“Tiếp sức” cho ngư dân chuyển đổi nghề

Trước áp lực suy giảm nguồn lợi thủy sản cùng những biến động của thị trường, không ít tàu cá của ngư dân đã phải nằm bờ vì hoạt động không hiệu quả. Trong bối cảnh đó, Nghị quyết số 07/2026/NQ-HĐND, ngày 27/5/2026 của HĐND tỉnh “Quy định chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá không còn nhu cầu khai thác” được ban hành, kỳ vọng sẽ giúp ngư dân mạnh dạn chuyển đổi sinh kế, ổn định cuộc sống lâu dài.

Nhiều ngư dân xã Hoằng Thanh khai thác thủy sản bằng bè mảng ven bờ có nguyện vọng giải bản, chuyển đổi nghề.

Nhiều năm gắn bó với biển, ông Trương Xuân Hà ở xã Hoằng Thanh, chưa bao giờ nghĩ sẽ có ngày tự tay tháo dỡ chiếc bè mảng, phương tiện đã cùng ông vươn khơi, bám biển suốt hàng chục năm. Nhưng trước thực tế nguồn lợi thủy sản ven bờ ngày càng cạn kiệt, khai thác không hiệu quả, ông quyết định đăng ký giải bản phương tiện để chuyển sang nghề mới. Ông Trương Xuân Hà chia sẻ: “Quyết định này không hề dễ dàng vì chiếc bè là cả cơ nghiệp của gia đình.

Nhưng nếu cứ bám nghề thì càng làm kinh tế càng khó khăn. Có chính sách hỗ trợ của tỉnh, tôi yên tâm hơn để chuyển sang công việc khác”.

Là địa phương có truyền thống khai thác thủy sản lâu đời, xã Hoằng Thanh hiện có 283 phương tiện khai thác, trong đó có 235 bè mảng, thuyền nhỏ và 48 tàu cá có chiều dài từ 12m trở lên. Phần lớn các phương tiện nhỏ hoạt động nghề lưới kéo ven bờ, lưới chụp, pha xúc..., những nghề có cường lực khai thác lớn nhưng hiệu quả kinh tế ngày càng giảm. Theo ông Hắc Xuân Thọ, Trưởng Phòng Kinh tế, UBND xã Hoằng Thanh: “Qua rà soát, tất cả chủ 235 bè mảng làm nghề lưới kéo trên địa bàn xã đều có nhu cầu chuyển đổi nghề. Đây là tín hiệu tích cực, cho thấy ngư dân đã có ý thức tốt hơn về bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Hiện chúng tôi đang hướng dẫn, hỗ trợ ngư dân trình tự, thủ tục để được hưởng chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá không còn nhu cầu khai thác theo quy định”.

Theo thống kê của ngành nông nghiệp, đến cuối tháng 6/2026, toàn tỉnh hiện có hơn 4.400 tàu hoạt động vùng ven bờ, chiếm tới 71,6% tổng số tàu cá. Trong giai đoạn 2026-2030, toàn tỉnh dự kiến giải bản khoảng 1.200 tàu khai thác kém hiệu quả, chủ yếu là tàu ven bờ và các nghề có nguy cơ gây suy giảm nguồn lợi thủy sản. Việc giảm dần những tàu hoạt động kém hiệu quả sẽ góp phần giảm áp lực khai thác, bảo vệ nguồn lợi thủy sản, đồng thời tạo điều kiện để nghề cá phát triển theo hướng có trách nhiệm, đáp ứng các quy định về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).

Nghị quyết số 07/2026/NQ-HĐND, ngày 27/5/2026 của HĐND tỉnh về chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá không còn nhu cầu khai thác được ban hành, kỳ vọng sẽ giúp ngư dân mạnh dạn từ bỏ những nghề khai thác kém hiệu quả để tìm hướng sinh kế bền vững hơn. Theo nghị quyết, chủ tàu thực hiện giải bản tàu từ 6m đến dưới 12m được hỗ trợ 50 triệu đồng; tàu từ 12m đến dưới 15m được hỗ trợ 100 triệu đồng; tàu từ 15m trở lên được hỗ trợ 200 triệu đồng. Bên cạnh đó, chủ tàu không còn sở hữu phương tiện khai thác nào khác sẽ được hỗ trợ thêm 27 triệu đồng để chuyển đổi nghề, ổn định sinh kế. Chính sách hỗ trợ được thực hiện đến hết năm 2030 từ nguồn ngân sách tỉnh.

Theo Chi cục Thủy sản, mục tiêu của chính sách không đơn thuần là giảm số lượng tàu cá mà hướng tới tái cơ cấu nghề khai thác theo hướng bền vững. Việc hỗ trợ giải bản và chuyển đổi nghề sẽ góp phần giảm áp lực khai thác vùng ven bờ, tạo điều kiện để phục hồi nguồn lợi thủy sản, đồng thời giúp ngư dân có sinh kế ổn định hơn trong dài hạn. Hiện chi cục đang phối hợp với các địa phương tuyên truyền, hướng dẫn người dân hoàn thiện hồ sơ, tổng hợp nhu cầu giải bản để triển khai hỗ trợ theo quy định.

Bài và ảnh: Lê Hợi