EU thúc đẩy điều chỉnh quy tắc cốt lõi của WTO nhằm tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Liên minh châu Âu (EU) ngày 21/2 đã kêu gọi xem xét lại nguyên tắc “tối huệ quốc” của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), trong bối cảnh thâm hụt thương mại của EU với Trung Quốc tiếp tục gia tăng và môi trường thương mại toàn cầu có nhiều biến động.

Liên minh châu Âu (EU) kêu gọi xem xét lại nguyên tắc “tối huệ quốc” của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Ảnh: Reuters.

Nguyên tắc “tối huệ quốc” yêu cầu các thành viên WTO áp dụng mức thuế ưu đãi thấp nhất dành cho một đối tác thương mại cho tất cả các thành viên khác. Quy định này đã định hình thương mại toàn cầu trong nhiều thập niên và giúp các nền kinh tế đang phát triển, trong đó có Trung Quốc, được hưởng mức thuế thấp trong quá trình hội nhập và phát triển. Tuy nhiên, Brussels hiện cho rằng nguyên tắc này không còn phù hợp với thực tế mới, khi quy mô kinh tế Trung Quốc đã tăng mạnh, từ mức 5–6% GDP toàn cầu trước đây lên khoảng 20% hiện nay.

Theo số liệu của EU, thâm hụt thương mại hàng hóa của khối với Trung Quốc đã tăng lên 359,3 tỷ euro trong năm 2025. Giới chức châu Âu cho rằng trong khi các doanh nghiệp Trung Quốc được hưởng lợi từ việc tiếp cận thị trường EU, nhiều công ty châu Âu vẫn phải đối mặt với các rào cản đáng kể tại thị trường Trung Quốc. Vì vậy, EU đề xuất gắn việc duy trì mức thuế thấp với điều kiện tiếp cận thị trường mang tính tương hỗ, nhằm bảo đảm cạnh tranh công bằng.

Liên minh châu Âu quan ngại về tình trạng dư thừa năng lực sản xuất công nghiệp của Trung Quốc và áp lực mà nước này gây ra cho các ngành công nghiệp châu Âu. Reuters.

Đề xuất này dự kiến sẽ được đưa ra thảo luận tại hội nghị cấp bộ trưởng WTO tổ chức ở Cameroon vào tháng 3 tới, trong bối cảnh nhu cầu cải cách hệ thống thương mại đa phương ngày càng gia tăng. Hội nghị diễn ra một năm sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt loạt thuế quan đơn phương quy mô lớn đối với nhiều đối tác thương mại, làm gia tăng căng thẳng thương mại toàn cầu và đặt ra thách thức đối với cơ chế thương mại đa phương. Các mức thuế này đã bị Tòa án Tối cao Mỹ ngày 20/2 phán quyết là vượt quá thẩm quyền của tổng thống.

Bên cạnh đó, các thỏa thuận thương mại song phương gần đây, trong đó có thỏa thuận EU–Mỹ quy định mức thuế 15% đối với hàng hóa EU và ưu đãi thuế 0% đối với hàng hóa Mỹ, cũng làm dấy lên tranh luận về tính nhất quán với các quy định của WTO, đặc biệt khi các thỏa thuận này chưa được thông báo đầy đủ tới tổ chức.

Thúy Hà

Nguồn: Euronews