IAEA đàm phán ngừng bắn quanh nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia

Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết Tổng Giám đốc Rafael Grossi đang đàm phán với Nga và Ukraine về một lệnh ngừng bắn cục bộ, nhằm tạo điều kiện sửa chữa cơ sở hạ tầng cung cấp điện cho Nhà máy Điện hạt nhân Zaporizhzhia (ZNPP).

Ngày 3/10, IAEA cho biết đã được thông báo về một loạt vụ tấn công bằng thiết bị bay không người lái (UAV) xảy ra trong những tuần gần đây, tiếp tục đe dọa an toàn và an ninh hạt nhân tại ZNPP. Các vụ tấn công trong các ngày 19, 20 và 27/9 nhằm vào Nhà máy Nhiệt điện Zaporizhzhia (ZTPP) gần đó, làm hư hại các máy biến áp quan trọng đối với việc cung cấp điện từ bên ngoài cho ZNPP.

Theo IAEA, ZNPP đã nhiều lần bị gián đoạn nguồn điện bên ngoài trong thời gian xảy ra xung đột Nga-Ukraine. Để tạo điều kiện tiến hành các hoạt động sửa chữa cần thiết tại ZTPP, ông Grossi đang đàm phán với cả hai bên về một lệnh ngừng bắn cục bộ mới, dự kiến sớm có hiệu lực. Đây sẽ là lệnh ngừng bắn thứ 8 do IAEA làm trung gian nhằm hỗ trợ bảo đảm nguồn điện bên ngoài cho ZNPP.

IAEA cũng cho biết một vụ tấn công ngày 22/9 được cho là đã làm hỏng một trạm giám sát phóng xạ bên ngoài, làm giảm khả năng theo dõi mức độ phóng xạ tại khu vực gần ZNPP. Một số vụ tấn công khác nhằm vào các tòa nhà tại thành phố Enerhodar, nơi sinh sống của nhiều nhân viên ZNPP.

Tổng Giám đốc Grossi cho rằng các cuộc tấn công gây nguy hiểm cho an toàn và an ninh hạt nhân là hoàn toàn không thể chấp nhận và cần chấm dứt ngay lập tức. Ông đồng thời kêu gọi tất cả các bên kiềm chế tối đa hoạt động quân sự tại khu vực gần các cơ sở hạt nhân và các công trình hạ tầng năng lượng liên quan, nhằm ngăn ngừa nguy cơ xảy ra sự cố hạt nhân trong bối cảnh xung đột.

Tình hình xung quanh ZNPP, nhà máy điện hạt nhân lớn nhất châu Âu và nằm trong số 10 nhà máy lớn nhất thế giới, tiếp tục căng thẳng do những lo ngại về nguy cơ xảy ra sự cố hạt nhân. Moscow và Kiev thường xuyên cáo buộc lẫn nhau tiến hành các cuộc tấn công xung quanh cơ sở này.

Các chuyên gia IAEA đã được bố trí thường trực tại ZNPP từ ngày 1/9/2022. Nhà máy nằm dưới sự kiểm soát của Nga từ tháng 3/2022.

Minh Phương