Mái ấm trao tay, tư duy đổi thay

Thực hiện Chỉ thị số 22-CT/TU ngày 30/3/2024 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về cuộc vận động hỗ trợ xây dựng nhà ở cho hộ nghèo, hộ gia đình chính sách, hộ còn khó khăn về nhà ở trên địa bàn tỉnh trong 2 năm 2024-2025 (Chỉ thị 22), hàng nghìn hộ dân khó khăn về nhà ở trên địa bàn tỉnh đã có mái ấm kiên cố. Không chỉ “an cư”, điều đáng ghi nhận hơn là sự đổi thay trong tư duy, từ trông chờ, ỷ lại sang chủ động vươn lên phát triển kinh tế, thoát nghèo bền vững.

Chị Hà Thị Thiết ở thôn Húng, xã Giao An (thứ 3 từ phải sang) cùng bà con sẻ chia câu chuyện làm ăn, khởi đầu cho những đổi thay từ chính nếp nghĩ. Ảnh: Ái Vân

Trở lại các bản làng vùng cao Thanh Hóa những ngày này, hình ảnh những ngôi nhà mới khang trang, vững chãi dần trở nên quen thuộc. Đó không chỉ là sự thay đổi về diện mạo nông thôn, mà còn là dấu hiệu của bước chuyển trong đời sống người dân. Trong căn nhà sàn mới, gia đình chị Hà Thị Thiết, người dân tộc Thái ở thôn Húng, xã Giao An tất bật với công việc thường ngày. Trước đây, gia đình chị thuộc diện khó khăn, sống trong căn nhà xuống cấp, mỗi khi mưa bão lại nơm nớp lo sợ. “Ngày trước căn nhà của gia đình tôi xuống cấp nghiêm trọng, mưa là dột, gió là lo, không dám đầu tư làm ăn vì sợ mất hết”, chị Thiết nhớ lại.

Sau khi được hỗ trợ xây dựng nhà ở theo Chỉ thị 22, gia đình chị Thiết có được nơi ở ổn định. Từ đó, tâm lý cũng thay đổi rõ rệt. “Có nhà chắc chắn rồi, mình yên tâm làm ăn hơn, không còn sợ rủi ro như trước nữa”, chị Thiết vui mừng chia sẻ. Chính sự ổn định ấy đã tạo động lực để gia đình chị mạnh dạn phát triển kinh tế. Tận dụng diện tích đất quanh nhà, chị triển khai mô hình nuôi gà, vịt thả vườn kết hợp trồng rau sạch. Từ vài chục con ban đầu, đến nay đàn gia cầm đã phát triển lên hàng trăm con mỗi lứa, mang lại nguồn thu nhập ổn định hàng năm.

Không chỉ thay đổi cách làm, chị Thiết còn thay đổi trong suy nghĩ. “Trước đây làm được bao nhiêu tiêu hết bấy nhiêu. Giờ phải biết để dành, tính toán làm ăn lâu dài. Nhà nước giúp mình cái nhà, còn mình phải tự lo cuộc sống của mình”, chị Thiết nói. Từ chỗ sản xuất cầm chừng, gia đình chị đã chủ động tìm hướng đi, từng bước vươn lên ổn định cuộc sống.

Cùng với gia đình chị Thiết, nhiều hộ dân ở các địa phương khác của tỉnh cũng đang từng bước thay đổi tư duy sau khi có nhà ở ổn định. Gia đình anh Thao Văn Gia, người dân tộc Mông ở bản Mùa Xuân, xã biên giới Sơn Thủy trước đây sống trong căn nhà tạm bợ, xuống cấp. Cuộc sống thiếu ổn định khiến anh chỉ làm nương rẫy theo thói quen, chưa từng nghĩ đến việc phát triển kinh tế lâu dài. Sau khi được hỗ trợ xây dựng nhà mới, cuộc sống gia đình anh dần ổn định. Từ đó, anh bắt đầu thay đổi cách nghĩ, mạnh dạn đầu tư chăn nuôi bò sinh sản. Ban đầu chỉ nuôi vài con, nhưng nhờ học hỏi và chăm sóc tốt, đàn bò dần phát triển, mang lại nguồn thu nhập ổn định. Đồng thời, anh cũng cải tạo nương rẫy, đưa giống lúa mới vào sản xuất. “Giờ làm gì cũng phải tính toán, học hỏi, không làm theo cách cũ nữa”, anh Gia chia sẻ. Từ tư duy “làm đủ ăn”, anh đã chuyển sang “làm để phát triển”, từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống.

Theo ghi nhận tại cơ sở, sau khi chương trình hỗ trợ nhà ở theo Chỉ thị 22 hoàn thành, nhận thức của người dân đã có nhiều chuyển biến tích cực. Nếu trước đây, một bộ phận người dân còn tâm lý trông chờ vào sự hỗ trợ của Nhà nước, thì nay khi đã có điều kiện ổn định, họ bắt đầu chủ động hơn trong lao động sản xuất. Những mô hình kinh tế nhỏ nhưng hiệu quả ngày càng xuất hiện nhiều hơn. Người dân tích cực học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau, chia sẻ cách làm hay, cùng nhau phát triển. Các buổi họp bản không chỉ bàn về hỗ trợ, mà chuyển sang trao đổi về cách làm ăn, áp dụng tiến bộ kỹ thuật, tìm đầu ra cho sản phẩm. Không khí thi đua lao động sản xuất ngày càng rõ nét.

Có thể thấy, việc thực hiện Chỉ thị 22 không chỉ mang lại kết quả về số lượng nhà ở được xây dựng, mà còn tạo nền tảng quan trọng cho phát triển bền vững. Một mái nhà kiên cố giúp người dân “an cư”, từ đó có điều kiện “lạc nghiệp”. Khi không còn nỗi lo về chỗ ở, người dân có thể tập trung phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập. Quan trọng hơn, chính sách đã góp phần thay đổi tư duy, yếu tố then chốt trong công tác giảm nghèo bền vững. Khi người dân đã có ý thức tự lực, tự cường, hiệu quả của các chương trình hỗ trợ sẽ được phát huy lâu dài.

Ái Vân