Định hình trụ cột logistics và dịch vụ cảng biển

Trong hành trình hiện thực hóa mục tiêu trở thành cực tăng trưởng mới của khu vực Bắc Trung bộ, Thanh Hóa không chỉ phát huy những động lực truyền thống, mà còn chủ động mở rộng không gian phát triển bằng những lĩnh vực có tính lan tỏa cao. Việc xác định logistics và dịch vụ cảng biển là một trong hai trụ cột tiềm năng trong Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045 (điều chỉnh) là bước đi chiến lược, khai thác hiệu quả lợi thế cảng nước sâu Nghi Sơn, hệ thống hạ tầng giao thông đa phương thức và nền tảng công nghiệp đang ngày càng lớn mạnh.

Sản lượng hàng hóa thông qua Cảng Nghi Sơn đã đạt tới 62 triệu tấn vào năm 2025. Ảnh: Tùng Lâm

Thanh Hóa sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển logistics, từ vị trí địa lý chiến lược, hệ thống giao thông đa phương thức đến lợi thế cảng nước sâu Nghi Sơn. Cảng Nghi Sơn - cửa ngõ giao thương quốc tế - kết nối trực tiếp với hệ thống cao tốc Bắc - Nam, Quốc lộ 1A, đường ven biển, đường sắt Bắc - Nam và Cảng Hàng không Thọ Xuân, tạo nền tảng quan trọng để hình thành các trung tâm trung chuyển hàng hóa liên vùng.

Xác định lợi thế cảng nước sâu là “chìa khóa” tạo nên sức cạnh tranh khác biệt, tỉnh Thanh Hóa đã tập trung hoàn thiện quy hoạch, thu hút đầu tư, phát triển đồng bộ hệ thống cảng biển và dịch vụ logistics; đồng thời hỗ trợ các nhà đầu tư đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện, nâng cấp hệ thống cảng biển Nghi Sơn. Đến nay, khu vực Nam và Bắc Nghi Sơn đã có 31 cầu cảng đi vào khai thác, phục vụ đa dạng các loại hàng hóa, từ hàng tổng hợp, xi măng, nhiệt điện đến các sản phẩm lọc hóa dầu; có khả năng tiếp nhận tàu đến 70.000 tấn tại cầu bến và 320.000 tấn tại bến phao nổi SPM.

Ông Trần Duy Linh, Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH Cảng Quốc tế Nghi Sơn, cho biết: “Để đáp ứng nhu cầu vận chuyển hàng hóa ngày càng lớn, Cảng Quốc tế Nghi Sơn đang triển khai đồng bộ nhiều hạng mục đầu tư về hạ tầng, thiết bị và nguồn nhân lực. Theo quy hoạch được phê duyệt, đến năm 2030 và giai đoạn sau năm 2030, tổng chiều dài cầu cảng của Khu cảng quốc tế Nghi Sơn và Khu cảng container số 2 sẽ đạt gần 5km. Đây sẽ là một trong những hệ thống cảng có quy mô lớn nhất cả nước và có thể trở thành khu cảng dài nhất Việt Nam do một nhà đầu tư quản lý, nâng cao đáng kể năng lực trung chuyển hàng hóa, tạo điều kiện để Nghi Sơn phát triển thành trung tâm cảng biển và logistics hiện đại của khu vực”.

Một trong những yếu tố quyết định để logistics phát triển là nguồn hàng. Đây cũng là lợi thế nổi bật của Thanh Hóa khi địa phương đang sở hữu hệ sinh thái công nghiệp quy mô lớn với Khu Kinh tế (KKT) Nghi Sơn và nhiều khu công nghiệp đang mở rộng.

Đặc biệt đến nay, KKT Nghi Sơn đã trở thành trung tâm công nghiệp lớn của khu vực Bắc Trung bộ với các ngành lọc hóa dầu, nhiệt điện, luyện kim, xi măng, cơ khí, chế biến, chế tạo... Cùng với đó, hệ thống các khu công nghiệp trong và ngoài KKT Nghi Sơn đang tiếp tục mở rộng, kéo theo nhu cầu lớn về nhập khẩu nguyên liệu, máy móc, thiết bị và xuất khẩu thành phẩm. Sự gia tăng về quy mô sản xuất và lưu thông hàng hóa đặt ra yêu cầu ngày càng cao về vận tải, kho bãi, trung chuyển và các dịch vụ hậu cần, tạo động lực để Cảng Nghi Sơn phát triển các dịch vụ khai thác cảng. Hiện sản lượng container xuất nhập khẩu liên quan đến Thanh Hóa ước khoảng 500.000 - 600.000 TEU mỗi năm và dự báo tiếp tục gia tăng khi các dự án công nghiệp mới đi vào hoạt động. Với vị trí kết nối thuận lợi trên hành lang Bắc - Nam và Đông - Tây, Cảng Nghi Sơn có điều kiện trở thành đầu mối tiếp nhận, trung chuyển hàng hóa quan trọng của khu vực Bắc Trung bộ, từng bước mở rộng vai trò trong mạng lưới logistics liên vùng.

Sản lượng hàng hóa thông qua Cảng Nghi Sơn đã đạt tới 62 triệu tấn vào năm 2025.

Theo ông Trịnh Huy Triều, Trưởng Ban Quản lý KKT Nghi Sơn và các Khu công nghiệp tỉnh Thanh Hóa, định hướng logistics và dịch vụ cảng biển là một trong hai trụ cột tiềm năng đặc biệt phù hợp với lợi thế cũng như yêu cầu phát triển của KKT và các khu công nghiệp trong giai đoạn mới. Hiện nay, chi phí logistics của Việt Nam nói chung và KKT Nghi Sơn nói riêng vẫn còn ở mức cao, làm gia tăng chi phí sản xuất, giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Vì vậy, phát triển đồng bộ logistics và dịch vụ cảng biển không chỉ giúp khai thác hiệu quả hơn lợi thế hạ tầng sẵn có, mà còn góp phần giảm chi phí vận tải, nâng cao hiệu quả lưu thông hàng hóa, tạo thêm sức hấp dẫn để thu hút các dự án công nghiệp quy mô lớn vào KKT Nghi Sơn và các khu công nghiệp trong tương lai.

Ông Cáp Trọng Cường, Tổng Giám đốc CTCP Tập đoàn Macstar cho biết, mỗi địa phương có điều kiện và lợi thế riêng. Tuy nhiên, Thanh Hóa đang sở hữu nhiều yếu tố để hình thành một trung tâm logistics mới của khu vực, từ vị trí chiến lược trên trục Bắc - Nam, hệ thống giao thông đa phương thức, quỹ đất phát triển công nghiệp đến nguồn hàng ngày càng dồi dào từ các khu công nghiệp và KKT Nghi Sơn.

Với vai trò là mắt xích kết nối sản xuất, lưu thông và thị trường, logistics không chỉ góp phần giảm chi phí, nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa, mà còn tạo thêm lợi thế để thu hút đầu tư, mở rộng không gian tăng trưởng. Việc xác định logistics và dịch vụ cảng biển là trụ cột tiềm năng trong giai đoạn phát triển mới sẽ giúp Thanh Hóa khai thác hiệu quả hơn lợi thế cảng nước sâu Nghi Sơn, từng bước hình thành trung tâm logistics có vai trò quan trọng trong khu vực Bắc Trung bộ.

Tùng Lâm