Trung Quốc đề xuất kiểm soát xuất khẩu 23 công nghệ AI

Trung Quốc đề xuất đưa 23 công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) vào diện kiểm soát xuất khẩu, trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ với Mỹ gia tăng và những lo ngại về an ninh mạng ngày càng lớn.

Theo Bộ Thương mại Trung Quốc, danh mục đề xuất gồm các công nghệ liên quan đến mô hình AI, tác nhân AI và cụm máy tính. Việc triển khai ở nước ngoài các mô hình tích hợp công nghệ thuộc diện hạn chế có thể bị kiểm soát, trong khi truy cập qua giao diện lập trình ứng dụng (API), trang web, ứng dụng và nền tảng phần mềm dưới dạng dịch vụ (SaaS) dự kiến không thuộc phạm vi hạn chế. Điều này cho phép các doanh nghiệp như DeepSeek và Alibaba tiếp tục cung cấp dịch vụ AI cho người dùng quốc tế.

Các biện pháp nhằm ngăn chặn nguy cơ lạm dụng AI để tạo hoặc chỉnh sửa phần mềm độc hại, đe dọa an ninh mạng và cơ sở hạ tầng trọng yếu. Theo dự thảo, phần lớn công nghệ AI vẫn được phép xuất khẩu tự do, công nghệ mã nguồn mở hoặc đã công khai trong các công trình học thuật dự kiến không thuộc diện kiểm soát.

Đề xuất nằm trong kế hoạch sửa đổi danh mục khoảng 40 công nghệ thuộc các lĩnh vực AI, công nghệ sinh học và năng lượng Mặt Trời. Quá trình tham vấn công chúng dự kiến kết thúc ngày 15/11/2026, trước khi phạm vi và cách thức thực thi được hoàn thiện.

Động thái của Bắc Kinh diễn ra khi Mỹ tiếp tục hạn chế Trung Quốc tiếp cận một số chip AI tiên tiến. Cùng ngày 16/10, Giám đốc Tình báo quốc gia Mỹ Jay Clayton cảnh báo nguy cơ gián điệp nước ngoài nhằm vào các doanh nghiệp công nghệ và cơ sở hạ tầng kỹ thuật số, đồng thời kêu gọi tăng cường biện pháp phòng ngừa trước các mối đe dọa an ninh mạng.

Những diễn biến này cho thấy AI ngày càng trở thành lĩnh vực cạnh tranh chiến lược, gắn với cả lợi ích kinh tế và an ninh quốc gia. Các biện pháp kiểm soát công nghệ của những nền kinh tế lớn có thể tác động đáng kể đến hoạt động chuyển giao công nghệ và sự phát triển của ngành AI toàn cầu.

Minh Phương