Nghị quyết số 71-NQ/TW - Chiến lược cốt lõi tạo đột phá về giáo dục và đào tạo (Bài 2): Nghề giáo - Nghề không còn chịu thiệt thòi

Trong suốt chiều dài phát triển của đất nước, Đảng và Nhà nước luôn quan tâm, coi giáo dục là quốc sách hàng đầu, đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho sự phát triển. Giáo dục luôn được ưu tiên trước trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, nhiều chủ trương, chính sách lớn đã được ban hành, thúc đẩy giáo dục và đào tạo (GD&ĐT) đổi mới, phát triển mạnh mẽ. Những thay đổi thực tế này không chỉ tôn vinh giá trị cốt lõi của nghề dạy học mà còn tạo động lực để các thầy cô cống hiến hết mình cho sự nghiệp “trồng người”.

Cô trò Trường Tiểu học Đông Hương, phường Hạc Thành trong giờ học. Ảnh: Linh Hương

Khẳng định “Nhà giáo là động lực, quyết định chất lượng giáo dục”

Nghị quyết số 71/NQ-TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo (NQ 71) thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ trong đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục. Trong đó, một trong những giải pháp quan trọng, nhận được sự quan tâm của xã hội và đội ngũ nhà giáo đó là “nâng phụ cấp ưu đãi nghề đối với cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông lên tối thiểu 70% cho giáo viên, tối thiểu 30% cho nhân viên, 100% cho giáo viên ở khu vực đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số”. Chính sách mới này được xem là “cú hích” lịch sử giúp cải thiện đáng kể thu nhập, tạo động lực to lớn để đội ngũ giáo viên, nhân viên yên tâm công tác và cống hiến.

Trước đó, khi có chủ trương nâng phụ cấp ưu đãi nghề theo NQ 71 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 248/2025/QH15 của Quốc hội, giáo viên được hưởng mức phụ cấp ưu đãi nghề dao động từ 30% - 50%, tùy thuộc vào cấp học và khu vực công tác. Nhân viên trường học (hành chính, thư viện, thiết bị...) hầu như không được hưởng phụ cấp ưu đãi nghề hoặc mức phụ cấp rất thấp.

Là một giáo viên mầm non có nhiều năm công tác ở biên giới, vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn của tỉnh, cô giáo Sùng Thị Tông, giáo viên Trường Mầm non Mường Lát, xã Mường Lát chia sẻ: “Tôi cảm thấy rất vui khi Đảng, Nhà nước ngày càng quan tâm, có những chính sách ưu tiên dành cho đội ngũ nhà giáo. Công việc của giáo viên mầm non vốn nhiều vất vả, ở vùng biên giới lại càng gian nan. Việc nâng mức phụ cấp ưu đãi nghề là nguồn động viên rất lớn đối với chúng tôi”.

Có gần 20 năm công tác trong nghề, trong đó có 10 năm vừa làm giáo viên môn Khoa học tự nhiên vừa kiêm nhiệm nhiệm vụ nhân viên y tế học đường, thầy giáo Lê Hùng Thạch, giáo viên Trường THCS Linh Sơn, xã Linh Sơn, cho biết: “Đây không chỉ là sự ghi nhận những nỗ lực, cống hiến của nhà giáo mà còn là động lực to lớn giúp giáo viên yên tâm bám trường, bám lớp, tích cực học hỏi, đổi mới sáng tạo, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ để bắt nhịp xu hướng giáo dục hiện đại”.

Kiên quyết chấn chỉnh tiêu cực trong giáo dục

NQ 71 xác định: “Thực hiện phương châm “thầy ra thầy, trò ra trò” trên các mặt đạo đức, nhân cách và tri thức. Chấn chỉnh tiêu cực trong giáo dục và tôn vinh danh dự người thầy".

Phương châm “thầy ra thầy, trò ra trò” chính là 2 mặt của một vấn đề: Thầy giỏi, chuẩn mực thì trò mới giỏi, đạo đức tốt. Nếu thiếu chuẩn mực ở bất kỳ chủ thể nào cũng sẽ dẫn đến mất cân bằng, “lệch chuẩn”. Điều này đòi hỏi cả thầy và trò đều phải kiên định thực thi trên 3 mặt cốt lõi: đạo đức, nhân cách và tri thức.

Thầy giáo Hoàng Văn Lan, Hiệu trưởng Trường THPT Cầm Bá Thước, xã Thường Xuân, chia sẻ: “Muốn đổi mới giáo dục, chúng ta có thể nói nhiều đến chương trình, sách giáo khoa, cơ sở vật chất, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, hội nhập quốc tế... nhưng cuối cùng, người trực tiếp làm nên chất lượng giáo dục hằng ngày vẫn là đội ngũ thầy cô giáo. Một tiết học có làm cho học sinh hứng khởi hơn không, một lời nói có làm học sinh thay đổi không, một cách ứng xử có gieo vào lòng các em sự tự trọng, tử tế, khát vọng vươn lên hay không,... điều đó phụ thuộc rất lớn vào người thầy. Vì vậy, NQ 71 khẳng định “nhà giáo là động lực, quyết định chất lượng giáo dục” chính là nói đúng vào gốc rễ của giáo dục. Tuy nhiên, danh dự nhà giáo phải đi liền với yêu cầu rất cao về phẩm chất, năng lực, kỷ cương. “Thầy ra thầy” trước hết là người thầy phải mẫu mực về đạo đức, chuẩn mực trong ứng xử, vững vàng về chuyên môn, công bằng với học sinh, không ngừng tự học, tự đổi mới. Người thầy không chỉ dạy chữ, mà còn góp phần dạy học sinh cách làm người, cách sống tử tế, biết yêu gia đình, yêu quê hương, yêu Tổ quốc, có trách nhiệm với cộng đồng. “Trò ra trò” là học sinh phải được giáo dục để biết kính thầy, trọng bạn, trung thực, có kỷ luật, có ước mơ và có ý chí vượt khó. Trong bối cảnh hiện nay, khi học sinh chịu nhiều tác động từ mạng xã hội, từ lối sống thực dụng, từ những thông tin thiếu kiểm chứng, nhà trường càng phải giữ vững vai trò là nơi hình thành nhân cách, bồi đắp niềm tin và định hướng giá trị sống cho các em”.

