Hội nghị nhà chung cư - nơi đối thoại của cư dân

Liên tiếp những vụ việc liên quan đến quỹ bảo trì, công tác quản lý vận hành hay hoạt động của ban quản trị tại một số khu chung cư trên địa bàn tỉnh được đưa ra đối thoại, kiểm tra và xử lý trong thời gian gần đây cho thấy một thực tế: phần lớn những băn khoăn, kiến nghị của cư dân cuối cùng đều quay về hội nghị nhà chung cư. Đây không chỉ là cuộc họp định kỳ theo quy định của pháp luật mà còn là thiết chế dân chủ trực tiếp, nơi quyết định nhiều vấn đề liên quan đến quyền lợi, trách nhiệm và chất lượng cuộc sống của cộng đồng cư dân.

Chung cư C5 là một trong những khu nhà ở tập trung đông cư dân trên địa bàn phường Hạc Thành.

Trong những tháng cuối năm 2025 và đầu năm 2026, nhiều vấn đề tồn tại ở các khu chung cư trên địa bàn tỉnh đã trở thành tâm điểm của các cuộc đối thoại giữa cư dân, ban quản trị, chủ đầu tư và cơ quan quản lý Nhà nước. Từ những phản ánh liên quan đến quỹ bảo trì, hệ thống kỹ thuật xuống cấp đến những vướng mắc trong công tác quản lý, vận hành, điểm gặp nhau của các vụ việc là đều được đưa ra thảo luận, chất vấn hoặc biểu quyết tại hội nghị nhà chung cư và các cuộc họp liên quan nhằm tìm hướng tháo gỡ.

Cuối năm 2025, ông Nguyễn Văn Ngọc, cư dân chung cư C5, phường Hạc Thành, cùng nhiều hộ dân liên tục kiến nghị tới các cơ quan chức năng về tình trạng xuống cấp của nhiều hạng mục trong tòa nhà. Theo phản ánh của cư dân, hệ thống thang máy đã hết hạn kiểm định, trong khi nhiều nội dung liên quan đến quỹ bảo trì và công tác quản lý vận hành vẫn còn khiến người dân băn khoăn.

Từ những phản ánh này, UBND phường Hạc Thành đã tổ chức buổi làm việc với ban quản trị và đại diện cư dân. Nội dung đối thoại tập trung vào việc sử dụng kinh phí bảo trì giai đoạn 2020-2025, trách nhiệm giải trình của ban quản trị cũng như việc bàn giao hồ sơ cho ban quản trị nhiệm kỳ mới. Kết quả, các bên thống nhất thuê đơn vị kiểm toán độc lập để làm rõ việc sử dụng quỹ bảo trì và công khai kết quả tại hội nghị nhà chung cư tiếp theo.

Trong khi đó, tại chung cư ECO2 Tân Thành, phường Quảng Phú, những bức xúc của cư dân cũng buộc cơ quan quản lý Nhà nước phải trực tiếp vào cuộc. Tháng 12/2025, gần 100 cư dân tòa nhà CC1 đã tập trung phản ánh các bất cập trong công tác quản lý, vận hành và yêu cầu đối thoại với chủ đầu tư cùng các đơn vị liên quan.

Sau kiểm tra thực tế, Giám đốc Sở Xây dựng kết luận nhiều nội dung phản ánh của cư dân là có cơ sở. Nhiều tồn tại được chỉ ra như hệ thống giám sát chưa đáp ứng yêu cầu, công tác bảo vệ còn bất cập, việc quản lý các hạng mục kỹ thuật chưa bảo đảm. Đặc biệt, nguyên nhân sâu xa được xác định xuất phát từ việc chủ đầu tư và ban quản trị chưa thống nhất việc bàn giao hồ sơ, tài sản và quỹ bảo trì, dẫn đến quá trình quản lý vận hành gặp nhiều khó khăn. Không dừng lại ở đó, đầu năm 2026, UBND tỉnh đã giao UBND phường Quảng Phú chủ trì kiện toàn ban quản trị chung cho toàn khu chung cư, làm cơ sở tổ chức quản lý, vận hành thống nhất.

Hai vụ việc khác nhau nhưng đều có một điểm chung: những vấn đề gây bức xúc nhất của cư dân cuối cùng đều được đưa ra tại hội nghị nhà chung cư hoặc các cuộc đối thoại được tổ chức để xử lý những tồn tại kéo dài. Thực tế từ C5 và ECO2 Tân Thành cho thấy, các tranh chấp phát sinh trong môi trường chung cư hiện nay không còn chỉ xoay quanh mối quan hệ giữa cư dân và chủ đầu tư. Khi số lượng người sinh sống trong các tòa nhà ngày càng đông, những vấn đề liên quan đến quản lý, vận hành và sử dụng các nguồn lực chung cũng trở thành nguyên nhân của nhiều mâu thuẫn.

Từ các vụ việc được phản ánh thời gian qua có thể nhận diện 4 nhóm vấn đề nổi lên. Đó là tranh chấp liên quan đến quỹ bảo trì; những vướng mắc trong hoạt động của ban quản trị; mâu thuẫn giữa cư dân và chủ đầu tư về trách nhiệm quản lý, khắc phục tồn tại của công trình; cùng các tranh cãi liên quan đến chất lượng dịch vụ, đơn vị vận hành và các khoản phí phải đóng góp.

Phần lớn những nội dung này đều thuộc thẩm quyền xem xét, quyết định hoặc giám sát của hội nghị nhà chung cư. Theo Luật Nhà ở năm 2023, đây là cơ chế để cư dân tham gia quyết định các vấn đề liên quan đến phần sở hữu chung của tòa nhà, giám sát việc quản lý, sử dụng kinh phí bảo trì cũng như hoạt động của ban quản trị.

Theo kế hoạch phát triển nhà ở trên địa bàn tỉnh, Thanh Hóa hiện có 13 dự án nhà ở xã hội đang triển khai với tổng quy mô hơn 12.200 căn hộ; giai đoạn 2021-2025 hoàn thành khoảng 6.287 căn hộ, giai đoạn 2026-2030 tiếp tục hoàn thành khoảng 7.500 căn hộ. Điều đó đồng nghĩa với việc số lượng cư dân sinh sống trong các khu chung cư sẽ tiếp tục gia tăng, kéo theo yêu cầu ngày càng cao đối với công tác quản trị, minh bạch thông tin và cơ chế đối thoại giữa các bên liên quan.

Thực tế cho thấy, nhiều mâu thuẫn không bắt đầu từ những vấn đề quá lớn. Đó có thể chỉ là một khoản chi chưa được giải thích thỏa đáng, một hạng mục chậm sửa chữa hoặc một kiến nghị chưa được phản hồi kịp thời. Nhưng nếu thiếu cơ chế giám sát và đối thoại minh bạch, những băn khoăn nhỏ hoàn toàn có thể trở thành tranh chấp kéo dài. Khi ngày càng nhiều người dân lựa chọn sinh sống trong các tòa nhà cao tầng, câu chuyện không chỉ là phát triển thêm bao nhiêu căn hộ mà còn là xây dựng một cơ chế quản trị hiệu quả, trong đó hội nghị nhà chung cư thực sự trở thành nơi đối thoại, giám sát và tạo đồng thuận trong cộng đồng cư dân.

Bài và ảnh: Minh Tâm