Nỗ lực vượt khó ở xã biên giới Sơn Thủy

Từ thực tiễn khó khăn của một địa phương biên giới, cấp ủy, chính quyền xã Sơn Thủy đã tìm hướng đi phù hợp và tổ chức thực hiện đồng bộ các giải pháp phát triển kinh tế - xã hội, cải thiện và nâng cao đời sống vật chất tinh thần cho người dân.

Người dân xã Sơn Thủy trao đổi hàng hóa trong Không gian văn hóa ẩm thực Mường Xia.

Ngoài đặc thù khó khăn của một địa phương miền núi cao biên giới, xã Sơn Thủy còn có 2 bản đồng bào Mông cách trung tâm xã khoảng 20km. Trước tháng 7/2025, nhiều bản trên địa bàn còn chưa có đường ô tô đến trung tâm. Địa hình chia cắt, dân cư phân tán, trình độ dân trí chưa đồng đều, đa phần người dân còn nặng nề tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước. Trong khi đó, cơ sở vật chất hạ tầng còn thiếu thốn, nhất là hạ tầng giao thông, viễn thông còn chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển. Sau vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, yêu cầu đòi hỏi từ thực tiễn đặt ra ngày càng cao.

Với tinh thần tự lực cánh sinh, sau Đại hội Đảng bộ xã lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, Đảng ủy xã Sơn Thủy đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện đồng bộ các giải pháp phát triển kinh tế - xã hội, cải thiện và nâng cao đời sống, thu nhập của người dân, gắn với giữ vững quốc phòng - an ninh khu vực biên giới. Trong đó, phát huy tiềm năng, lợi thế hiện có của địa phương với nhiều di tích, danh thắng, như: Động Bo Cúng, núi Lá Hoa, không gian văn hóa Lễ hội Mường Xia và hệ thống rừng nguyên sinh phong phú, cùng với những nét văn hóa truyền thống đặc sắc của đồng bào các dân tộc Thái, Mường, Mông, Kinh, xã Sơn Thủy đã từng bước xây dựng thiết chế, cơ sở vật chất hạ tầng phục vụ phát triển du lịch cộng đồng.

Để cụ thể hóa mục tiêu này, xã đã xây dựng và ban hành Đề án phát triển kinh tế - xã hội gắn với phát triển du lịch cộng đồng giai đoạn 2026-2030, tạo nền tảng vững chắc, huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc tổ chức thực hiện. Đề án đặt ra mục tiêu phát triển theo hướng bền vững, khai thác có hiệu quả tiềm năng lợi thế về nông - lâm nghiệp và du lịch cộng đồng, từng bước hình thành các sản phẩm du lịch đặc trưng gắn với sinh thái, văn hóa, tâm linh, xây dựng xã Sơn Thủy trở thành điểm du lịch cộng đồng tiêu biểu khu vực biên giới phía Tây của tỉnh.

Ông Phạm Ngọc Thanh, Phó Chủ tịch UBND xã Sơn Thủy cho biết: Trước mắt, xã sẽ hình thành và đưa vào khai thác các điểm du lịch cộng đồng trọng điểm, gồm: Động Bo Cúng - suối Xia; Pha Boóc Mạy (núi Lá Hoa); Nong Khằm - chợ tình Mùa Xuân; không gian văn hóa Mường Xia. Đồng thời, phát triển 2 - 3 bản du lịch cộng đồng có dịch vụ lưu trú, ẩm thực truyền thống, trải nghiệm văn hóa - sinh thái phong phú, hấp dẫn. Định hướng là phát triển du lịch theo hướng chuẩn mực, thân thiện, mang đậm bản sắc văn hóa bản địa, tạo sinh kế trực tiếp cho người dân. Phấn đấu đến năm 2030, xã thu hút từ 10.000 - 15.000 lượt khách/năm, du lịch trở thành nguồn thu quan trọng của người dân.

Để thực hiện mục tiêu này, thời gian qua, xã Sơn Thủy đã tổ chức phong phú, đa dạng hình thức, nội dung tuyên truyền nhằm nâng cao hiểu biết của người dân về lợi ích cũng như trách nhiệm với du lịch cộng đồng. Mà trước hết là vận động người dân cải tạo khuôn viên sân vườn, tham gia quét dọn đường bản, ngõ xóm tạo môi trường xanh, sạch, đẹp; tích cực tham gia các mô hình phát triển kinh tế có giá trị, hiệu quả cao theo quy hoạch của xã.

Trên cơ sở đó, Sơn Thủy đã tổ chức quy hoạch vùng trồng và định hướng phát triển chăn nuôi đặc sản, như lợn đen, gà bản địa, trâu, ngựa... Trong đó, các loại cây ăn quả và cây dược liệu phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng được ưu tiên trồng tập trung, vừa gắn với thị trường tiêu thụ, vừa phục vụ nhu cầu tham quan, trải nghiệm của du khách. Hiện tại, một số vùng trồng cây ăn quả đã được hình thành ở các bản Chanh, Mùa Xuân, Chung Sơn.

Đáng chú ý, trong nỗ lực phát triển kinh tế gắn với phát triển du lịch cộng đồng, mới đây, UBND xã Sơn Thủy đã khai trương, đưa vào hoạt động không gian văn hóa, ẩm thực Mường Xia, nằm trong khu vực chợ phiên Sơn Thủy, họp vào sáng chủ nhật hằng tuần. Sự kiện này không chỉ nhằm quảng bá, giới thiệu, thúc đẩy mua bán, tiêu thụ nông, lâm sản bản địa, mà còn tạo cơ hội giao lưu văn hóa, gắn bó thêm tình hữu nghị, đoàn kết Nhân dân các bản khu vực biên giới Việt Nam - Lào.

Xã Sơn Thủy nằm trên hành trình của tour du lịch xuyên biên giới Quan Sơn - Viêng Xay đã được khai trương vào năm 2019, với hàng chục nghìn lượt khách đến tham quan, trải nghiệm mỗi năm. Đến đây, du khách không chỉ được tận hưởng cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, núi rừng hoang sơ, hùng vĩ, mà còn được trải nghiệm cuộc sống sinh hoạt, sản xuất của người dân với những điều mới mẻ. Từ đây du khách còn có thể di chuyển, tham quan các điểm du lịch lân cận như bản Ngàm, thác bản Nhài, Cửa khẩu quốc tế Na Mèo...

Ông Phạm Ngọc Thanh, Phó Chủ tịch UBND xã Sơn Thủy cho biết thêm: Trong thời gian tới, xã tiếp tục đẩy mạnh công tác quảng bá, xúc tiến, giới thiệu vẻ đẹp vùng đất, con người, thu hút đầu tư phát triển du lịch cộng đồng. Tổ chức lựa chọn, vận động các hộ gia đình có điều kiện kinh tế ở các bản trọng điểm cải tạo nhà cửa làm homestay. Đồng thời, tổ chức bồi dưỡng, tập huấn kiến thức, kỹ năng làm du lịch cho người dân. Kết nối hệ thống homestay với các tour, tuyến du lịch trong và ngoài tỉnh...

Bài và ảnh: Đồng Thành