Những “cánh tay nối dài” ở cơ sở

Những tiểu đội dân quân thường trực (DQTT) được tổ chức ngay tại xã, phường trong tỉnh nhằm bám sát địa bàn. Với 162 tiểu đội được thành lập, tạo thêm lực lượng sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, quân sự, phòng thủ dân sự và ứng phó các tình huống phát sinh từ cơ sở.

Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh tổ chức huấn luyện, bắn đạn thật cho lực lượng dân quân.

Ngày 18/3/2026, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh công bố quyết định thành lập 2 trung đội và 154 tiểu đội DQTT. Đây là đợt tổ chức lực lượng với quy mô lớn, được triển khai trong quá trình kiện toàn tổ chức quân sự ở cơ sở. Sau đó, lực lượng tiếp tục được củng cố. Đến tháng 9/2026, toàn tỉnh có 4 trung đội và 162 tiểu đội DQTT; lực lượng được tổ chức tại 100% xã, phường. Cùng với xây dựng lực lượng, Thanh Hóa đã kiện toàn 166 ban chỉ huy quân sự xã, phường.

Tại xã Thiệu Toán, Tiểu đội DQTT được thành lập với 9 thành viên. Sau khi ra mắt, lực lượng duy trì chế độ trực, tổ chức huấn luyện và thực hiện nhiệm vụ theo kế hoạch của ban chỉ huy quân sự (CHQS) xã. Cán bộ, chiến sĩ được huấn luyện các nội dung quân sự theo chương trình. Lực lượng cũng phối hợp với công an xã tuần tra, nắm tình hình và tham gia các nhiệm vụ khi địa phương huy động.

Việc tổ chức lực lượng được tính đến đặc điểm của từng địa phương. Ở miền núi, nội dung phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn được chú trọng. Tại các xã ven biển, lực lượng được huấn luyện phù hợp với điều kiện bão, lũ và các tình huống trên biển. Ở những địa bàn đông dân cư, dân quân phối hợp tuần tra, bảo vệ mục tiêu và giữ gìn an ninh, trật tự. Cùng với đó, việc bố trí sĩ quan quân đội chính quy về ban CHQS xã, phường tạo điều kiện nâng cao chất lượng tham mưu và tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Cán bộ quân sự trực tiếp hướng dẫn dân quân, kiểm tra công tác huấn luyện và phối hợp xử lý các nhiệm vụ phát sinh.

Công tác xây dựng lực lượng dân quân tự vệ của Thanh Hóa đã được triển khai trong nhiều năm qua. 100% cơ sở dân quân tự vệ được tổ chức huấn luyện hằng năm. Quân số tham gia đạt từ 97,3% trở lên. Kết quả huấn luyện khá, giỏi thường đạt từ 70 đến 80%. Bên cạnh đó, công tác tập huấn cán bộ ban CHQS xã, phường cũng được quan tâm. Tháng 4/2026, Bộ CHQS tỉnh tổ chức giao nhiệm vụ tập huấn cán bộ ban CHQS xã, phường năm 2026. Nội dung tập huấn tập trung vào những vấn đề liên quan đến công tác quân sự, quốc phòng ở cơ sở và nhiệm vụ của ban CHQS cấp xã theo mô hình tổ chức mới.

Sau khi tổ chức chính quyền địa phương có nhiều thay đổi, khối lượng công việc quốc phòng, quân sự ở cấp xã tăng lên. Ban CHQS xã, phường vừa tham mưu cho cấp ủy, chính quyền, vừa tổ chức xây dựng lực lượng, huấn luyện và duy trì khả năng sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ. Trong hệ thống đó, DQTT là lực lượng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ tại địa bàn. Khi xảy ra thiên tai, sự cố hoặc những tình huống cần lực lượng tại chỗ, dân quân có thể được huy động để phối hợp xử lý.

Đại tá Nguyễn Trọng Nhị, Phó Chỉ huy trưởng, Tham mưu trưởng Bộ CHQS tỉnh Thanh Hóa, cho biết: “Việc duy trì hiệu quả lực lượng sau thành lập là yêu cầu đặt ra trong thời gian tới. Quân số phải ổn định, chế độ trực phải được thực hiện nghiêm; huấn luyện phải sát với nhiệm vụ; phối hợp giữa dân quân với công an và các lực lượng khác phải được duy trì thường xuyên. Lực lượng DQTT được xác định là nòng cốt trong phòng, chống dịch bệnh, khắc phục hậu quả thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, làm công tác dân vận; đồng thời phối hợp với các lực lượng tuần tra, canh gác, chốt chặn, bảo vệ các mục tiêu trọng điểm khi có yêu cầu. Xây dựng DQTT từ cơ sở đang tạo thêm lực lượng sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ ngay tại các xã, phường. Với cách tổ chức này, công tác quốc phòng, quân sự địa phương được triển khai sát địa bàn hơn, đáp ứng yêu cầu xử lý các tình huống ngay từ cơ sở”.

Bài và ảnh: Hoàng Lan