Quan chức châu Âu thúc giục Iran mở lại eo biển Hormuz

Các quan chức cấp cao châu Âu ngày 22/9 đã tiến hành các cuộc tiếp xúc riêng với Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi bên lề Đại hội đồng Liên hợp quốc tại New York, kêu gọi Tehran thúc đẩy các giải pháp ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột và khôi phục hoạt động hàng hải tự do qua eo biển Hormuz và Bab el-Mandeb.

Ngoại trưởng Italy Antonio Tajani và Đại diện cấp cao Liên minh châu Âu (EU) về chính sách đối ngoại và an ninh Kaja Kallas đều gặp Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi trong ngày 22/9. Nội dung trọng tâm là triển vọng ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột Mỹ-Iran và khôi phục hoạt động hàng hải qua hai tuyến đường biển chiến lược là eo biển Hormuz và Bab el-Mandeb.

Sau cuộc gặp, ông Tajani cho biết hai bên đã thảo luận về các cuộc đàm phán liên quan việc mở lại eo biển Hormuz. Ngoại trưởng Italy nhắc tới bản ghi nhớ đạt được hồi tháng 6, cho rằng văn bản này cho thấy vẫn có khả năng đạt được một thỏa thuận, đồng thời khẳng định Rome tiếp tục ủng hộ các nỗ lực khôi phục tự do hàng hải qua tuyến đường biển chiến lược này.

Trong cuộc gặp với Ngoại trưởng Araghchi, bà Kallas cũng tập trung vào triển vọng ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột và việc mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz. Đại diện cấp cao EU nhấn mạnh hoạt động hàng hải qua Hormuz và Bab el-Mandeb cần được bảo đảm tự do và không bị cản trở. Các tuyên bố của bà Kallas phù hợp với lập trường EU trước đó về việc bảo đảm tự do hàng hải và an ninh hàng hải tại hai tuyến đường chiến lược này.

Eo biển Hormuz, nằm giữa Iran và bán đảo Arab, là tuyến hàng hải quan trọng đối với vận chuyển năng lượng và thương mại quốc tế. Trong khi đó, eo biển Bab el-Mandeb nối Biển Đỏ với Vịnh Aden, giữ vai trò quan trọng đối với hoạt động vận tải giữa châu Á, châu Âu và khu vực Trung Đông. EU đánh giá những gián đoạn tại các tuyến hàng hải này có thể tác động vượt ra ngoài phạm vi khu vực, ảnh hưởng tới thương mại, an ninh năng lượng và chuỗi cung ứng.

Hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz hiện vẫn ở mức rất thấp. Theo dữ liệu hàng hải được Reuters dẫn lại, ngày 21/9 chỉ có 2 tàu chở hàng hóa đi qua eo biển này, giảm mạnh so với mức trung bình khoảng 125 tàu thương mại cỡ lớn mỗi ngày trước khi xung đột leo thang ngày 28/2. Trong khi đó, hoạt động vận tải qua Bab el-Mandeb vẫn được duy trì nhưng cũng chịu sức ép do tình hình an ninh tại Yemen.

Trong bối cảnh đó, việc bảo đảm tự do hàng hải tại Hormuz và Bab el-Mandeb đang trở thành một trong những vấn đề được các nước và tổ chức quốc tế quan tâm tại kỳ họp Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81. EU trước đó đã nhấn mạnh rằng an ninh hàng hải tại các tuyến đường này có ý nghĩa trực tiếp đối với thương mại, an ninh năng lượng và hoạt động kinh tế toàn cầu.

Vân Bình