tập, biết khai thác và làm chủ công nghệ để kiến tạo môi trường học tập sáng tạo, thực chất.

Bài và ảnh: Phong Sắc