Chủ động trang bị tiêu chí sản xuất xanh

Mục tiêu phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) vào năm 2050 không chỉ là cam kết của Việt Nam với cộng đồng quốc tế, mà còn đặt ra yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh, bền vững và phát thải thấp. Tại Thanh Hóa, từ những nhà máy đang hoạt động đến các dự án mới, việc chủ động đầu tư năng lượng tái tạo, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải và sử dụng hiệu quả tài nguyên đang cho thấy những chuyển động ngày càng rõ nét.

Tổ hợp sản xuất hóa chất Đức Giang - Nghi Sơn sẽ được xây dựng quy trình kiểm toán năng lượng nhằm đánh giá chính xác mức tiêu thụ, khả năng tiết giảm và tối ưu chi phí sản xuất.

Công ty TNHH Điện Nghi Sơn 2 đã triển khai hệ thống điện mặt trời mái nhà tại khu nhà ở cán bộ, nhân viên, bước đầu vận hành hiệu quả, góp phần giảm phụ thuộc vào điện lưới. Từ những giải pháp tại chỗ, doanh nghiệp đang tiếp tục nghiên cứu các phương án chuyển đổi năng lượng có quy mô lớn hơn. Đáng chú ý, mới đây, liên danh gồm Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PVN), Công ty TNHH Điện Nghi Sơn 2 (NS2PC), JOGMEC (Nhật Bản) và ENEOS Xplora đã đề xuất Dự án thu hồi và lưu giữ carbon (CCS) Nghi Sơn, với tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 50.000 tỷ đồng. Dự án được kỳ vọng trở thành bước đi tiên phong trong lộ trình giảm phát thải tại Việt Nam, hướng tới hình thành trung tâm CCS tại Nghi Sơn - nơi tập trung nhiều ngành công nghiệp có mức phát thải lớn, với mục tiêu thu hồi, lưu giữ hàng triệu tấn CO2 mỗi năm.

Ông Michael W. Savidge, Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH Điện Nghi Sơn 2, cho biết: “Doanh nghiệp nhận thức rõ trách nhiệm trong quá trình chuyển dịch năng lượng và xác định chuyển đổi xanh là một trong những định hướng quan trọng. Cùng với đầu tư năng lượng tái tạo, công ty đang nghiên cứu tính khả thi của nhiều giải pháp như đồng đốt sinh khối hoặc amoniac, thu hồi và lưu giữ carbon, đồng thời nâng cao tính linh hoạt, hiệu quả vận hành nhà máy. Những giải pháp này vừa góp phần từng bước giảm phát thải, vừa chuẩn bị nền tảng để doanh nghiệp thích ứng với yêu cầu chuyển dịch năng lượng trong dài hạn”.

Dự án Tổ hợp sản xuất hóa chất Đức Giang - Nghi Sơn có tổng vốn đầu tư khoảng 2.400 tỷ đồng, quy mô khoảng 30ha, dự kiến vận hành thương mại vào đầu năm 2027. Theo ông Hồ Mạnh Linh, Phó giám đốc Công ty TNHH MTV Hóa chất Đức Giang, cùng với quá trình hoàn thiện nhà máy, doanh nghiệp cũng đang xây dựng quy trình kiểm toán năng lượng nhằm đánh giá chính xác mức tiêu thụ, xác định những khâu có khả năng tiết giảm và tối ưu chi phí sản xuất. Đây không chỉ là bài toán kinh tế của doanh nghiệp mà còn là bước chuẩn bị để đáp ứng ngày càng tốt hơn những tiêu chuẩn về năng lượng và môi trường.

Không chỉ thay đổi từ phía các doanh nghiệp sản xuất, “bộ lọc xanh” cũng bắt đầu được đặt ra ngay từ khâu phát triển hạ tầng và lựa chọn nhà đầu tư. Ông Ninh Văn Sức, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Tập đoàn Việt Hưng - chủ đầu tư Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu B, Khu C - Khu công nghiệp Hà Long cho biết, sẽ định hướng phát triển khu công nghiệp này theo hướng ưu tiên thu hút các dự án công nghệ cao, thân thiện với môi trường, sử dụng lao động hợp lý và đi đầu trong chuyển đổi số, chuyển đổi xanh.

Theo Sở Công Thương, trên địa bàn tỉnh hiện đã có hơn 200 doanh nghiệp lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà, giúp tiết kiệm khoảng 200 - 220 tỷ đồng mỗi năm, đồng thời giảm phát thải hơn 80.000 tấn CO2. Những con số này cho thấy lợi ích kép của chuyển đổi xanh: vừa giảm chi phí sản xuất, vừa giảm áp lực lên môi trường và từng bước nâng cao khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn mới của thị trường. Yêu cầu này càng trở nên cấp thiết khi các thị trường xuất khẩu lớn ngày càng đặt ra nhiều tiêu chuẩn về “dấu chân” carbon, sử dụng năng lượng sạch, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm môi trường. Vì vậy, đầu tư cho sản xuất xanh không đơn thuần là một khoản chi phí tuân thủ. Với những doanh nghiệp có tầm nhìn dài hạn, đây đang trở thành khoản đầu tư cho năng lực cạnh tranh.

Hướng đến phát triển bền vững, Chính phủ Việt Nam đã phê duyệt Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050, định hướng mô hình phát triển xanh - tuần hoàn - phát thải thấp làm nền tảng chuyển đổi kinh tế. Tại Thanh Hóa, điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Thanh Hóa thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 được phê duyệt tại Quyết định số 1575/QĐ-UBND, ngày 30/5/2026 đã đặt yêu cầu phát triển trên nền tảng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh trong nhiều ngành, lĩnh vực. Tỉnh cũng định hướng phát triển khu kinh tế số và đổi mới sáng tạo Thanh Hóa với quy mô khoảng 25.000 - 35.000ha; xây dựng hệ sinh thái logistics và dịch vụ cảng biển hiện đại, xanh, bền vững. Đây là những định hướng mở ra không gian để công nghiệp truyền thống từng bước gắn với công nghệ, đổi mới sáng tạo, sử dụng năng lượng hiệu quả và các mô hình phát triển có giá trị gia tăng cao hơn. Trong lĩnh vực năng lượng, tỉnh tiếp tục thúc đẩy phát triển các nguồn năng lượng tái tạo phù hợp, trong đó có điện mặt trời mái nhà, điện sinh khối, từng bước gia tăng nguồn năng lượng sạch phục vụ sản xuất.

Những định hướng chiến lược cùng hệ thống chính sách về tăng trưởng xanh đang tạo nền tảng để cộng đồng doanh nghiệp chủ động xây dựng lộ trình chuyển đổi phù hợp. Sự chủ động ấy không chỉ mở rộng cơ hội để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, mà còn góp phần hình thành nền sản xuất hiện đại, xanh và có giá trị gia tăng cao, tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững của tỉnh trong giai đoạn mới.

Bài và ảnh: Minh Hằng