Hàng trăm héc ta dứa ngập trong nước, hy vọng cứu vãn mong manh

Mặc dù chính quyền và các lực lượng chức năng xã Yên Phú đang nỗ lực ngày đêm bơm tiêu thoát lũ, nhưng gần 300ha dứa sau nhiều ngày vẫn chìm trong biển nước. Với nhiều diện tích đã bị ngâm lâu ngày, khả năng cứu vãn gần như không còn...

Người dân thất thần bên những đồng dứa bị ngập.

Mất trắng mùa dứa

Xã Yên Phú là một trong những vùng trồng dứa lớn của tỉnh Thanh Hóa, với hơn 600ha. Sau những ngày mưa lũ, hàng trăm héc ta dứa vẫn chìm trong nước.

Sáng 21/9, chúng tôi cùng lãnh đạo địa phương “thực mục sở thị” tại các cánh đồng trồng dứa. Từ tuyến đê bao sông Hép sang đê bao sông Cầu Chày, trước mắt là những cánh đồng dứa bạt ngàn vẫn đang chìm trong nước.

Dọc các tuyến đê, nhiều vị trí đã bị nước lũ xói mòn. Dưới cánh đồng, những luống dứa bị ngập sâu, chỉ còn phần ngọn nhô lên khỏi mặt nước. Nhiều nõn, bẹ dứa đã bắt đầu thối, nổi lềnh bềnh.

Trên đê, người dân đứng lặng, mắt hướng xuống những ruộng dứa đang bị ngập. Sau thời gian dài bỏ công, bỏ vốn chăm sóc, những luống dứa giờ chỉ còn biết trông chờ vào từng giờ nước rút.

Có những khu ruộng nước đã ngập lút nõn cây. Những tàu lá dứa vốn xanh cứng bắt đầu héo rũ, ngả vàng. Ở nơi nước rút, cây dứa khoác màu của bùn đất. Giờ đây, thời gian là yếu tố quyết định sống còn của cây dứa. Nước càng rút chậm, khả năng phục hồi càng trở nên xa vời.

Cây dứa rất nhạy cảm với ngập úng. Nếu nước ngập tới nõn trong thời gian chỉ 3 ngày sẽ bị thối. Nếu nước rút nhanh, thì cây dứa tiếp tục đối mặt với nguy cơ phát sinh nấm bệnh, ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng sinh trưởng và cho quả.

Video: Phỏng vấn ông Lê Quốc Toản, thôn Đa Ngọc, xã Yên Phú.

Tại thôn Đa Ngọc, cả tuần nay, ông Lê Quốc Toản gần như thường trực trên đê, dõi theo 1,6ha dứa của gia đình đang ngập sâu trong nước. Nhưng đến thời điểm này, niềm hy vọng cứu vãn gần như không còn.

Buồn rầu, ông Toản cho biết, đây là năm thứ hai liên tiếp gia đình ông mất trắng diện tích dứa do mưa lũ. Sau một vụ sản xuất bị thiệt hại, chưa kịp gượng dậy, trận lũ năm nay lại tiếp tục cuốn đi công sức, vốn liếng và hy vọng của gia đình.

Để có được vụ dứa, gia đình ông đã vay mượn đầu tư tiền giống, làm đất, phân bón và công chăm sóc suốt nhiều tháng nay. Diện tích này mất trắng, ông ước tính thiệt hại lên tới hàng trăm triệu đồng và khoản nợ mai này không biết lấy gì để trả.

Cách ruộng dứa của ông Toản không xa, gia đình ông Nguyễn Duy Thế, thôn Đa Ngọc, cũng đang thất thần với 1,5ha dứa bị ngập sâu.

Ông Thế cho biết, trước đây gia đình trồng mía. Khoảng 5 năm trở lại đây, nhận thấy cây dứa cho giá trị kinh tế cao hơn, gia đình chuyển đổi diện tích sang trồng dứa. Từ làm đất, mua giống đến phân bón, chăm sóc, mỗi vụ đều phải bỏ ra một khoản chi phí không nhỏ.

“Giờ nước ngập thế này thì coi như mất trắng”, ông Thế nói.

Video: Hàng trăm héc ta dứa chìm trong biển nước.

Theo thống kê của xã Yên Phú, trong đợt mưa lũ này, toàn xã có gần 1.000 héc ta hoa màu bị ảnh hưởng, trong đó khoảng 300 héc ta dứa bị ngập, hư hại. Riêng thôn Nông Trường có khoảng 110 héc ta dứa bị ngập; thôn Thống Nhất 100 héc ta, Đa Ngọc 52 héc ta và Xuân Hòa khoảng 20 héc ta... Tại các vùng ngập sâu ở Thống Nhất, Nông Trường và Đa Ngọc, nước vẫn chưa rút hết.

Điều khiến chính quyền xã Yên Phú cũng như người dân càng lo lắng, khi đây là năm thứ hai liên tiếp sản xuất bị ảnh hưởng bởi mưa lũ.

Sau thiệt hại mùa lũ năm 2025, nhiều hộ chưa kịp phục hồi thì năm nay lại tiếp tục đối mặt với một vụ mùa có nguy cơ mất trắng. Người dân mong muốn các cấp, ngành có chính sách hỗ trợ phù hợp, nhất là giảm bớt các khoản nghĩa vụ tài chính, giúp họ có thêm nguồn lực khôi phục sản xuất sau thiên tai.

Nỗ lực tiêu thoát lũ "cứu" dứa

Trước nguy cơ thiệt hại tiếp tục gia tăng, xã Yên Phú đang tập trung tối đa nhân lực, phương tiện để tiêu thoát nước. Hàng loạt cống tiêu được mở để tạo dòng thoát lũ. Cùng với đó, hai trạm bơm tiêu úng, gồm trạm bơm Đa Ngọc, công suất 1.200m³/giờ và trạm bơm Cống Hiêu, công suất 20.000m³/giờ, được vận hành liên tục 24/24 giờ từ ngày 19/9 đến nay.

Một cống tiêu thoát lũ được mở để xả lũ cho đồng dứa.

Các trạm bơm tiêu được vận hành liên tục.

Tại khu vực các trạm bơm, máy vận hành liên tục. Nước được hút, đẩy ra ngoài sông, trong khi phía trong đồng, những ruộng dứa vẫn còn ngập úng.

Theo ông Nguyễn Đình Toản, Trưởng phòng Kinh tế xã Yên Phú, với diện tích dứa bị ngập dưới nõn, nếu nước được tiêu thoát sớm, thời gian ngập không kéo dài và thời tiết thuận lợi, cây vẫn còn khả năng phục hồi. Tuy nhiên, sau ngập úng, cây dứa có thể phát sinh bệnh nấm, ảnh hưởng đến sinh trưởng và năng suất.

“Với những diện tích đã bị ngập lâu ngày, trong điều kiện thời tiết nắng gắt như hôm nay thì khả năng cứu vãn là rất thấp. Dù vậy, theo phương châm “còn nước còn tát”, xã vẫn đang nỗ lực duy trì các phương án tiêu thoát lũ, ưu tiên những khu vực ngập sâu, tập trung nhiều diện tích hoa màu”, ông Toản nói.

Video: Phỏng vấn ông Nguyễn Đình Toản, Trưởng phòng Kinh tế xã Yên Phú.

Chiều xuống, nước trên những cánh đồng dứa vẫn mênh mông. Sau lưng tôi, người dân đứng đó, ánh mắt thất thần nhìn về phía những ruộng dứa mong chờ một phép màu, dẫu biết rằng hy vọng cho điều đó gần như là điều không thể.

Đình Giang