Thông quan nhanh, kiểm soát chặt ở Cửa khẩu Quốc tế Na Mèo

Cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ và tăng cường phối hợp giữa các lực lượng chức năng đang tạo nên những chuyển biến rõ nét tại Cửa khẩu Quốc tế Na Mèo. Không chỉ rút ngắn thời gian thông quan, những đổi mới này còn góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, bảo đảm kiểm soát chặt chẽ người, phương tiện và hàng hóa qua biên giới, xây dựng hình ảnh một cửa khẩu văn minh, hiện đại và thân thiện.

Kiểm tra và phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại tại cửa khẩu.

Từ một mã QR...

Đưa điện thoại lên quét mã QR được đặt ngay tại khu vực làm thủ tục, chị Múc La Văn, công dân tỉnh Hủa Phăn (CHDCND Lào), nhanh chóng tiếp cận những thông tin cần thiết trước khi nhập cảnh vào Việt Nam. Chỉ sau ít phút, mọi thủ tục đã hoàn tất. “Tôi thường xuyên qua Cửa khẩu Na Mèo. Lần này sang Việt Nam, tôi thấy cán bộ biên phòng và hải quan hướng dẫn làm thủ tục trực tuyến rất nhanh. Máy móc hiện đại nên việc kiểm tra hành lý cũng thuận tiện, tiết kiệm thời gian. Có cả mã QR để khi cần hỗ trợ hay phản ánh, chúng tôi đều có thể thực hiện ngay trên điện thoại. Các cán bộ hướng dẫn rất thân thiện, dễ hiểu. Tôi rất hài lòng về cách phục vụ ở đây”, chị Múc La Văn chia sẻ.

Mã QR chỉ là một chi tiết nhỏ trong quy trình làm thủ tục xuất nhập cảnh. Nhưng từ chi tiết ấy có thể thấy những đổi thay đang diễn ra ở Cửa khẩu Quốc tế Na Mèo. Việc ứng dụng công nghệ không còn dừng lại ở các phần mềm nghiệp vụ dành cho lực lượng chức năng mà đã hiện diện ngay trong những tiện ích phục vụ người dân và doanh nghiệp. Mỗi thao tác được rút gọn, mỗi khâu được số hóa đều hướng tới mục tiêu chung là giúp hoạt động qua lại cửa khẩu diễn ra nhanh hơn, thuận tiện hơn nhưng vẫn bảo đảm đúng quy định. Và những đổi thay ấy được cộng đồng doanh nghiệp cảm nhận rõ nhất.

Ông Phạm Văn Phúc, Giám đốc Công ty TNHH Xuân Phúc 88 - đơn vị thường xuyên xuất khẩu hàng hóa qua Cửa khẩu Quốc tế Na Mèo cho biết, điều doanh nghiệp đánh giá cao không chỉ là thời gian thông quan được rút ngắn mà còn là sự đồng hành của cán bộ hải quan, biên phòng trong suốt quá trình thực hiện thủ tục. Những vướng mắc phát sinh được hướng dẫn, giải quyết kịp thời, giúp doanh nghiệp chủ động kế hoạch giao nhận hàng, giảm chi phí lưu bãi và nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh.

Để có được sự thay đổi ấy là quá trình cải cách thủ tục hành chính được triển khai đồng bộ. Các quy trình nghiệp vụ tiếp tục được rà soát, hoàn thiện theo hướng công khai, minh bạch; ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin trong tiếp nhận, xử lý hồ sơ; đồng thời tăng cường phối hợp giữa hải quan, biên phòng và các lực lượng chức năng nhằm vừa tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, vừa bảo đảm yêu cầu quản lý Nhà nước đối với khu vực cửa khẩu.

Kiểm soát chặt để thông quan thông suốt

Nếu cải cách thủ tục hành chính và ứng dụng công nghệ là điều người dân, doanh nghiệp dễ dàng cảm nhận, thì phía sau sự thuận lợi ấy là sự phối hợp chặt chẽ của các lực lượng làm nhiệm vụ tại Cửa khẩu Quốc tế Na Mèo.

Tại khu vực làm thủ tục, cán bộ hải quan tiếp nhận, xử lý hồ sơ trên hệ thống điện tử, lực lượng biên phòng kiểm tra, kiểm soát người, phương tiện xuất nhập cảnh, các đơn vị chức năng phối hợp trao đổi thông tin, giải quyết kịp thời những tình huống phát sinh. Mỗi khâu đều được thực hiện theo đúng quy trình, vừa tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, vừa bảo đảm yêu cầu quản lý Nhà nước, giữ vững an ninh, an toàn khu vực cửa khẩu.

Theo Thượng tá Hoàng Ngọc Bình, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Na Mèo, mục tiêu của đơn vị là kiểm soát chặt chẽ hoạt động qua lại biên giới nhưng không để phát sinh những thủ tục không cần thiết. Cùng với việc duy trì nghiêm chế độ kiểm tra, kiểm soát, đơn vị thường xuyên phối hợp với hải quan và các lực lượng liên quan rà soát quy trình, kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc cho người dân và doanh nghiệp, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và chất lượng phục vụ.

Kết quả, 7 tháng đầu năm 2026, Cửa khẩu Quốc tế Na Mèo đã làm thủ tục cho 83 doanh nghiệp với 1.600 tờ khai xuất nhập khẩu, tổng kim ngạch đạt gần 22 triệu USD; có 22.000 lượt phương tiện và 60.000 lượt người đã thực hiện thủ tục xuất nhập cảnh qua cửa khẩu. Khối lượng công việc ngày càng lớn, song mọi hoạt động vẫn được giải quyết thông suốt nhờ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, cải tiến quy trình nghiệp vụ và tăng cường phối hợp giữa các lực lượng chức năng.

Không chỉ phối hợp hiệu quả giữa các lực lượng trong nước, Cửa khẩu Quốc tế Na Mèo còn duy trì mối quan hệ hợp tác chặt chẽ với lực lượng quản lý cửa khẩu tỉnh Hủa Phăn (CHDCND Lào). Hai bên thường xuyên trao đổi thông tin về tình hình xuất nhập cảnh, xuất nhập khẩu, công tác quản lý biên giới cũng như phối hợp xử lý các tình huống phát sinh, góp phần bảo đảm hoạt động thông quan diễn ra an toàn, thuận lợi và đúng quy định.

Từ một mã QR giúp người dân tiếp cận thông tin dễ dàng hơn, đến những bộ hồ sơ điện tử được xử lý nhanh chóng. Từ sự tận tình hướng dẫn của cán bộ làm nhiệm vụ đến sự phối hợp nhịp nhàng giữa lực lượng chức năng hai bên biên giới... những đổi thay tại Cửa khẩu Quốc tế Na Mèo không chỉ rút ngắn thời gian thông quan mà còn nâng cao hiệu quả quản lý, tạo dựng niềm tin đối với người dân và doanh nghiệp. Thông quan nhanh hơn, nhưng kiểm soát không lơi lỏng. Thuận lợi hơn, nhưng vẫn bảo đảm đúng quy định. Đó chính là nền tảng để Cửa khẩu Quốc tế Na Mèo từng bước khẳng định vai trò là điểm kết nối quan trọng trên tuyến hành lang giao thương Việt Nam - Lào, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế đối ngoại, đồng thời bảo vệ vững chắc chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia.

Bài và ảnh: Thúy Lượng