Về vùng đất Mường Khô

Mường Khô là một trong những cái nôi văn hóa lớn của đồng bào dân tộc Mường ở miền Tây xứ Thanh. Ngày nay, trung tâm của vùng đất này là xã Điền Lư.

Nghi lễ rước kiệu trong Lễ hội Mường Khô.

Về vùng đất Mường Khô, du khách hãy đến tham quan, chiêm bái đền thờ Quận công Hà Công Thái, di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh được công nhận năm 2011. Theo tài liệu lưu trữ tại Phòng Văn hóa - Xã hội, UBND xã Điền Lư, Quận công Hà Công Thái là vị quan có tài quân sự lỗi lạc, có công lớn trong việc dẹp giặc biên giới phía Tây và bảo vệ bờ cõi. Năm 1822, sau khi ông bị sát hại, Nhân dân đã lập đền thờ tại khu đất Gò Mèo (nay là thôn Muỗng Do, xã Điền Lư) để tưởng nhớ công lao. Sau thời gian bị tàn phá, đền thờ đã được Nhà nước và Nhân dân địa phương tu bổ, tôn tạo vào năm 2009. Vào ngày 10/1 âm lịch hằng năm, du khách sẽ được hòa mình vào Lễ hội Mường Khô, nhằm tri ân Quận công Hà Công Thái và các vị tướng dòng họ Hà đã có công dẹp giặc. Năm 2023, Lễ hội Mường Khô được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Không chỉ vậy, du khách còn được trải nghiệm chợ phiên Điền Lư. Tại đây, du khách có thể mua nhiều sản vật địa phương do chính tay người dân làm ra như măng khô, gạo nếp nương, mật ong rừng, cùng các món ăn truyền thống của đồng bào dân tộc Mường. Ngày nay, khi kinh tế phát triển, chợ Điền Lư trở thành trung tâm giao thương hàng hóa của nhiều địa phương trong và ngoài vùng.

Trải qua biến thiên của thời gian, đồng bào các dân tộc Mường Khô luôn quan tâm gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa của dân tộc. Cùng với tiếng Mường được dùng trong giao tiếp hàng ngày, trang phục truyền thống được sử dụng vào các dịp lễ, tết trong năm, ở vùng đất Mường Khô còn lưu giữ các trò chơi, trò diễn dân gian, các làn điệu dân ca, dân vũ... cùng nhiều món ăn đậm đà hương vị của núi rừng như: thịt trâu lá lồm, cá suối nướng, gà đồi hấp lá chanh, xôi ngũ sắc dẻo thơm...

Bà Trương Thị Ảnh, một người cao tuổi trong thôn Muỗng Do, chia sẻ: “Nhiều năm qua, chúng tôi luôn tích cực tuyên truyền, vận động thế hệ trẻ gìn giữ những giá trị truyền thống của dân tộc. Giờ đây, nhìn các cháu nói thành thạo tiếng Mường và tự tin diện trang phục truyền thống vào mỗi dịp lễ tết, tôi cảm thấy vô cùng vui mừng và hạnh phúc”.

Ông Lê Hùng Cường, Chủ tịch UBND xã Điền Lư, chia sẻ: “Xã Điền Lư tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục nhằm khơi dậy lòng tự hào, ý thức gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Đồng thời, xã luôn động viên các nghệ nhân trao truyền nét đẹp văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ, duy trì tổ chức các hoạt động giao lưu bản sắc, tăng cường quản lý, tu bổ các di tích lịch sử trên địa bàn”.

Xuân Nguyễn