Ông Trump ký hai sắc lệnh hành pháp nhằm thu hẹp quyền công dân theo nơi sinh sau thất bại tại Tòa án Tối cao

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 6/8 đã ký hai sắc lệnh hành pháp mới nhằm thu hẹp phạm vi áp dụng quyền công dân theo nơi sinh, trong đó tập trung ngăn chặn hoạt động “du lịch sinh con” và mở rộng các trường hợp không đủ điều kiện được hưởng quyền công dân Mỹ khi sinh trên lãnh thổ nước này.

Tổng thống Mỹ ký hai sắc lệnh hành pháp nhằm thu hẹp quyền công dân theo nơi sinh sau thất bại tại Tòa án Tối cao. Ảnh: Nytimes.

Động thái được xem là nỗ lực mới của chính quyền Tổng thống Trump nhằm duy trì chính sách siết chặt nhập cư sau khi Tòa án Tối cao Mỹ hồi cuối tháng 6 bác bỏ sắc lệnh hành pháp trước đó về hạn chế quyền công dân theo nơi sinh.

Phát biểu tại lễ ký sắc lệnh ở Nhà Trắng, ông Trump cho biết phán quyết của Tòa án Tối cao về vấn đề này là “rất đáng tiếc” và chính quyền đang thực hiện những “điều chỉnh” để đạt được mục tiêu đề ra. Nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định các sắc lệnh mới sẽ tạo cơ sở pháp lý mạnh mẽ hơn để hạn chế quyền công dân theo nơi sinh.

Theo Nhà Trắng, sắc lệnh đầu tiên nhằm vào hoạt động được gọi là “du lịch sinh con” (birth tourism), tức việc người nước ngoài nhập cảnh vào Mỹ bằng thị thực không định cư với mục đích sinh con để con được hưởng quốc tịch Mỹ. Sắc lệnh yêu cầu Ngoại trưởng và Bộ trưởng An ninh Nội địa tăng cường ngăn chặn những trường hợp nhập cảnh vì mục đích này, đồng thời cho phép áp dụng các biện pháp hạn chế nhập cảnh đối với những người từng tham gia hoặc các tổ chức, cá nhân bị cho là tạo điều kiện cho hoạt động “du lịch sinh con”.

Sắc lệnh thứ hai mở rộng các trường hợp không đủ điều kiện được hưởng quyền công dân theo nơi sinh, bao gồm con của nhân viên chính phủ nước ngoài và cơ quan đại diện ngoại giao, con của thành viên các tổ chức khủng bố nước ngoài do Mỹ chỉ định, con của những người có hành vi gian lận trong quá trình xin quốc tịch, cũng như một số trường hợp bị xác định đã nhập cảnh bằng cách khai báo sai mục đích để sinh con tại Mỹ.

Ông Trump cho rằng có “hàng trăm nghìn người” đã hưởng lợi từ hoạt động “du lịch sinh con”. Trước đây, ông cũng nhiều lần bày tỏ quan điểm cho rằng hiện tượng này bị lợi dụng, đặc biệt bởi các gia đình giàu có ở nước ngoài, để con cái có được quốc tịch Mỹ.

Ngay trong ngày nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai (20/1/2025), ông Trump đã ký sắc lệnh hành pháp tuyên bố con của những người cư trú bất hợp pháp hoặc tạm thời tại Mỹ không đủ điều kiện được hưởng quyền công dân theo nơi sinh. Ảnh: AFP.

Theo Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp Mỹ, được phê chuẩn năm 1868, mọi người sinh ra hoặc được nhập quốc tịch tại Mỹ và thuộc quyền tài phán của nước này đều là công dân Mỹ.

Ngay trong ngày nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai (20/1/2025), ông Trump đã ký sắc lệnh hành pháp tuyên bố con của những người cư trú bất hợp pháp hoặc tạm thời tại Mỹ không thuộc phạm vi “quyền tài phán” của Mỹ nên không đủ điều kiện được hưởng quyền công dân theo nơi sinh. Tuy nhiên, nhiều cá nhân đã khởi kiện và các tòa án cấp dưới đều ra phán quyết có lợi cho nguyên đơn, khiến sắc lệnh này không thể có hiệu lực.

Ngày 30/6 vừa qua, Tòa án Tối cao Mỹ với tỷ lệ biểu quyết 6-3 tiếp tục bác bỏ sắc lệnh của Tổng thống Trump về việc từ chối quyền công dân theo nơi sinh đối với con của người nhập cư không có giấy tờ hoặc người cư trú tạm thời, qua đó giữ nguyên nguyên tắc công dân theo nơi sinh được quy định trong Tu chính án thứ 14.

Thanh Vân

Nguồn: Tân Hoa Xã, Chosun.