Quản lý, giáo dục thanh thiếu niên hư – giải pháp từ cơ sở

Từ việc rà soát từng trường hợp, bám sát địa bàn đến phối hợp chặt chẽ với gia đình, nhà trường và các đoàn thể, Công an xã Thọ Phú đang triển khai nhiều giải pháp quản lý, cảm hóa, giáo dục thanh thiếu niên có biểu hiện lệch chuẩn, góp phần phòng ngừa vi phạm pháp luật ngay từ cơ sở. Hoạt động này được thực hiện theo Đề án “Quản lý, cảm hóa, giáo dục, phòng ngừa và xử lý thanh thiếu niên hư vi phạm pháp luật trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, giai đoạn 2025-2030” của UBND tỉnh.

Công an xã Thọ Phú gặp gỡ, cảm hóa, giáo dục thanh thiếu niên hư trong diện quản lý.

Xác định công tác quản lý, cảm hóa, giáo dục thanh thiếu niên hư là nhiệm vụ quan trọng trong phòng ngừa tội phạm, Công an xã Thọ Phú đã chủ động tham mưu cho Đảng ủy, UBND xã ban hành văn bản chỉ đạo. Đồng thời, xây dựng kế hoạch, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng cán bộ, chiến sĩ, nhất là lực lượng cảnh sát khu vực và tổ phòng, chống tội phạm. Qua rà soát, công an xã đã đưa 31 trường hợp có biểu hiện lệch chuẩn, nguy cơ vi phạm pháp luật vào diện quản lý, giáo dục.

Với phương châm “lấy cảm hóa, giáo dục làm trọng tâm, không đặt nặng việc xử lý có thể gây ảnh hưởng đến tâm lý và tương lai của các em”, cán bộ, chiến sĩ công an xã đã tìm hiểu kỹ hoàn cảnh gia đình, quá trình học tập, sinh hoạt, các mối quan hệ xã hội và nguyên nhân dẫn đến những biểu hiện chưa đúng của từng trường hợp. Trên cơ sở đó, đơn vị xây dựng biện pháp quản lý, cảm hóa, giáo dục phù hợp với độ tuổi, hoàn cảnh và mức độ nguy cơ của từng em.

Đối với mỗi thanh thiếu niên thuộc diện quản lý, một nhóm zalo được thành lập để các lực lượng liên quan trao đổi thông tin, kịp thời nắm bắt những biểu hiện bất thường và phối hợp xử lý các vấn đề phát sinh. Công an xã cũng duy trì họp đánh giá định kỳ, kết hợp kiểm danh, kiểm diện, nắm chắc di biến động của từng trường hợp. Khi phát hiện các em tụ tập tại những địa điểm có nguy cơ phát sinh vi phạm pháp luật, lực lượng công an phối hợp Tổ tuần tra 285 kiểm tra, nhắc nhở, kịp thời phòng ngừa từ sớm, từ xa. Cách làm này giúp lực lượng công an chủ động quản lý địa bàn, kịp thời ngăn chặn nguy cơ vi phạm ngay từ khi mới phát sinh.

Thiếu tá Hà Văn Duy, Phó trưởng Công an xã Thọ Phú, cho biết: "Đơn vị xác định công tác quản lý, cảm hóa, giáo dục thanh thiếu niên hư là nhiệm vụ mang tính nhân văn và có ý nghĩa phòng ngừa tội phạm lâu dài. Thanh thiếu niên có biểu hiện hư nếu không được phát hiện, quản lý và giáo dục kịp thời sẽ có nguy cơ trở thành người vi phạm pháp luật. Vì vậy, công an xã chủ động tham mưu cho cấp ủy, chính quyền ban hành các văn bản chỉ đạo, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị trong quá trình quản lý, cảm hóa và giúp đỡ các em".

Em L.H.H.A., sinh năm 2011, thôn Nhật Quả, nghỉ học từ lớp 9. Do bố đi làm xa, mẹ làm việc tại công ty nên có thời điểm em thiếu sự quan tâm, quản lý của gia đình, thường xuyên đi chơi ban đêm và không nghe lời người thân. Sau khi nắm bắt hoàn cảnh, cán bộ, chiến sĩ Công an xã Thọ Phú thường xuyên gặp gỡ, trò chuyện và phân tích để em hiểu những nguy cơ từ việc giao du, tụ tập với nhóm bạn xấu. Em L.H.H.A. chia sẻ: “Các chú công an xã thường xuyên hỏi han, nhắc nhở nên em hiểu mình cần sống tốt hơn, không đi chơi khuya và làm bố mẹ buồn”.

Trường hợp N.V.M., sinh năm 2008, ở thôn Dưỡng Lộc cũng có hoàn cảnh gia đình thiếu sự quản lý thường xuyên do bố đi làm xa. Em nghỉ học từ lớp 11, thường xuyên tụ tập với bạn bè. Tháng 9/2025, N.V.M. liên quan đến một vụ gây rối trật tự công cộng trên địa bàn xã Triệu Sơn và đang chấp hành án cải tạo không giam giữ. Công an xã Thọ Phú đã phối hợp với gia đình thực hiện các biện pháp quản lý, giáo dục, thường xuyên gặp gỡ, nhắc nhở, kiểm danh, kiểm diện theo quy định. Qua quá trình cảm hóa, N.V.M. đã có nhiều chuyển biến tích cực. Em N.V.M. tâm sự: “Sau sự việc, em nhận ra sai lầm của mình. Em sẽ cố gắng chấp hành tốt, tránh xa bạn xấu và không tái phạm”.

Ông Nguyễn Văn Hải, ông nội của em N.V.M. cho biết: “Ban công tác mặt trận thôn và lực lượng Công an xã Thọ Phú thường xuyên xuống gia đình, nắm bắt hoàn cảnh, tuyên truyền, vận động và khuyên bảo để cháu nhận ra khuyết điểm, cố gắng rèn luyện, phấn đấu trở thành công dân tốt”.

"Địa phương đã giao lực lượng công an chủ trì, phân công cán bộ bám sát từng địa bàn, từng trường hợp. Đồng thời, huy động các ban, ngành, đoàn thể cùng tham gia quản lý, giáo dục và giúp đỡ thanh thiếu niên có biểu hiện lệch chuẩn. Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp, từ tháng 11/2025 đến nay, trên địa bàn xã không xảy ra vụ việc phạm tội do thanh thiếu niên thuộc diện quản lý gây ra. Hiện tại, 14 trường hợp đã có chuyển biến tích cực, được cảm hóa, giáo dục thành công và đưa ra khỏi diện quản lý" - ông Lê Mạnh Hùng, Phó Chủ tịch UBND xã Thọ Phú, khẳng định.

Thực tiễn tại xã Thọ Phú cho thấy, phòng ngừa thanh thiếu niên vi phạm pháp luật không chỉ bắt đầu từ các biện pháp nghiệp vụ mà trước hết là sự đồng hành, gần gũi và trách nhiệm của gia đình, nhà trường, chính quyền và lực lượng công an. Khi mỗi thanh thiếu niên được lắng nghe, được trao cơ hội sửa sai và được hỗ trợ kịp thời, các em sẽ có thêm động lực để thay đổi, tránh xa vi phạm pháp luật và trở thành những công dân có ích cho xã hội.

Bài và ảnh: Hoàng Mai