Giữ “hồn” văn hóa Mường

Giữa nhịp sống hiện đại, tiếng chiêng của Câu lạc bộ (CLB) văn hóa dân gian dân tộc Mường, thôn Quang Vinh, xã Thạch Lập vẫn vang vọng khắp đại ngàn miền Tây xứ Thanh. Tại đây, các hội viên vẫn đang bền bỉ, nhiệt huyết trao truyền những bài chiêng cổ nhằm gìn giữ bản sắc và lưu giữ hồn cốt của dân tộc.

Các nghệ nhân CLB văn hóa dân gian dân tộc Mường (xã Thạch Lập) truyền dạy cách đánh cồng chiêng cho thế hệ trẻ.

CLB văn hóa dân gian dân tộc Mường, thôn Quang Vinh được thành lập năm 2008 với hơn 30 thành viên. Sau gần 20 năm hoạt động và phát triển, CLB đã thu hút đông đảo các hội viên tham gia. Dù ở nhiều lứa tuổi khác nhau, nhưng các thành viên đều có chung niềm đam mê tiếng chiêng và khát khao gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống của cha ông. Ban ngày, các thành viên trong CLB tham gia phát triển kinh tế, ban đêm lại tụ họp tại nhà văn hóa thôn, học cách cảm nhận nhịp điệu, phối hợp thanh âm và tập các tiết mục mới để tham gia các hoạt động của thôn, xã.

Nghệ nhân Ưu tú Phạm Vũ Vượng, Phó Chủ nhiệm CLB văn hóa dân gian dân tộc Mường, thôn Quang Vinh chia sẻ: “Chiêng là nhạc cụ không thể thiếu trong mỗi dịp lễ tết, cưới hỏi, hiếu hỷ hay các sự kiện cộng đồng của người Mường. Tiếng chiêng là ngôn ngữ tâm linh để giao tiếp với đất trời, tổ tiên, cầu mong nhân khang, vật thịnh. Với ý nghĩa đó, tôi cùng những người có chung đam mê đã tham gia sinh hoạt CLB. Bên cạnh việc tạo sân chơi lành mạnh cho người dân, chúng tôi còn tích cực phục vụ các nhiệm vụ chính trị tại địa phương. Những tràng pháo tay tán thưởng của khán giả chính là nguồn động viên to lớn, để tôi và các thành viên trong CLB tiếp tục miệt mài tập luyện, góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc”.

Với việc cùng nhau sinh hoạt, tập luyện, CLB văn hóa dân gian dân tộc Mường, thôn Quang Vinh còn tích cực trao truyền cách đánh chiêng cho thế hệ trẻ trên địa bàn xã Thạch Lập. Nhờ sự chỉ dạy nhiệt tình của các nghệ nhân trong CLB, nhiều em học sinh đã tự tin biểu diễn các bài chiêng một cách thuần thục, trở thành những người kế cận gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống của cha ông. Hiện nay, nhiều nghệ nhân trong CLB đang tích cực hướng dẫn 60 học viên của lớp học đánh cồng chiêng do xã Thạch Lập tổ chức.

Em Bùi Quốc Đại, học sinh lớp 8, Trường THCS Quang Trung, xã Thạch Lập - học viên tham gia lớp học đánh cồng chiêng do xã Thạch Lập tổ chức, cho biết: “Được sự tận tình chỉ dạy của các nghệ nhân trong CLB văn hóa dân gian dân tộc Mường, cháu đã biết đánh thành thạo nhiều bài chiêng. Sau khóa học này, cháu sẽ truyền đạt lại kiến thức cho các bạn cùng lớp, đồng thời tích cực tham gia các hoạt động để xây dựng CLB ngày càng phát triển, góp phần gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc”.

Tìm hiểu thực tế được biết, CLB văn hóa dân gian dân tộc Mường, thôn Quang Vinh thời gian qua là lực lượng chủ công trong phong trào văn nghệ quần chúng của xã Thạch Lập. Các tiết mục tham gia hội diễn, cuộc thi các cấp của CLB luôn được dàn dựng công phu, bài bản, đậm đà bản sắc và gặt hái nhiều giải thưởng cao. Thành công từ những sân chơi này đã tiếp thêm động lực để các thành viên gắn bó với CLB, nỗ lực cùng cấp ủy, chính quyền địa phương gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Mường.

Bà Bùi Thị Quyên, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội, UBND xã Thạch Lập cho biết: Để CLB văn hóa dân gian dân tộc Mường, thôn Quang Vinh không ngừng phát triển, xã Thạch Lập tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức của người dân về tầm quan trọng của việc bảo tồn văn hóa, đồng thời khuyến khích bà con tích cực tham gia sinh hoạt. Bên cạnh đó, xã sẽ huy động các nguồn lực xã hội hóa để hỗ trợ kinh phí hoạt động, tạo điều kiện cho CLB biểu diễn phục vụ các nhiệm vụ chính trị tại địa phương. Đặc biệt, xã luôn quan tâm, khích lệ tinh thần để các nghệ nhân nỗ lực vượt khó truyền dạy nghệ thuật đánh chiêng cho thế hệ trẻ, góp phần gìn giữ “hồn cốt” văn hóa Mường, thúc đẩy phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” ngày càng phát triển sâu rộng.

Bài và ảnh: Nguyễn Xuân