Ươm mầm, thắp sáng tinh thần khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo

Nghị quyết số 86/NQ-CP ngày 5/4/2026 của Chính phủ ban hành chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo thống nhất nhận thức và hành động, coi khởi nghiệp sáng tạo là chiến lược quốc gia dài hạn, là sự nghiệp của hệ thống chính trị, của toàn dân. Trong đó, đặc biệt chú trọng vai trò của học sinh, sinh viên (HSSV) trong khởi nghiệp, đổi mới, sáng tạo (KNĐMST).

Trường Đại học Hồng Đức đưa học phần Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo vào chương trình giảng dạy tại các khoa đào tạo.

Năm 2026 Thanh Hóa có nhiều ý tưởng của học sinh được giới thiệu tham gia vòng xét cử cuộc thi “HSSV với ý tưởng khởi nghiệp” cấp quốc gia, tiêu biểu như các Dự án: “Nghiên cứu chế tạo vật liệu polymer sinh học mô phỏng da từ phế phẩm vỏ bưởi và hạt mít, ứng dụng sản xuất túi - ví tự phân hủy thân thiện với môi trường” của nhóm tác giả Bùi Phương Anh - Lê Hoàng Ngọc Bích, lớp 9A, Trường THCS Yên Lâm, xã Quý Lộc; “Đánh giá và đề xuất giải pháp kiểm soát tăng đường huyết ở học sinh THCS thừa cân, béo phì tại xã Linh Sơn, tỉnh Thanh Hóa” của nhóm tác giả Vũ Thanh Hà - Phạm Quang Tùng, lớp 8A1, Trường THCS Linh Sơn, xã Linh Sơn; “Nhựa sinh học BIO-KUDZU PLASTIC từ bã nghiền củ sắn dây sau khi sản xuất tinh bột” của tác giả Đầu Mai Trang, lớp 9C, Trường THCS Các Sơn, xã Các Sơn; “Sử dụng hoạt tính sinh học Cyanua chiết xuất từ vỏ sắn phòng trừ sâu bệnh hại rau xanh” của nhóm tác giả Trịnh Thị Thu Thủy - Trịnh Thị Bích Ngọc, học sinh Trường TH&THCS Nga Văn, xã Nga Văn; “Nghiên cứu màng polymer sinh học chứa tinh dầu tràm nhằm tăng khả năng kháng khuẩn cho vật liệu cấy ghép” của tác giả Trương Thị Vân Anh, lớp 9B, Trường THCS Hoằng Quý, xã Hoằng Phú; “Máy hỗ trợ tập luyện môn Pickleball” của nhóm tác giả Đặng Tuyết Nhi lớp 8A - Cao Thị Minh Anh lớp 9A, Trường THCS Yên Thắng, xã Yên Thắng; “Hộp khăn giấy thông minh - vật liệu tre luồng, nói lời cảm ơn” của tác giả Lương Thị Hà Linh, lớp 9A, Trường THCS Trung Sơn, xã Trung Sơn.

Đây là những ý tưởng khởi nghiệp sáng tạo, có tiềm năng của học sinh Thanh Hóa, thể hiện tinh thần đổi mới sáng tạo, phát huy sức trẻ, qua đó đóng góp vào hệ sinh thái KNĐMST của tỉnh.

Hiệu trưởng Trường THCS Linh Sơn Lê Xuân Hùng chia sẻ: “Nhà trường luôn khuyến khích, tạo mọi điều kiện tốt nhất để giáo viên, học sinh có môi trường học tập, nghiên cứu khoa học, thực hiện các dự án khởi nghiệp. Đây cũng là hoạt động nhằm đẩy mạnh giáo dục STEM trong nhà trường, qua đó góp phần nâng cao chất lượng dạy học, gắn lý thuyết với thực hành, phát triển năng lực giải quyết vấn đề và định hướng nghề nghiệp cho học sinh”.

