Ánh sáng xanh – tác nhân âm thầm ảnh hưởng thị lực

Trong nhịp sống hiện đại, điện thoại thông minh, máy tính và các thiết bị điện tử đã trở thành vật bất ly thân của nhiều người. Tuy nhiên, đằng sau sự tiện lợi ấy là một mối nguy âm thầm đối với sức khỏe đôi mắt – ánh sáng xanh. Không gây đau đớn tức thì, không biểu hiện rõ rệt ngay lập tức, nhưng nếu tiếp xúc kéo dài, ánh sáng xanh có thể để lại những hệ lụy đáng lo ngại cho thị lực.

Gia tăng các bệnh lý về mắt do tác động của ánh sáng xanh.

Gia tăng các vấn đề về mắt do lạm dụng thiết bị điện tử

Ghi nhận tại Bệnh viện Mắt tỉnh Thanh Hoá, số lượng bệnh nhân đến khám với các triệu chứng như: khô mắt, mỏi mắt, nhìn mờ... có xu hướng gia tăng, đặc biệt ở nhóm học sinh, sinh viên và nhân viên văn phòng, kiến trúc sư. Điểm chung của những trường hợp này là thời gian sử dụng thiết bị điện tử kéo dài, thậm chí lên tới 8–10 giờ mỗi ngày.

Anh Nguyễn Hữu Nam, phường Hàm Rồng cho biết, anh là kiến trúc sư, mỗi ngày phải làm việc trên máy tính gần 10 tiếng. Anh hay phải làm đêm. Đợt này thấy mắt khô, mỏi nhiều rất khó chịu nên đi khám thì phát hiện bị thoái hoá hoàng điểm.

Các bác sĩ cho biết, ánh sáng xanh phát ra từ màn hình điện thoại, máy tính có bước sóng ngắn, năng lượng cao, có khả năng xuyên sâu vào võng mạc. Việc tiếp xúc lâu dài có thể gây tổn thương các tế bào cảm thụ ánh sáng, từ đó ảnh hưởng đến chức năng thị giác.

Không giống như các chấn thương mắt dễ nhận biết, tác động của ánh sáng xanh diễn ra âm thầm, tích lũy theo thời gian. Ban đầu chỉ là cảm giác mỏi mắt, khô rát, nhưng nếu kéo dài, có thể dẫn đến suy giảm thị lực rõ rệt, thậm chí khó phục hồi hoàn toàn.

Đặc biệt, ánh sáng xanh còn ảnh hưởng đến nhịp sinh học của cơ thể. Việc sử dụng điện thoại, máy tính vào ban đêm khiến quá trình tiết melatonin bị ức chế, gây rối loạn giấc ngủ. Khi giấc ngủ không đảm bảo, mắt không có đủ thời gian phục hồi, từ đó làm trầm trọng thêm các bệnh lý về mắt.

Ở trẻ em, việc tiếp xúc sớm và kéo dài với ánh sáng xanh làm tăng nguy cơ cận thị tiến triển nhanh, kéo theo nhiều biến chứng nguy hiểm như bong võng mạc, thoái hóa võng mạc nếu không được kiểm soát.

Trẻ em tiếp xúc sớm và kéo dài với ánh sáng xanh làm tăng nguy cơ cận thị tiến triển nhanh.

Thạc sĩ, Bác sĩ Lê Xuân Hùng, Trưởng khoa Khám bệnh – Cấp cứu, Bệnh viện Mắt tỉnh Thanh Hoá cho biết: “Ánh sáng xanh có năng lượng cao, dễ xuyên qua giác mạc và thủy tinh thể, tác động trực tiếp đến võng mạc. Việc tiếp xúc kéo dài có thể làm tổn thương tế bào võng mạc, từ đó làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý về mắt. Không ít người cho rằng việc nhìn màn hình nhiều chỉ gây mỏi mắt tạm thời, nghỉ ngơi là sẽ hồi phục. Tuy nhiên, tác động của ánh sáng xanh không dừng lại ở đó. Việc tiếp xúc liên tục với ánh sáng xanh có thể làm gián đoạn nhịp sinh học, gây khó ngủ, ngủ không sâu giấc. Điều này gián tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể và khả năng phục hồi của mắt.”

Chủ động bảo vệ đôi mắt trước những tác động của ánh sáng xanh

Để hạn chế tác động tiêu cực của ánh sáng xanh, người dân cần thay đổi thói quen sử dụng thiết bị điện tử. Hạn chế sử dụng thiết bị điện tử liên tục trong thời gian dài, đặc biệt vào buổi tối. Quy tắc “20-20-20” (cứ 20 phút nhìn màn hình, nghỉ 20 giây và nhìn xa 20 feet) là một biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả giúp giảm căng thẳng cho mắt. Bên cạnh đó, có thể sử dụng các chế độ lọc ánh sáng xanh trên thiết bị, đeo kính chống ánh sáng xanh khi cần thiết và duy trì thói quen khám mắt định kỳ để phát hiện sớm các vấn đề về thị lực.

Thạc sĩ, Bác sĩ Trần Thị Hương, Phó Trưởng khoa Nhãn nhi, Bệnh viện Mắt tỉnh Thanh Hoá nhấn mạnh: “Quan trọng nhất vẫn là thay đổi thói quen sử dụng thiết bị điện tử. Không nên lạm dụng, đặc biệt với trẻ nhỏ. Việc phòng ngừa luôn hiệu quả hơn điều trị”.

Việc tiếp xúc với ánh sáng xanh là không thể tránh khỏi trong cuộc sống hiện đại, nhưng những tác động của nó đến thị lực lại hoàn toàn có thể hạn chế nếu mỗi người nâng cao ý thức tự bảo vệ đôi mắt – “cửa sổ tâm hồn” của chính mình.

Thuỳ Dung