Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Đảng Dân chủ có cơ hội giành lại Hạ viện

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ 2026 đã chính thức khởi động, mở màn cuộc đua quyết định cán cân quyền lực tại Quốc hội, trong đó đảng Dân chủ đang có cơ hội giành lại Hạ viện từ tay đảng Cộng hòa.

Các lá phiếu bầu vắng mặt đang được chuẩn bị để gửi đi tại Ủy ban Bầu cử Quận Wake vào ngày 17 tháng 9 năm 2024 ở Raleigh, Bắc Carolina. Ảnh: Getty Images.

Ngày 4/9, bang Bắc Carolina trở thành địa phương đầu tiên tại Mỹ tiến hành gửi phiếu bầu qua thư, đánh dấu mốc khởi động cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ dự kiến diễn ra vào ngày 3/11 tới. Sự kiện này sẽ quyết định toàn bộ 435 ghế tại Hạ viện và một phần ba số ghế tại Thượng viện, qua đó định hình lộ trình chính sách trong hai năm còn lại thuộc nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump.

Các khảo sát và mô hình dự báo hiện cho thấy đảng Dân chủ đang nắm lợi thế lớn tại Hạ viện. Theo nghiên cứu mới nhất từ Đại học Cornell, đảng Dân chủ có tới 80% cơ hội giành quyền kiểm soát cơ quan này với tỷ lệ dự kiến khoảng 226 so với 209 ghế của đảng Cộng hòa.

Trong khi đó, cuộc đua tại Thượng viện được dự báo sẽ diễn ra hết sức sít sao. Đảng Cộng hòa hiện giữ đa số mong manh với tỷ lệ 53-47. Giới phân tích nhận định khả năng Thượng viện rơi vào thế cân bằng 50-50 là rất cao. Khi đó, Phó Tổng thống JD Vance sẽ đóng vai trò quyết định với lá phiếu phá vỡ thế bế tắc.

Đảng Cộng hòa đang phải đối mặt với nhiều áp lực lớn, bao gồm lạm phát, nỗi lo chi tiêu của người tiêu dùng, tình hình chiến sự liên quan đến Iran và tỷ lệ ủng hộ Tổng thống giảm sút. Dù không xuất hiện trên phiếu bầu, cuộc bầu cử lần này vẫn được coi là cuộc trưng cầu dân ý đối với các chính sách của chính quyền Tổng thống Donald Trump.

Giai đoạn bỏ phiếu sớm khởi động trong bối cảnh tranh cãi pháp lý liên quan đến quy trình gửi phiếu qua thư. Chính quyền Mỹ đang kiến nghị Tòa án Tối cao phê chuẩn các quy định xác minh mới đối với Bưu điện Hoa Kỳ (USPS) - động thái từng bị thẩm phán liên bang tạm thời ngăn chặn do lo ngại nguy cơ gián đoạn tiến trình phát phiếu. Mặc dù vậy, giới chức bang Bắc Carolina xác nhận công tác phát phiếu bầu vắng mặt vẫn sẽ diễn ra đúng kế hoạch, trước khi mở rộng ra các tiểu bang khác trong suốt tháng 9.

Nhân viên Ủy ban Bầu cử Quận Wake chuẩn bị các lá phiếu vắng mặt để gửi đi vào thứ năm, ngày 3 tháng 9 năm 2026, tại Raleigh, Bắc Carolina. Ảnh: AP.

Đảng Dân chủ không chỉ hy vọng giành Hạ viện mà đã bắt đầu chuẩn bị cho kịch bản kiểm soát Quốc hội và tăng cường giám sát chính quyền Tổng thống Trump. Hãng tin PBS cho biết lãnh đạo Dân chủ tại Hạ viện Hakeem Jeffries đã nói về việc bắt đầu chương trình nghị sự ngay từ ngày đầu nếu giành quyền kiểm soát

Ngược lại, nếu Đảng Cộng hòa duy trì được quyền kiểm soát Quốc hội, ông Trump sẽ có thêm dư địa để thúc đẩy chương trình nghị sự trong hai năm cuối nhiệm kỳ.

Nhật Lệ

Nguồn: AFP, The Guardian.