Lửa rèn cuối năm

Những ngày cuối năm, làng rèn Tiến Lộc, xã Triệu Lộc lại bước vào thời điểm nhộn nhịp nhất trong năm. Không cần đến những tấm biển quảng cáo hay lời rao mời, chính âm thanh chan chát của búa đập vào sắt thép, ánh lửa đỏ rực bập bùng trong các lò rèn và nhịp làm việc hối hả của người thợ đã tạo nên “bản hòa âm” đặc trưng, báo hiệu một mùa tết đang đến rất gần. Nghề rèn vốn vất vả, lại càng thêm nhọc nhằn vào những ngày giáp tết, khi đơn hàng tăng cao, yêu cầu gấp rút, buộc các lò rèn phải hoạt động hết công suất.

Người thợ làng rèn Tiến Lộc tất bật sản xuất phục vụ nhu cầu thị trường cuối năm.

Làng rèn Tiến Lộc từ lâu đã nổi tiếng khắp vùng bởi những sản phẩm sắc bén, bền bỉ như dao, kéo, cuốc, xẻng... gắn bó mật thiết với đời sống sản xuất của bà con nông dân. Không chỉ phục vụ nhu cầu trong tỉnh, sản phẩm của làng còn theo chân thương lái vươn tới nhiều tỉnh, thành trên cả nước. Dịp cuối năm, nhu cầu mua sắm nông cụ cho mùa vụ mới, sửa sang nhà cửa và chuẩn bị tết tăng cao đã khiến nhịp sản xuất tại làng nghề trở nên tất bật hơn bao giờ hết.

Giữa không gian đỏ lửa ấy, ông Kiều Văn Việt, một người thợ rèn lâu năm ở xã Triệu Lộc, chia sẻ: "Càng vào những ngày cuối năm, các lò rèn tại Tiến Lộc càng đỏ rực ánh than. Người thợ phải cần mẫn làm việc không ngơi tay, từ sáng sớm đến tối muộn".

Để tạo ra một sản phẩm rèn hoàn chỉnh, người thợ phải trải qua nhiều công đoạn khắt khe như nung sắt, rèn tạo hình, mài sắc, tôi luyện và hoàn thiện sản phẩm. Mỗi công đoạn đều đòi hỏi sự khéo léo, kinh nghiệm và tính kiên nhẫn, bởi chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể làm hỏng cả sản phẩm. Theo ông Việt, vào dịp tết, những sản phẩm như dao phay, kéo sắc bén, liềm gặt là mặt hàng được bà con ưa chuộng và đặt mua nhiều nhất. Thời điểm này, các lò nấu phôi thép gần như đỏ lửa suốt ngày đêm để cung cấp nguyên liệu cho các xưởng rèn, tạo nên một khung cảnh lao động vừa hối hả, vừa đầy sức sống. Đây cũng là khoảng thời gian người dân làng rèn đặt nhiều kỳ vọng nhất. Sau cả một năm miệt mài bên lò lửa, đây là lúc họ mong muốn kiếm thêm thu nhập để chuẩn bị cho cái tết đủ đầy hơn. Những đồng tiền làm ra từ công sức lao động suốt ngày đêm giúp các gia đình có điều kiện mua sắm bánh chưng, cành đào, quần áo mới cho con trẻ và chăm lo cho một cái tết ấm áp, sum vầy.

Không chỉ dựa vào sức người như trước đây, những năm gần đây, các xưởng rèn tại Tiến Lộc đã mạnh dạn đầu tư máy móc hiện đại nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Việc kết hợp giữa kinh nghiệm thủ công truyền thống và máy móc đã giúp người thợ giảm bớt sức lao động nặng nhọc, đồng thời đáp ứng tốt hơn yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Nhờ đó, nhiều sản phẩm rèn của địa phương không chỉ tiêu thụ tốt trong nước mà còn xuất bán ra thị trường quốc tế, mở ra hướng phát triển mới cho làng nghề. Dẫu vậy, trong nhịp phát triển ấy, giá trị cốt lõi của nghề rèn truyền thống vẫn được gìn giữ.

Với nhiều gia đình ở Tiến Lộc, nghề rèn không chỉ là kế sinh nhai mà còn là niềm tự hào, là sợi dây kết nối giữa các thế hệ. Bà Hoàng Thị Ca, xã Triệu Lộc, bộc bạch: “Nghề rèn như đã “ngấm vào máu” của người dân chúng tôi, chẳng biết nghề có từ bao giờ, nhưng luôn được cha truyền con nối qua nhiều đời”. Theo bà Ca, người làng vẫn thường nói với nhau câu “Đỏ lửa là có tiền” như một cách giản dị để khẳng định rằng nghề rèn sẽ luôn mang lại cuộc sống ấm no cho bao gia đình. Chính vì thế, dù trải qua bao biến động của thời gian, người dân làng rèn Tiến Lộc vẫn kiên trì bám nghề, không nỡ rời bỏ công việc đã gắn bó với mình từ thuở nhỏ.

Theo UBND xã Triệu Lộc, toàn xã hiện có hơn 1.500 hộ gia đình với gần 2.600 lao động làm nghề rèn thường xuyên. Những con số ấy cho thấy sức sống bền bỉ của một làng nghề có tuổi đời hàng trăm năm. Nhờ đôi bàn tay tài hoa và sự cần cù của các thế hệ thợ rèn, nghề rèn Tiến Lộc không chỉ được duy trì mà còn tiếp tục phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là trong những ngày cao điểm cuối năm. Tiếng búa, tiếng thép chạm nhau vang lên đều đặn, hòa cùng nhịp thở hối hả của những người thợ đang dốc sức cho những đơn hàng cuối cùng của năm cũ. Trong ánh lửa đỏ ấy không chỉ có mồ hôi và sự nhọc nhằn, mà còn chứa đựng niềm tin, niềm tự hào và hy vọng về một tương lai tươi sáng cho làng nghề. Mỗi dịp cuối năm, người dân làng rèn Tiến Lộc không chỉ mong một cái tết đủ đầy, sung túc mà còn gửi gắm bao tâm huyết vào nghề rèn truyền thống. Những mong ước tuy giản dị, mộc mạc, nhưng đó chính là động lực để tiếng búa làng rèn xứ Thanh vẫn vang lên bền bỉ, để ngọn lửa nghề không ngừng đỏ rực, sưởi ấm bao thế hệ và tiếp tục thắp sáng con đường phát triển của quê hương trong những mùa xuân mới.

Bài và ảnh: Phương Đỗ