Như Thanh lan tỏa giá trị các di tích lịch sử - văn hóa

Thời gian qua, công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa luôn được xã Như Thanh chú trọng triển khai, bước đầu đạt nhiều kết quả tích cực. Việc tu bổ, tôn tạo các di tích không chỉ góp phần giữ gìn giá trị văn hóa địa phương mà còn thu hút đông đảo Nhân dân và du khách đến tham quan, chiêm bái.

Một góc di tích lịch sử văn hóa và thắng cảnh đền Khe Rồng.

Đến với xã Như Thanh, du khách không thể không ghé thăm di tích lịch sử - văn hóa và thắng cảnh đền Khe Rồng. Di tích tọa lạc tại thôn Vĩnh Long I, xã Như Thanh. Tên gọi của đền bắt nguồn từ vị trí đắc địa ngay bên bờ dòng sông Khe Rồng - con sông chảy uốn lượn trước cửa đền như hình thế một con rồng đang bay lượn. Theo sách “Tên làng xã Thanh Hóa” (tập 1), đền Khe Rồng được xây dựng từ thời hậu Lê (cuối thế kỷ XV), vốn là nơi thờ tín ngưỡng Mẫu Tam phủ. Hệ thống thần điện tại đây gồm tam tòa Thánh mẫu: Mẫu Thượng Thiên, Mẫu Thoải và Mẫu Thượng Ngàn.

Đặc biệt, đền còn thờ một vị nhân thần có tôn hiệu là Đức Ông. Sự tích về Đức Ông gắn liền với những năm cuối của cuộc kháng chiến chống quân Minh. Theo kế sách của tướng Nguyễn Chích, Bình Định vương Lê Lợi quyết định tiến quân vào Nghệ An để xây dựng căn cứ địa, tạo đà tiến ra Bắc quét sạch ngoại xâm. Trên lộ trình này, tại làng Đa Căng (nay thuộc xã Vạn Hòa), Lê Lợi đã trực tiếp chỉ huy nghĩa quân hạ thành, tiêu diệt hơn một nghìn tên giặc, buộc chúng phải tháo chạy về Tây Đô (Vĩnh Lộc).

Tuy nhiên, trên đường rút lui, nghĩa quân Lam Sơn bị quân giặc bao vây. Rơi vào thế bị động, nghĩa quân phải rút về phía Tây Nam. Khi đến hồ Ông Quận (nay thuộc xã Như Thanh), một người đánh cá tại đây đã dũng cảm cải trang làm vua để đánh lạc hướng địch. Tưởng rằng đã bắt được thủ lĩnh nghĩa quân, giặc Minh sát hại ông ngay tại chỗ. Nhờ sự hy sinh ấy, Lê Lợi và quân sĩ đã thoát khỏi vòng vây, tiến vào Nghệ An xây dựng căn cứ kháng chiến.

Sau khi đất nước thanh bình, để nhớ công ơn người cứu mạng, Lê Lợi đã cho lập đền thờ Đức Ông ngay bên bờ hồ và đặt tên là hồ Ông Quận. Tương truyền, đền Khe Rồng xưa kia là một công trình kiến trúc quy mô, bề thế. Trải qua thăng trầm thời gian, kiến trúc cũ của đền chỉ còn lại những dấu tích như cột đá, chân tảng và bệ thờ, nhưng ngôi đền vẫn luôn là điểm tựa tâm linh quan trọng của vùng đất này. Với những giá trị tiêu biểu về văn hóa và lịch sử, năm 1995 đền Khe Rồng đã được xếp hạng là Di tích lịch sử - văn hóa và thắng cảnh cấp tỉnh. Hằng năm, vào ngày 1/3 âm lịch, xã Như Thanh trang trọng tổ chức lễ hội rước bóng thu hút đông đảo Nhân dân và du khách về chiêm bái. Từ nguồn xã hội hóa và sự chung tay phát tâm công đức của các nhà hảo tâm, ngôi đền đã được tu bổ, tôn tạo.

Hiện nay, xã Như Thanh có 4 di tích lịch sử - văn hóa được xếp hạng, trong đó có 3 di tích cấp tỉnh và 1 di tích cấp quốc gia. Để bảo tồn, phát huy các giá trị của di tích, xã tiến hành rà soát, kiểm kê, giám sát định kỳ, thống kê hiện vật, cổ vật, đồ thờ và nội thất tại các di tích thuộc phạm vi quản lý dựa trên hồ sơ khoa học di tích. Đồng thời, đã chỉ đạo đoàn thanh niên xã xây dựng nội dung giới thiệu, biển chỉ dẫn, bảng thông tin di tích, góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục truyền thống lịch sử cho học sinh và đoàn viên thanh niên trên địa bàn.

Theo báo cáo của Phòng Văn hóa - Xã hội xã Như Thanh, từ ngày 15 đến 28/2, các di tích trên địa bàn xã đón khoảng 20.000 lượt du khách.

Phó Chủ tịch UBND xã Như Thanh Đinh Xuân Thắng, cho biết: "Xã Như Thanh đã chủ động tuyên truyền, giáo dục nâng cao ý thức trách nhiệm của Nhân dân trong việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Chú trọng đầu tư hạ tầng giao thông, phát triển dịch vụ và tổ chức các hoạt động văn hóa dân gian lành mạnh, tiết kiệm, tạo điểm nhấn đặc sắc nhằm thu hút du khách đến tham quan, chiêm bái, để các di tích lịch sử - văn hóa là nền tảng tinh thần, sức mạnh nội sinh và động lực to lớn cho xã Như Thanh phát triển bền vững".

Bài và ảnh: Xuân Cường