IAEA phát hiện 73 tấn uranium tự nhiên tại Syria

Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết đã phát hiện khoảng 73 tấn kim loại uranium tự nhiên chưa được Syria khai báo đầy đủ trong các cuộc thanh sát năm 2024, trong bối cảnh cơ quan này tiếp tục điều tra chương trình hạt nhân của Syria dưới thời chính quyền Tổng thống Bashar al-Assad.

IAEA phát hiện 73 tấn uranium tự nhiên tại Syria. Ảnh: Euronews.

Theo báo cáo mật của IAEA gửi các nước thành viên và được hãng tin AP tiếp cận, các thanh sát viên đã phát hiện số uranium trên tại một địa điểm được chính quyền mới của Syria thông báo cho IAEA. Tại đây, các thanh sát viên xác định khoảng 73 tấn uranium tự nhiên dưới dạng các thanh nhiên liệu có lớp vỏ bọc. IAEA cho biết toàn bộ số vật liệu này hiện nằm dưới sự kiểm soát và giám sát của cơ quan.

IAEA cho rằng chính quyền Syria trước đây đã không khai báo đầy đủ vật liệu, cơ sở và hoạt động hạt nhân theo các nghĩa vụ trong Thỏa thuận Bảo đảm an toàn hạt nhân với IAEA theo Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT).

Trong các cuộc thanh sát tại Syria vào tháng 8/2024, IAEA cũng kiểm tra khu vực Deir el-Zour, nơi từng có một cơ sở bị Israel không kích phá hủy năm 2007. Cơ quan này trước đó đánh giá công trình tại đây có những đặc điểm phù hợp với một lò phản ứng hạt nhân chưa được Syria khai báo.

Quang cảnh các toà nhà bị hư hại ở Deir el-Zour, miền đông Syria. Ảnh: BBC.

Các mẫu vật thu thập tại Deir el-Zour trong năm 2024 cho thấy sự hiện diện của các hạt uranium, củng cố đánh giá của IAEA về hoạt động hạt nhân chưa được khai báo tại khu vực. IAEA cũng xác định 3 địa điểm có liên quan về mặt chức năng tới Deir el-Zour, trong đó có các cơ sở phục vụ chuyển đổi, chế tạo nhiên liệu và lưu trữ vật liệu.

Những phát hiện trên được đưa ra trong bối cảnh IAEA tiếp tục làm rõ lịch sử chương trình hạt nhân của Syria và xác minh việc nước này tuân thủ các nghĩa vụ quốc tế về bảo đảm an toàn hạt nhân. Báo cáo không kết luận Syria từng theo đuổi chương trình vũ khí hạt nhân, nhưng cho thấy nước này đã không khai báo đầy đủ một số vật liệu, cơ sở và hoạt động hạt nhân theo các nghĩa vụ quốc tế.

Minh Phương

Nguồn: Arab News.