Giữ màu xanh dưới chân núi

Đầu tháng 6, hình ảnh người dân cùng lực lượng thu gom rác tham gia dọn vệ sinh tại bản Ngàm Pốc được nhiều người chia sẻ trên mạng xã hội. Câu chuyện không chỉ dừng lại ở một đợt ra quân làm sạch môi trường, mà còn cho thấy sự quan tâm ngày càng lớn của cộng đồng đối với cảnh quan và môi trường sống ở các địa phương miền núi.

Đoàn viên, thanh niên xã Yên Thắng thu gom rác thải, góp phần xây dựng hình ảnh điểm đến xanh, sạch, đẹp.

Tại xã Yên Thắng, công tác bảo vệ môi trường được duy trì bằng nhiều hoạt động thường xuyên ở cơ sở, như ra quân vệ sinh môi trường, phát quang bụi rậm, khơi thông cống rãnh, thu gom rác thải trên các tuyến đường liên bản và khu dân cư. Các phong trào như “Ngày Chủ nhật xanh”, “Toàn dân tham gia bảo vệ môi trường”, xây dựng khu dân cư sáng - xanh - sạch - đẹp được triển khai thường xuyên với sự tham gia của đoàn viên, hội viên và người dân. Hệ thống truyền thanh cơ sở cũng được sử dụng để tuyên truyền, nhắc nhở người dân hạn chế sử dụng túi nilon, bỏ rác đúng nơi quy định và giữ gìn cảnh quan chung. Nội dung bảo vệ môi trường được đưa vào các cuộc họp bản và sinh hoạt của các đoàn thể, trường học. Các bản rà soát, bổ sung quy ước, hương ước theo hướng tăng cường trách nhiệm của cộng đồng trong giữ gìn vệ sinh chung, bảo vệ nguồn nước và cảnh quan khu dân cư.

Không riêng Yên Thắng, nhiều địa phương miền núi trên địa bàn tỉnh cũng đang duy trì các hoạt động làm sạch môi trường, gắn với XDNTM và nâng cao chất lượng đời sống người dân. Xã Pù Luông thường xuyên tổ chức các đợt tổng vệ sinh môi trường tại các khu dân cư, tuyến đường liên bản và khu vực công cộng; vận động người dân đưa rác đến điểm tập kết, không xả rác xuống suối, kênh mương và các khu đất trống. Công tác tuyên truyền được thực hiện thông qua các cuộc họp thôn, bản và hệ thống loa truyền thanh. Bên cạnh đó, địa phương duy trì hoạt động thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt; tăng cường kiểm tra, nhắc nhở các hộ kinh doanh dịch vụ, cơ sở lưu trú và người dân thực hiện các quy định về bảo vệ môi trường. Tỷ lệ thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn đạt khoảng 97%, góp phần giữ gìn cảnh quan và nâng cao chất lượng môi trường sống.

Người dân xã Yên Thắng tham gia dọn vệ sinh, góp phần giữ gìn cảnh quan môi trường nông thôn.

Ông Hà Đình Nếch, chủ cơ sở lưu trú tại bản Kho Mường, cho rằng môi trường sạch sẽ, cảnh quan được gìn giữ không chỉ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, mà còn tạo hình ảnh đẹp cho địa phương. Theo ông, mỗi người dân đều có trách nhiệm giữ gìn không gian sống chung từ những việc làm nhỏ, như bỏ rác đúng nơi quy định hay tham gia các hoạt động vệ sinh cộng đồng.

Dù đã có nhiều chuyển biến tích cực, công tác bảo vệ môi trường ở các địa phương miền núi vẫn đối mặt với không ít khó khăn. Tại xã Yên Thắng, trở ngại lớn nhất nằm ở điều kiện địa hình và nguồn lực. Toàn xã có 1.469 hộ dân sinh sống ở 9 bản. Địa bàn rộng, chủ yếu là đồi núi nên nhiều tuyến đường giao thông của xã nhỏ hẹp, đi lại khó khăn vào mùa mưa khiến việc thu gom, vận chuyển rác tốn nhiều thời gian và chi phí. Hiện mới có khoảng 250 hộ tham gia dịch vụ thu gom rác, trong khi phần lớn rác sinh hoạt vẫn được người dân tự xử lý bằng hình thức chôn lấp hoặc đốt tại hộ gia đình. Kinh phí dành cho công tác môi trường còn hạn chế, phương tiện thu gom chủ yếu là xe ba gác nên chưa đáp ứng yêu cầu thực tế.

Ông Vũ Thế Vinh, Chủ tịch UBND xã Yên Thắng, cho biết: "Địa phương xác định bảo vệ môi trường là nhiệm vụ thường xuyên gắn với XDNTM. Thời gian tới, xã tiếp tục duy trì các hoạt động vệ sinh môi trường, đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân tham gia thu gom rác thải. Đồng thời, kiến nghị cấp trên hỗ trợ thêm nguồn lực để từng bước khắc phục những khó khăn về hạ tầng và phương tiện phục vụ công tác bảo vệ môi trường".

Nếu Yên Thắng gặp khó khăn về địa hình và nguồn lực thì tại xã Pù Luông, áp lực lại đến từ lượng rác thải phát sinh ngày càng tăng cùng với sự mở rộng của các hoạt động dịch vụ và đời sống dân cư. Địa bàn rộng, nhiều bản nằm cách xa trung tâm khiến việc tổ chức thu gom, vận chuyển rác gặp khó khăn. Một số khu vực chưa thuận lợi để bố trí điểm tập kết hoặc xử lý rác tập trung. Trong khi đó, việc phân loại rác tại nguồn chưa trở thành thói quen phổ biến của người dân, dẫn đến khối lượng rác phải thu gom, xử lý vẫn còn lớn.

Anh Hà Văn Cộp và chị Vi Thị Thiệu thu gom rác thải tại khu vực bản Ngàm Pốc, xã Yên Thắng sau khi nhận được phản ánh của người dân.

Những khó khăn này cũng là thực trạng chung của nhiều xã miền núi trong tỉnh. Địa bàn rộng, dân cư phân tán, hạ tầng giao thông chưa đồng bộ làm tăng chi phí thu gom và xử lý chất thải. Nguồn kinh phí dành cho môi trường còn hạn hẹp, trong khi nhận thức và thói quen phân loại rác tại nguồn của một bộ phận người dân chưa theo kịp yêu cầu đặt ra. Vì vậy, bên cạnh nỗ lực của chính quyền cơ sở, công tác bảo vệ môi trường ở khu vực miền núi rất cần sự tham gia thường xuyên từ các cấp, ngành.

Từ những đợt ra quân làm sạch đường làng, ngõ xóm đến việc duy trì các phong trào bảo vệ môi trường ở khu dân cư, nhiều địa phương miền núi đang từng bước hình thành ý thức giữ gìn cảnh quan trong cộng đồng. Dù vẫn còn không ít khó khăn về hạ tầng và nguồn lực, sự vào cuộc của chính quyền cơ sở cùng tinh thần chung tay của người dân đang góp phần làm cho những bản làng dưới chân núi ngày càng xanh, sạch và đáng sống hơn.

Bài và ảnh: Tăng Thúy