Những năm qua, cùng với việc đổi mới chương trình đào tạo theo hướng phát huy năng lực người học, Trường Đại học Hồng Đức đã chú trọng thúc đẩy phong trào KNĐMST trong toàn trường.

Chia sẻ tại Diễn đàn hướng nghiệp “Chọn việc hay chọn nghề - Chiến lược thích ứng cho sinh viên trong kỷ nghuyên AI”, PGS.TS Lê Hoằng Bá Huyền, hiệu trưởng nhà trường nhấn mạnh: “Nhà trường đã thành lập Trung tâm Hỗ trợ KNĐMST, đồng thời đưa học phần KNĐMST vào giảng dạy chính quy, xây dựng cơ chế, chính sách hỗ trợ các ý tưởng khởi nghiệp của cán bộ, giảng viên và HSSV. Đồng thời, đẩy mạnh tư vấn khoa học, chuyển giao công nghệ và hỗ trợ kết nối HSSV với các nguồn tài chính từ tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước. Những hoạt động thiết thực này đã góp phần hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp năng động, ươm mầm và thắp sáng tinh thần đổi mới, sáng tạo trong HSSV. Qua đó, góp phần xây dựng môi trường giáo dục hiện đại, sáng tạo, lấy người học làm trung tâm và chú trọng phát triển năng lực khởi nghiệp trong HSSV, từng bước hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp bền vững, gắn kết chặt chẽ giữa đào tạo - nghiên cứu - doanh nghiệp và cộng đồng”.

Với Nghị quyết số 86/NQ-CP, Chính phủ chính thức xác định khởi nghiệp sáng tạo là trụ cột chiến lược của quốc gia, trong đó thế hệ trẻ, HSSV là trung tâm. Điều này mở ra nhiều cơ hội để HSSV được tiếp cận tư duy khởi nghiệp. Nhà trường trở thành nơi ươm tạo ý tưởng và phát triển dự án, không còn là nơi chỉ cung cấp kiến thức, trường đại học đang dần trở thành “bệ phóng cho doanh nhân tương lai”.

Để hiện thực hóa mục tiêu, Chính phủ đưa ra nhiều nhóm giải pháp đồng bộ. Trước hết là việc hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm tạo môi trường pháp lý thuận lợi cho khởi nghiệp sáng tạo, bao gồm việc cải thiện hành lang pháp lý, đơn giản hóa thủ tục và tăng khả năng tiếp cận nguồn vốn. Cùng với đó, nguồn lực tài chính cũng được chú trọng thông qua việc phát triển các quỹ đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn và thúc đẩy hoạt động đầu tư mạo hiểm. Việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cũng được xem là yếu tố then chốt. Trong đó, các trường đại học đóng vai trò quan trọng trong việc đào tạo, ươm tạo và hỗ trợ sinh viên khởi nghiệp. Ngoài ra, việc kết nối giữa doanh nghiệp, nhà đầu tư, tổ chức nghiên cứu và cơ quan quản lý cũng được đẩy mạnh, nhằm hình thành một hệ sinh thái liên kết chặt chẽ nhằm hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2030 đưa Việt Nam trở thành quốc gia hàng đầu về khởi nghiệp sáng tạo trong khu vực; phát triển hệ sinh thái mạnh mẽ với sự ra đời của hàng vạn doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, trong đó ươm mầm thành công một số “kỳ lân”; đưa các chỉ số về đổi mới sáng tạo và hệ sinh thái khởi nghiệp của Việt Nam vươn lên nhóm dẫn đầu khu vực. Tầm nhìn đến năm 2045, đưa Việt Nam vào nhóm 30 quốc gia dẫn đầu toàn cầu về đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp sáng tạo. Hướng tới một xã hội có tỷ lệ người dân tham gia làm chủ doanh nghiệp và khởi nghiệp ở mức rất cao, với sự bùng nổ của thị trường vốn đầu tư mạo hiểm quy mô lớn.

Bài và ảnh: Linh Hương