Thầy giáo Hoàng Văn Lan cũng cho rằng, việc kiên quyết chấn chỉnh tiêu cực trong giáo dục là yêu cầu rất đúng và rất cần thiết. Giáo dục là lĩnh vực đặc biệt, bởi “sản phẩm” của giáo dục là con người. Nếu để tồn tại bệnh thành tích, gian dối, thiếu công bằng hoặc buông lỏng kỷ cương trong giáo dục, thì hậu quả không chỉ nằm ở một con điểm, một tấm bằng, mà còn ảnh hưởng lâu dài đến nhân cách học sinh và niềm tin xã hội.

“Đối với Trường THPT Cầm Bá Thước, tinh thần của NQ 71 đặt ra cho chúng tôi cả niềm vui và trách nhiệm. Niềm vui là đội ngũ nhà giáo được Đảng, Nhà nước quan tâm, chia sẻ, tạo điều kiện tốt hơn để yên tâm công tác. Trách nhiệm là mỗi cán bộ quản lý, mỗi đảng viên, mỗi thầy cô giáo phải tự soi lại mình, làm nghề nghiêm túc hơn, chuẩn mực hơn, nhân văn hơn và hiệu quả hơn. Tôi tin khi chính sách đúng đi vào cuộc sống, khi người thầy được chăm lo xứng đáng cũng sẽ tự đặt ra yêu cầu cao hơn với chính mình, thì nghề giáo sẽ thật sự trở thành một nghề được tôn trọng, được bảo vệ, được tiếp sức. Và quan trọng hơn cả, học sinh sẽ là người được hưởng lợi nhiều nhất từ sự chuyển biến đó”, thầy giáo Hoàng Văn Lan chia sẻ thêm.

Ngay sau khi NQ 71 được ban hành, nhiều thầy cô giáo, cán bộ quản lý giáo dục tại Thanh Hóa đã xem đây như “kim chỉ nam”. Bám sát định hướng của NQ 71, ban giám hiệu các nhà trường xác định NQ 71 là định hướng quan trọng để nhà trường phát triển đột phá, đổi mới tư duy quản lý, nâng cao chất lượng đội ngũ, tích cực chuyển đổi số... từ đó tạo chuyển biến thực chất trong hoạt động giáo dục.

Cô giáo Lâu Thị Dính, giáo viên Trường Mầm non Nhi Sơn, xã Nhi Sơn, chia sẻ: “Tôi tin NQ 71 sẽ tạo động lực mới cho đội ngũ nhà giáo cả nước, đặc biệt là những thầy cô đang công tác ở vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, hải đảo và vùng đồng bào dân tộc thiểu số tiếp tục nỗ lực bám trường, bám bản, nâng cao năng lực, tích cực học hỏi, đổi mới phương pháp giảng dạy, là tấm gương sáng về đạo đức, sự tận tâm, tình yêu thương cho học sinh noi theo”.

Cũng phải nhìn nhận một cách thẳng thắn rằng nghề giáo hôm nay đang đối mặt với nhiều thách thức. Công nghệ phát triển, chương trình đổi mới, buộc người thầy phải liên tục tự học hỏi, cập nhật kiến thức; môi trường xã hội mở làm cho tương tác giữa thầy và trò vừa phong phú hơn, vừa phức tạp hơn; kỳ vọng từ xã hội, bệnh thành tích trong giáo dục và những thay đổi trong tâm lý học sinh thời đại số... cũng đặt lên vai người thầy áp lực không nhỏ. Bên cạnh đó, tình trạng thiếu giáo viên, cơ sở vật chất, trang thiết bị, đặc biệt là ở vùng sâu vùng xa, khiến chất lượng đào tạo không đồng đều, nhiều thầy cô phải gánh vác khối lượng công việc quá lớn, không còn thời gian để nghiên cứu bài giảng, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ vốn là công việc quan trọng của nghề giáo. Do đó, kiên quyết chấn chỉnh tiêu cực trong giáo dục cũng là một trong những nội dung quan trọng của NQ 71.

Những chỉ đạo cốt lõi từ NQ 71 thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ trong đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục. Các nhiệm vụ, giải pháp đặt ra nhằm kịp thời tháo gỡ các điểm nghẽn, nút thắt về thể chế, cơ chế, chính sách. Các mục tiêu được xác lập hướng tới mục tiêu xây dựng hệ thống giáo dục công bằng, chất lượng, minh bạch, hiện đại, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và kiến tạo không gian phát triển GD&ĐT trong thời gian tới.

Linh Hương

(Còn nữa)