Làng ta sau sắp xếp (Bài 2):

Những người giữ nhịp cộng đồng

Địa bàn thôn, tổ dân phố sau sắp xếp rộng hơn, số hộ dân nhiều hơn, nên công việc của những người hoạt động không chuyên trách cũng không còn bó hẹp trong những cuộc họp định kỳ. Ở nhiều nơi, người trẻ có trình độ, năng động và biết sử dụng công nghệ đang được lựa chọn để gánh vác “việc làng”. Cuộc sắp xếp vì thế không chỉ làm bộ máy nhỏ lại, mà đang đặt ra một chuẩn mực mới đối với người cán bộ cơ sở: phải biết việc, hiểu dân và đủ năng lực để kết nối, tổ chức công việc, giữ nhịp cộng đồng ổn định, phát triển.

Một góc bản Bôn, xã biên giới Yên Khương.

Phục vụ người dân từ những điều nhỏ nhất

Trời vừa sáng, công việc của trưởng thôn Nghiêm Sênh, xã Quảng Ninh - anh Đặng Ngọc Mạnh (SN 1988) cũng bắt đầu ngay trong ngôi nhà nhỏ của mình ở sâu trong một con ngõ. Ăn sáng xong, anh tranh thủ đọc lại chỉ thị, nghị quyết, công văn chỉ đạo của cấp trên, nắm những nhiệm vụ cần triển khai tại địa bàn. Rồi anh ra nhà văn hóa chuẩn bị công tác phối hợp với Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã về thôn giải quyết thủ tục hành chính lưu động cho bà con. Giữa những phần việc nối tiếp nhau, anh cầm micro thông báo trên loa truyền thanh nhắc bà con treo cờ Tổ quốc chào mừng kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9. Công việc của một trưởng thôn cứ thế bắt đầu từ những điều rất đỗi bình thường, nhưng phía sau là những nhu cầu cụ thể của bà con và phần trách nhiệm mà người cán bộ cơ sở phải trực tiếp gánh vác.

Thôn Nghiêm Sênh được thành lập, đi vào hoạt động từ 1/7/2026, trên cơ sở sáp nhập nguyên trạng diện tích tự nhiên, quy mô dân số của thôn 1 và thôn 2, tương ứng 2 làng: Nghiêm, Sênh. Sau sắp xếp, thôn có diện tích 224,6ha, quy mô dân số đạt 688 hộ với 2.813 nhân khẩu. Anh Đặng Ngọc Mạnh, trước làm phó bí thư chi bộ, trưởng thôn 1 được Đảng ủy xã Quảng Ninh tín nhiệm giới thiệu tham gia làm phó bí thư chi bộ, trưởng thôn Nghiêm Sênh, và cũng là một trong số 9 đảng viên có trình độ đại học tham gia chi ủy ở các chi bộ thôn sau sắp xếp trên địa bàn xã.

Địa bàn rộng hơn, dân số đông hơn, cách thức tổ chức công việc cũng đòi hỏi phải linh hoạt hơn. Nhưng với anh Mạnh, trước hết người cán bộ phải gần dân, hiểu dân và biết cách kết nối những con người vốn sinh hoạt ở hai làng thành một cộng đồng chung.

“Chủ trương sáp nhập thôn, bản, tổ dân phố là thay đổi mô hình quản lý cộng đồng nông thôn từ chia nhỏ để quản lý sang tập trung để phục vụ người dân tốt hơn. Vì vậy, chúng tôi xác định phải bắt tay ngay vào công việc, phục vụ người dân từ những điều nhỏ nhất”, anh Mạnh chia sẻ.

“Những điều nhỏ nhất” ấy là các tổ công tác được thành lập, đến từng nhà hướng dẫn người dân cập nhật thẻ bảo hiểm y tế, giấy tờ liên quan trên ứng dụng VNeID. Rồi những buổi vệ sinh môi trường, hay những cuộc hòa giải mâu thuẫn phát sinh trong đời sống hằng ngày của người dân... Xa hơn, trưởng thôn Mạnh bộc bạch: “Phải làm tốt công tác xúc tiến, đẩy mạnh phát triển ngành nghề dịch vụ - thương mại, trọng tâm là sản xuất đồ nội thất bằng nhựa, phục vụ nhu cầu thị trường, nâng cao thu nhập cho người dân trong thôn”.

Thôn Nghiêm Sênh, xã Quảng Ninh đang đổi mới từng ngày.

Những việc làm ấy là bình thường trong một ngày làm việc của người cán bộ cơ sở, nhưng lại là điều người dân có thể nhìn thấy, cảm nhận rõ nhất về tổ chức và hoạt động ở thôn mới. Như lời anh Nguyễn Văn Tuyên (SN 1975) - một người dân thôn Nghiêm Sênh: “Thời gian ngắn, nhưng tôi thấy phong trào của thôn đã sôi nổi hơn trước, mang lại nhiều điều thiết thực cho người dân. Điều tuyệt vời tôi cảm nhận được là ở tinh thần cầu thị, thái độ nhiệt tình, niềm nở phục vụ người dân của ban cán sự thôn”.

