Nhịp nhàng khung cửi

Dệt thổ cẩm là nghề truyền thống của đồng bào dân tộc Thái ở miền Tây xứ Thanh nói chung và ở xã Sơn Thủy nói riêng. Trải qua nhiều giai đoạn lịch sử, đến nay nghề này vẫn được người dân xã Sơn Thủy gìn giữ và phát huy.

Phụ nữ xã Sơn Thủy tích cực tham gia gìn giữ và phát huy nghề dệt truyền thống.

Đến bản Chung Sơn không khó để bắt gặp những hình ảnh các bà, các chị bên khung cửi miệt mài dệt nên những tấm thổ cẩm với nhiều màu sắc. Theo các bà cao tuổi trong bản, nghề dệt truyền thống của người Thái ở xã Sơn Thủy có từ lâu đời, được người dân trong bản gìn giữ và phát huy cho đến ngày nay. Những sản phẩm được làm ra, không chỉ thể hiện sự khéo léo của người phụ nữ Thái mà lan tỏa tình yêu nghề của cha ông cho thế hệ trẻ trên địa bàn xã.

Với chị Lò Thị Mùi, bản Chung Sơn tự tay dệt nên những bộ trang phục truyền thống, vật dụng sinh hoạt hằng ngày, không chỉ thỏa mãn niềm đam mê với nghề mà còn là việc làm ý nghĩa để gìn giữ bản sắc văn hóa của dân tộc mình. Với suy nghĩ như vậy, những năm qua, chị Mùi đã tích cực truyền nghề cho nhiều chị em trong và ngoài bản biết dệt những tấm vải thổ cẩm. Nói chuyện với chúng tôi, chị Mùi chia sẻ: "Từ nhỏ nhìn bà và mẹ dệt nên những chiếc váy thổ cẩm nhiều màu sắc khiến tôi rất yêu thích và muốn được học nghề. Lên 15 tuổi, tôi đã tự tay dệt thành thạo những bộ trang phục truyền thống cho bản thân và một số người thân trong gia đình. Hiện nay, trước sự giao thoa văn hóa khiến một bộ phận giới trẻ không mặn mà với nghề dệt thổ cẩm. Nhận thấy trách nhiệm của mình đối với việc gìn giữ và phát huy các giá trị truyền thống, tôi đã tích cực truyền nghề cho chị em trong bản. Đồng thời, tranh thủ thời gian lúc nông nhàn dệt các sản phẩm để bán, tăng thu nhập cho gia đình. Thời gian tới, tôi sẽ đầu tư cải tiến kỹ thuật, đẩy mạnh sản xuất, đưa sản phẩm ra thị trường, góp phần gìn giữ, quảng bá nét đẹp trang phục truyền thống của dân tộc mình".

Hiện nay, xã Sơn Thủy có khoảng 100 hộ làm nghề dệt thổ cẩm. Để bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, UBND xã Sơn Thủy đã ban hành kế hoạch bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó có nghề dệt thổ cẩm. Đồng thời đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân về tầm quan trọng của việc gìn giữ và phát huy nghề dệt truyền thống. Vận động những nghệ nhân am hiểu về nghề dệt thổ cẩm truyền nghề lại cho thế hệ trẻ trong xã. Từ năm 2024 đến nay, xã Sơn Thủy đã phối hợp với các cơ quan chức năng mở 2 lớp dạy nghề dệt thổ cẩm với 60 thành viên tham gia. Hiện, các học viên của lớp học đã biết dệt thành thạo và đầu tư mua khung cửi để tạo nên những sản phẩm bán ra thị trường, nâng cao thu nhập, cải thiện cuộc sống.

Ông Phạm Ngọc Thanh, Phó Chủ tịch UBND xã Sơn Thủy, cho biết: Ngày nay, phụ nữ dân tộc Thái thường mặc trang phục hiện đại thuận lợi cho việc lao động, sản xuất. Tuy nhiên, trong các dịp quan trọng của người Thái như ngày tết, lễ, các sự kiện quan trọng của địa phương, chị em đều mặc trang phục truyền thống được may từ những tấm vải thổ cẩm để tham gia. Thời gian tới, xã Sơn Thủy tiếp tục tuyên truyền, vận động Nhân dân tích cực gìn giữ, phát huy nghề dệt thổ cẩm. Tạo mọi điều kiện thuận lợi cho các hộ gia đình làm nghề dệt thổ cẩm tiếp cận với nguồn vốn ưu đãi để phát triển sản xuất. Chú trọng thành lập HTX tập hợp các thành viên để sản xuất quy mô lớn, tạo việc làm cho lao động địa phương. Tuy nhiên, để làm được rất cần sự quan tâm của các cấp, ngành chức năng trong việc hỗ trợ đầu tư cho sản xuất, tìm đầu ra cho sản phẩm.

Bài và ảnh: Xuân Anh