Dấu ấn lịch sử qua các sắc phong

Trong không gian cổ kính của đình làng Phượng Mao, xã Hoằng Giang, ông Đặng Minh Phùng, người trông coi đình, cẩn thận mở từng đạo sắc phong được cất trong hộp gỗ sơn son thếp vàng. Mặc dù trải qua hàng trăm năm nhưng nét chữ và dấu triện vẫn còn rõ nét. Với người dân nơi đây, đó không chỉ là hiện vật cổ mà còn là những “báu vật” gắn liền với lịch sử của làng.

Những sắc phong được người dân lưu giữ nguyên vẹn ở đình Phượng Mao, xã Hoằng Giang.

Được xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh năm 1991, đình làng Phượng Mao là nơi thờ hai vị Thành hoàng làng Linh Thông tôn thần (Lê Công Trinh) và Linh Quang tôn thần (Lê Công Phụ) là người có nhiều công lao trong cuộc kháng chiến chống giặc Minh, sau lại phò vua Nhân Tông, lập công lớn trong dẹp giặc Đồ Bàn. Với những công lao đó, hai ông được triều đình ban thưởng và cho phép lập đồn điền, khai khẩn đất hoang, chiêu dân lập ấp. Hai ông bèn xin đến vùng đất Phượng Mao khai hoang lập làng, hình thành nên một vùng thôn quê trù phú.

Theo truyền thuyết, sau khi qua đời, hai vị Thành hoàng làng thường hiển linh giúp đỡ Nhân dân và phù trợ các triều vua Lê trong những lần viễn chinh đánh giặc. Để tưởng nhớ công lao của Thành hoàng làng, Nhân dân đã lập nghè để thờ phụng. Buổi đầu, nghè được làm bằng các vật liệu đơn sơ có sẵn tại địa phương, đến năm 1556 nghè được xây dựng bằng các vật liệu bền vững như: gạch, đá, gỗ, mái lợp ngói mũi. Tuy nhiên, đến năm 1972, qua thời gian cùng bom đạn của chiến tranh, nghè bị phá hủy hoàn toàn, sau đó Thành hoàng làng được rước về thờ tại đình làng Phượng Mao.

Theo các cụ cao niên trong làng kể lại, đình làng Phượng Mao được xây dựng từ năm 1922, trải qua thời gian, đình đã có nhiều thay đổi. Để đáp ứng được nhu cầu của người dân, được sự quan tâm của các cấp chính quyền cùng sự chung tay của Nhân dân và du khách thập phương, năm 1999 đình làng đã được tôn tạo lại kiến trúc hình chữ Tam, gồm nhà tiền đường, trung đường và hậu cung. Ông Hàn Trọng Ân, Bí thư Chi bộ thôn Phượng Mao, cho biết: Tự hào là vùng đất cổ mang trong mình nhiều giá trị lịch sử, nét đẹp văn hóa được lưu giữ, bảo tồn đến ngày hôm nay; đặc biệt, tại đình làng đang lưu giữ được 23 đạo sắc phong tặng cho các vị thần, trải dài qua các triều đại: Cảnh Thống, Cảnh Hưng, Minh Mệnh, Thiệu Trị, Tự Đức, Khải Định, Duy Tân, Đồng Khánh. Đây là tư liệu quý giá, có giá trị về nhiều mặt mà không phải địa phương nào cũng có, vì vậy việc gìn giữ các sắc phong là vô cùng quan trọng”.

Ông Đặng Minh Phùng, người trông coi đình làng cho biết: “Để bảo tồn, Ban Quản lý Di tích đình Phượng Mao đã cuộn tròn các sắc phong và cất cẩn thận trong hộp gỗ nhằm hạn chế ảnh hưởng của thời tiết cũng như côn trùng gặm nhấm. Nhờ được bảo quản cẩn thận, trải qua hàng trăm năm những sắc phong này vẫn được lưu giữ nguyên vẹn với nét chữ, dấu triện đang còn sắc nét, rõ màu mực”.

Không dừng lại ở việc giữ gìn hiện vật, để giúp người dân hiểu hơn về ý nghĩa từng sắc phong, năm 2016 Ban Quản lý Di tích đình Phượng Mao đã gửi đến những người am hiểu chữ Hán dịch 23 đạo sắc phong. Đồng thời, từng đạo sắc phong cùng bản dịch được chụp lại và đóng khung treo cẩn thận tại đình làng để thuận tiện cho người dân tìm hiểu, nghiên cứu. Việc làm này không chỉ giúp mọi người hiểu hơn ý nghĩa từng sắc phong mà còn hạn chế việc mở, làm hư hại đến các bản cổ. Để tưởng nhớ công lao của các vị Thành hoàng làng, hằng năm vào ngày 11 - 12/2 âm lịch, dân làng tổ chức lễ hội kỳ phúc với tế lễ, rước cỗ lên đình cùng nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, đặc biệt là những làn điệu chèo mượt mà, đằm thắm thu hút đông đảo Nhân dân và du khách thập phương tham gia.

Giữa những đổi thay của nhịp sống hiện đại, đình làng Phượng Mao vẫn giữ một vị trí quan trọng trong đời sống của người dân nơi đây. Những câu chuyện về hai vị Thành hoàng làng và đặc biệt là 23 đạo sắc phong được lưu giữ tại đình không chỉ giúp cho hậu thế hiểu về lịch sử của làng mà còn nhân lên niềm tự hào, trách nhiệm trong việc gìn giữ những giá trị văn hóa mà ông cha để lại.

Bài và ảnh: Trung Hiếu