Tăng năng lực cấp cứu, điều trị đột quỵ tại tuyến cơ sở

Đưa dịch vụ cấp cứu, điều trị đột quỵ đến gần người dân hơn là một trong những hướng đi nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe tại Thanh Hóa. Việc 12 bệnh viện đa khoa được phép triển khai kỹ thuật điều trị nhồi máu não cấp bằng thuốc tiêu sợi huyết góp phần tăng năng lực xử trí tại chỗ, rút ngắn thời gian tiếp cận điều trị, nhất là đối với người dân ở khu vực miền núi, vùng xa trung tâm.

Bệnh viện Đa khoa Thiệu Hóa triển khai kỹ thuật tiêu sợi huyết điều trị bệnh nhân đột quỵ não.

Đột quỵ là tình trạng cấp cứu nguy hiểm, có thể khiến người bệnh tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời. Trong đó, thời gian từ khi xuất hiện triệu chứng đến khi được tiếp cận cơ sở y tế có vai trò quan trọng đối với kết quả điều trị. Với những địa bàn rộng, địa hình phức tạp như Thanh Hóa, khoảng cách đến bệnh viện có đủ năng lực chuyên môn là một trong những trở ngại đối với người bệnh, đặc biệt ở khu vực miền núi và các xã xa trung tâm.

Trước đây, khi xuất hiện dấu hiệu đột quỵ, người bệnh ở một số địa phương có thể phải di chuyển quãng đường dài để đến cơ sở y tế có khả năng triển khai các phương pháp điều trị phù hợp. Quá trình di chuyển kéo dài không chỉ gây khó khăn cho người bệnh và gia đình mà còn có thể làm giảm cơ hội được điều trị trong thời gian tối ưu. Vì vậy, củng cố năng lực cấp cứu tại các bệnh viện gần dân là yêu cầu quan trọng, góp phần nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ y tế ngay từ tuyến đầu.

Thực tế tại Bệnh viện Đa khoa Thiệu Hóa cho thấy hiệu quả bước đầu của việc phát triển năng lực điều trị đột quỵ tại địa phương. Ngày 1/7/2026, bệnh viện tiếp nhận người bệnh đột ngột xuất hiện các triệu chứng nói khó, nói ngọng, méo miệng và liệt nửa mặt phải. Qua thăm khám, chụp cắt lớp vi tính sọ não và hội chẩn chuyên môn, các bác sĩ xác định người bệnh bị nhồi máu não cấp, đang ở giờ thứ tư kể từ khi xuất hiện triệu chứng. Sau khi đánh giá các điều kiện chuyên môn, người bệnh được chỉ định điều trị bằng thuốc tiêu sợi huyết Alteplase theo phác đồ.

Khoảng một giờ sau khi hoàn thành điều trị, các triệu chứng méo miệng, liệt cơ mặt cải thiện, tình trạng nói khó, nói ngọng cũng giảm rõ rệt. Đây là ca điều trị tiêu sợi huyết thành công thứ ba tại bệnh viện, cho thấy người bệnh đã có thêm cơ hội được tiếp cận phương pháp điều trị phù hợp ngay tại địa phương, thay vì phải mất thêm thời gian di chuyển đến cơ sở y tế ở xa.

BSCKII Nguyễn Lê Lâm, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Thiệu Hóa, cho biết, việc được thẩm định và đưa kỹ thuật vào triển khai giúp bệnh viện nâng cao khả năng tiếp nhận, đánh giá và điều trị sớm các trường hợp nhồi máu não cấp. Điều này có ý nghĩa thiết thực đối với người bệnh, nhất là trong những tình huống cần cấp cứu khẩn cấp, khi thời gian có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng phục hồi.

Mới đây, Bộ Y tế đã thống nhất cho phép 12 bệnh viện đa khoa trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa triển khai dịch vụ kỹ thuật loại đặc biệt: “Khai thông mạch não bằng điều trị thuốc tiêu sợi huyết trong nhồi máu não cấp”, gồm: Yên Định, Thiệu Hóa, Nghi Sơn, Quảng Xương, Nông Cống, Triệu Sơn, Hoằng Hóa, Hậu Lộc, Nga Sơn, Hà Trung, Bá Thước và Thạch Thành.

Việc mở rộng phạm vi triển khai tại nhiều địa phương tạo điều kiện để người bệnh được tiếp cận dịch vụ điều trị sớm hơn ngay tại cơ sở y tế gần nơi sinh sống, nếu đáp ứng các điều kiện chuyên môn. Đáng chú ý, tại những địa bàn miền núi như Bá Thước, Thạch Thành, việc tăng cường năng lực điều trị tại chỗ càng có ý nghĩa trong bối cảnh người dân còn gặp khó khăn về khoảng cách địa lý và điều kiện đi lại.

Tuy nhiên, việc mở rộng năng lực cấp cứu, điều trị đột quỵ tại tuyến cơ sở chỉ phát huy hiệu quả khi đi đôi với bảo đảm chất lượng chuyên môn và an toàn người bệnh. Từ khâu tiếp nhận, đánh giá tình trạng, chẩn đoán đến lựa chọn phương pháp điều trị, theo dõi sau can thiệp và phối hợp chuyển tuyến, mỗi khâu đều cần được thực hiện chặt chẽ, đúng quy trình.

Theo Tiến sĩ, bác sĩ Lê Văn Cường, Giám đốc Sở Y tế Thanh Hóa, việc được thống nhất cho phép triển khai kỹ thuật tạo điều kiện để các bệnh viện nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh. Để đáp ứng yêu cầu chuyên môn, các đơn vị cần bảo đảm nhân lực có đủ năng lực, duy trì thuốc và trang thiết bị phục vụ chẩn đoán, điều trị; đồng thời thường xuyên cập nhật kiến thức, tuân thủ quy trình chuyên môn và chủ động xử trí các tình huống phát sinh. Đặc biệt, việc sử dụng thuốc tiêu sợi huyết phải căn cứ vào tình trạng và điều kiện cụ thể của từng người bệnh. Với những trường hợp cần can thiệp chuyên sâu hơn, bệnh viện phải phối hợp chuyển tuyến kịp thời, tránh làm gián đoạn quá trình điều trị.

Bên cạnh năng lực của cơ sở y tế, thời điểm người bệnh được đưa đến bệnh viện cũng ảnh hưởng lớn đến cơ hội điều trị. Vì vậy, công tác truyền thông sức khỏe cộng đồng cần được duy trì thường xuyên, giúp người dân nhận biết các dấu hiệu cảnh báo như méo miệng, yếu hoặc liệt tay chân, nói khó, nói ngọng, đột ngột mất thăng bằng hoặc rối loạn thị giác. Khi xuất hiện những biểu hiện này, cần gọi cấp cứu và nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế có khả năng xử trí phù hợp, không tự ý điều trị tại nhà hoặc chờ triệu chứng tự hết.

Tăng năng lực cấp cứu, điều trị đột quỵ tại tuyến cơ sở không chỉ là bổ sung kỹ thuật cho các bệnh viện mà còn là nâng cao khả năng đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngay tại địa phương. Khi năng lực chuyên môn được duy trì, các tuyến phối hợp hiệu quả và người bệnh được tiếp cận đúng phương pháp điều trị, tuyến cơ sở sẽ phát huy tốt hơn vai trò trong cấp cứu đột quỵ, góp phần thu hẹp khoảng cách tiếp cận dịch vụ y tế giữa các địa bàn.

Bài và ảnh: Hà Thu