2 năm 3 chức - chuyện của ông cụ một thời làm việc làng, việc xã

Cơ cực từ thuở còn thơ cho đến nay - khi đã ở tuổi 95 với 60 năm tuổi Đảng nhưng cụ Lương Văn Thằm (SN 1930) ở làng Cú Tá, xã Văn Phú vẫn trọn niềm tin tưởng, lạc quan vào cuộc sống và đạo đức của người đảng viên.

Cụ Lương Văn Thằm vui vẻ kể lại những dấu mốc trong quãng thời gian công tác.

Mồ côi cha từ năm 3 tuổi, vì gia cảnh khốn khó nên cậu bé Thằm ngày ấy sống nương nhờ vào ông bà nội và chú thím. Đến năm 7 tuổi thì mẹ đi bước nữa, Thằm được một gia đình lang đạo đón về cưu mang, cho học chữ. Năm 15 tuổi, sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, chính quyền cách mạng được thành lập, Thằm được tham gia tổ chức Đoàn và hoạt động trong các phong trào thanh niên của xã Lê Lai (tên cũ của xã Văn Phú ngày nay). “Ít lâu sau thì tôi được điều động sang làm thư ký - tức là chân “xách cặp” cho các đồng chí lãnh đạo xã. Công việc chủ yếu là ghi chép văn bản” - cụ Thằm cười móm mém nhớ lại.

Thời gian giúp việc cho các đồng chí lãnh đạo xã đã giúp thanh niên Lương Văn Thằm được học tập, rèn luyện và trưởng thành trong công tác. Vì thế, đến tháng 8/1949, anh được bầu làm Ủy viên trực của UBND xã Lê Lai và từ đó tham gia sôi nổi, tích cực và ngày càng có nhiều đóng góp vào công tác xây dựng chính quyền cơ sở, đấu tranh chính trị, tuyên truyền, phổ biến chủ trương, chính sách mới của Đảng, vận động quần chúng tham gia các phong trào thi đua yêu nước từ làng, bản đến huyện và nhiều đợt được điều động vào Nghệ An. Đặc biệt, thực hiện lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh “mỗi người biết chữ phải là một giáo viên bình dân học vụ”, Lương Văn Thằm trở thành nhân tố nòng cốt dạy chữ cho đồng bào trong thôn, trong xã. Năm 1956, 1957, đồng chí Thằm vinh dự được nhận danh hiệu Chiến sĩ thi đua toàn Quân khu do có thành tích xuất sắc trong phong trào “Diệt giặc dốt”. Xã Lê Lai khi ấy cũng là một trong những địa phương đầu tiên thành công “Diệt giặc dốt”.

Năm 1965, Lương Văn Thằm vinh dự được đứng vào hàng ngũ của Đảng vào thời điểm đang đảm nhận chức vụ Phó Chủ tịch UBND kiêm Trưởng Công an xã. Đến năm 1967 thì đồng chí được bầu là Chủ tịch UBND kiêm Trưởng Công an xã. Năm 1968, Thường vụ Huyện ủy tiếp tục bổ nhiệm đồng chí Thằm làm Bí thư Đảng ủy xã. “Thế là trong vòng chưa đến 2 năm, tôi được bổ nhiệm và đảm nhận 3 chức vụ Chủ tịch UBND, Bí thư Đảng ủy và... kiêm Trưởng Công an xã. Đến năm 1969, bầu được Chủ tịch UBND xã mới thì tôi chỉ làm Bí thư Đảng ủy và đảm nhận chức vụ đó cho đến năm 1975” - cụ Thằm nhắc lại khoảng thời gian không thể quên trong quá trình công tác. Từ năm 1976, cụ được điều động lên huyện công tác và đến năm 1982 thì nghỉ hưu. Trở về làng Cù Tá, cụ Thằm tham gia các tổ chức đoàn thể tại địa phương, bằng kinh nghiệm công tác và uy tín của mình, đầu tàu gương mẫu tham gia các phong trào thi đua yêu nước tại địa phương.

Cảm xúc về những năm tháng học tập, rèn luyện và công tác sống lại, cụ Thằm nói từng câu chậm rãi nhưng hào sảng: “Lý tưởng của một người đảng viên là vì Nhân dân phục vụ. Nhân dân là ai? Là ông bà, bố mẹ, cô dì chú bác và con cái chúng ta. Thế nên, thời chúng tôi khó khăn, vất vả, thiếu thốn lắm... nhưng luôn làm việc với niềm tự hào, tinh thần vô tư, trong sáng và trách nhiệm, tận hiến của một người cộng sản”.

Niềm tự hào gọi về từ miền ký ức được cụ Thằm chuyển thành niềm vui rất giản đơn khi nói về quê hương, đất nước: “Ngày nào cũng đọc báo, nghe đài và xem thời sự, thế nên tôi vô cùng tự hào khi đất nước đang chuyển mình tiến vào kỷ nguyên mới. Đó cũng là thời cơ và vận hội của Thanh Hóa để biến tiềm năng đất rộng, người đông cùng những lợi thế đặc thù về điều kiện tự nhiên tiến bước cùng dân tộc. Cứ nhìn bản làng, quê hương hôm nay đường sá rộng mở, nhà cửa đông đúc, kiên cố, xe cộ tấp nập... thì thấy niềm tin của chúng tôi vào vận hội mới của quê hương, đất nước lớn lao thế nào. Đặc biệt, sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, tôi thấy chúng ta đang có một đội ngũ cán bộ trẻ, có năng lực, trình độ, dám “đứng mũi chịu sào”, nên chỉ cần cán bộ và Nhân dân đoàn kết, thống nhất ý chí, chung sức, đồng lòng hành động thì những mục tiêu tốt đẹp sẽ đạt được”.

Cùng trò chuyện với cụ Thằm có người hàng xóm là thầy giáo Lữ Văn Dậu (trưởng điểm trường bản Phá - Trường Tiểu học Tam Văn, xã Văn Phú). Qua lời thầy Dậu mới biết thêm những nỗi cơ cực của cụ Thằm như đã nhắc ở đầu bài viết. Cụ có 2 người con trai thì đều phải “đầu bạc tiễn kẻ đầu xanh”, trong đó người con trai cả mất vì bệnh hiểm nghèo, người con thứ mất do sét đánh khi mới 30 tuổi. Nỗi đau tinh thần kéo theo bệnh tật tuổi già, nhưng vượt lên trên tất cả là lý tưởng và nghị lực sống giản dị nhưng bền bỉ của cụ Thằm. Cụ bảo: “Từ ngày lương của tôi chỉ có 5 nghìn đồng, nay là 5 triệu đồng... Để thấy Nhà nước luôn quan tâm nâng cao mức sống của người dân. Xung quanh tôi còn có sự quan tâm của chính quyền địa phương, bà con xóm giềng, với tôi đó là những đãi ngộ tốt đẹp. Vì thế, tôi luôn dặn con cháu phải đoàn kết, nhân ái và đặc biệt là giữ đức tính khiêm tốn. Đó là điều căn cốt để sống và làm việc”.

Căn nhà sàn cũ kỹ nằm ven đường, với một ông cụ thuộc lớp cán bộ của những ngày đầu khởi nghĩa giành chính quyền, chẳng khiến nhiều người nhớ và biết tới. Nhưng họ là “trầm tích” của một thời kỳ mà chúng ta đừng lãng quên.

Bài và ảnh: Nguyên Phong