Đồng hành với cán bộ cơ sở

Thực tiễn ở Đảng ủy xã Quảng Ninh, việc “tìm người” hoạt động bán chuyên trách ở thôn vừa “hồng” vừa “chuyên” đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong bối cảnh mới đã là một “mắt xích” mang tính quyết định để bộ máy phục vụ Nhân dân được liên hoàn, thông suốt, hoạt động hiệu năng, hiệu quả từ xã đến thôn. Song thực tế, ở nhiều nơi, trong số nhân sự có trình độ cao đẳng, đại học, hoặc cao hơn, không nhiều người giàu kinh nghiệm làm việc ở thôn. Bởi vậy, hướng dẫn kỹ năng, truyền đạt kinh nghiệm, tiếp thêm nhiệt huyết cho đội ngũ này đã được cấp ủy ở nhiều địa phương chủ động thực hiện ngay từ khi bộ máy được vận hành.

Anh Đặng Ngọc Mạnh (đứng giữa), trưởng thôn Nghiêm Sênh, xã Quảng Ninh thăm hỏi, nắm bắt tình hình sản xuất, đời sống của người dân. Ảnh: Đỗ Đức

Như tại xã Hoằng Lộc, sau sắp xếp, giảm từ 34 thôn xuống còn 17 thôn. Cấp ủy các chi bộ được thành lập với sự tham gia của nhiều đảng viên có trình độ trung cấp, cao đẳng, đại học, thạc sĩ và cả giám đốc doanh nghiệp. Không dừng ở việc “tìm người”, Đảng ủy xã Hoằng Lộc còn đồng hành với cấp ủy các chi bộ bằng việc phân công đảng ủy viên trực tiếp phụ trách, định kỳ dự sinh hoạt với chi bộ thôn để hướng dẫn, giải quyết những vấn đề phát sinh; tổ chức tập huấn kỹ năng thông tin, tuyên truyền, kỹ năng công tác; đồng thời, Ban Thường vụ Đảng ủy trực tiếp về thôn làm việc, nắm bắt tình hình, tháo gỡ khó khăn và động viên đội ngũ cán bộ cơ sở.

Theo đánh giá của Bí thư Đảng ủy xã Hoằng Lộc, ông Lê Nguyên Thành, từ khi bộ máy mới đi vào hoạt động, tổ chức và hoạt động của các thôn trên địa bàn xã nhanh chóng đi vào vận hành, bước đầu đã có chuyển biến tích cực, nhận được sự đồng thuận của các tầng lớp Nhân dân.

Cùng với yêu cầu về năng lực, công nghệ đang trở thành một công cụ hỗ trợ ngày càng thiết thực đối với cán bộ thôn, bản. Câu chuyện của trưởng bản Bôn, xã biên giới Yên Khương, anh Lương Văn Tiếp (SN 1981) xuống phố mua điện thoại smartphone hơn 10 triệu đồng về phục vụ công việc từ 1/7 là minh chứng của sự thay đổi ấy. “Không có điện thoại thông minh loại tốt không làm được việc. Giờ không thể ngày nào cũng đi xe máy đến tận từng hộ được. Phải có nhóm zalo, phải có thông tin liên lạc”, anh Tiếp bộc bạch.

Bản Bôn được thành lập mới trên cơ sở sáp nhập 3 bản cũ: Bôn, Chí Lý Nặm Đanh và bản Xã. Cái khó nhất không chỉ ở dân số đông, trình độ dân trí chưa đồng đều, mà là dân cư phân tán, cách xa nhau, đường giao thông còn nhiều khó khăn. Những hôm trời mưa gió, anh Tiếp đi xe máy từ đầu bản đến cuối bản phải mất cả nửa ngày đường. Mà mùa này ở vùng biên Yên Khương, không đêm thì chiều, hầu như ngày nào cũng mưa. Chiếc điện thoại thông minh giúp trưởng bản Tiếp lập các nhóm zalo, từ nhóm ban quản lý, ban công tác mặt trận, tổ an ninh đến nhóm phòng, chống thiên tai; qua đó nắm bắt tình hình, trao đổi thông tin và điều hành công việc thuận lợi hơn.

Chi bộ bản Bôn, xã Yên Khương đến từng nhà vận động người dân hiến đất mở rộng đường giao thông nội bản.

Dẫu rằng những chiếc điện thoại công nghệ kia chỉ là công cụ, những học vị cần thêm thời gian kiểm chứng, nhưng điều cốt lõi là sự chuyển biến trong nếp nghĩ, cách làm của đội ngũ cán bộ thôn để giữ nhịp một cộng đồng rộng hơn, đông hơn và đa dạng hơn. Từ miền xuôi đến miền biên viễn, sau những tấm biển tên thôn, bản, tổ dân phố mới là một đội ngũ cán bộ cơ sở đang bắt đầu với cách làm mới, để kết nối, tổ chức và phục vụ cộng đồng.

Đỗ Đức

(Còn nữa)