Canada cân nhắc trở thành ‘thành viên liên kết’ của EU

Thủ tướng Canada Mark Carney đang thúc đẩy quan hệ chặt chẽ hơn với Liên minh châu Âu (EU), trong đó có khả năng thiết lập một quy chế “thành viên liên kết” chưa từng tồn tại, trong bối cảnh quan hệ giữa Ottawa và Washington tiếp tục căng thẳng.

Thủ tướng Canada Mark Carney phát biểu trước giới truyền thông tại một cuộc họp kín của nội các ở Banff, Alberta, vào ngày 10 tháng 9. Ảnh: TCP.

Theo báo The Wall Street Journal ngày 13/9, ông Carney đang tìm hiểu khả năng Canada trở thành “thành viên liên kết” của EU. Quy chế này hiện chưa tồn tại, song một số quan chức EU và Canada cho biết EU có thể cân nhắc thiết lập một cơ chế thành viên đặc biệt dành cho Ottawa.

Thông tin trên được đưa ra trước chuyến thăm và phát biểu của Thủ tướng Carney tại Nghị viện châu Âu ở Strasbourg ngày 17/9, nơi ông dự kiến trình bày tầm nhìn về quan hệ Canada - EU trong bối cảnh môi trường địa chính trị nhiều thách thức.

Theo The Wall Street Journal, Canada và EU đang thảo luận các biện pháp tăng cường trao đổi hàng hóa, dịch vụ và lao động, đặc biệt trong những lĩnh vực được xem là chiến lược như năng lượng, trí tuệ nhân tạo (AI), quốc phòng và khoáng sản quan trọng. Hai bên cũng được cho là đang bàn về các dự án chung trong lĩnh vực cáp ngầm, trung tâm dữ liệu, hạ tầng điện toán đám mây và mạng lưới vệ tinh.

Canada đồng thời muốn mở rộng xuất khẩu năng lượng sang châu Âu. Thủ tướng Carney cũng được cho là đã thường xuyên trao đổi với một số lãnh đạo EU, trong đó có Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, về khả năng tạo điều kiện để người Canada có thể sinh sống và làm việc tại EU mà không cần thị thực.

Tuy nhiên, việc thiết lập quy chế “thành viên liên kết” được đánh giá sẽ không dễ dàng. EU có các quy định chặt chẽ về tư cách thành viên và quy trình kéo dài để điều chỉnh các cơ chế hiện hành. Theo The Wall Street Journal, tác động từ chính sách của Tổng thống Trump, trong đó có các biện pháp thuế quan và những bất đồng giữa hai bờ Đại Tây Dương, có thể thúc đẩy EU linh hoạt hơn trong việc xây dựng một hình thức quan hệ mới.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz trước đó đã đưa ra ý tưởng về quy chế “thành viên liên kết”, ban đầu được đề xuất nhằm tăng cường quan hệ với Ukraine nhưng có thể áp dụng cho Canada. Mô hình này sẽ giúp các nước tăng cường quan hệ với EU mà không cần trở thành thành viên đầy đủ.

Trong một diễn biến liên quan, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Canada Mark Carney dự kiến ngày 20/9 sẽ tới Saint-Pierre-et-Miquelon, vùng lãnh thổ của Pháp nằm ngoài khơi bờ biển Đại Tây Dương của Canada. Theo Điện Élysée, chuyến thăm sẽ nhấn mạnh các giá trị chung của Pháp và Canada, trong đó có tự do, dân chủ, pháp quyền và tôn trọng chủ quyền quốc gia. Đây cũng sẽ là chuyến thăm đầu tiên của một Thủ tướng Canada tới quần đảo này. Hai nhà lãnh đạo dự kiến trao đổi về việc tăng cường khả năng hành động độc lập của hai nước trong bối cảnh địa chính trị và các hình thức phụ thuộc mới đang gia tăng.

Bích Hồng

Nguồn: Euronews, Japan Times.