Nguồn cung cát xây dựng chỉ đáp ứng 32% nhu cầu, đẩy mạnh tháo gỡ khó khăn cho cát nghiền

Theo báo cáo mới nhất, nguồn cung cát xây dựng trên địa bàn hiện chỉ đáp ứng khoảng 32% nhu cầu của năm 2026, gây ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ các công trình, dự án. Trước thực trạng này, Chủ tịch UBND tỉnh vừa có văn bản số 21489/UBND-CNXD, chỉ đạo các sở, ngành và doanh nghiệp tăng cường nguồn cung cát xây dựng và đẩy mạnh sản xuất, sử dụng cát nghiền phục vụ các công trình, dự án trên địa bàn tỉnh.

Dây chuyền sản xuất cát nghiền của Công ty CP Đầu tư xây dựng và Thương mại tổng hợp Nhân Nam. Ảnh: Trần Hằng

Theo báo cáo của Sở Xây dựng và Sở Nông nghiệp và Môi trường, nhu cầu cát xây dựng năm 2026 của tỉnh Thanh Hóa khoảng 9,6 triệu m3, trong khi nguồn cát tự nhiên đến cuối năm chỉ đáp ứng khoảng 8,6% nhu cầu; 23 cơ sở sản xuất cát nghiền có công suất thiết kế 2,27 triệu m3/năm nhưng sản lượng mới đạt 40,13% do thiếu nguyên liệu, vướng mặt bằng và việc tiêu thụ còn hạn chế; như vậy, tổng nguồn cung cát xây dựng đến cuối năm 2026 chỉ đáp ứng khoảng 32% nhu cầu, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ các công trình, dự án.

Để khắc phục tình trạng trên, Chủ tịch UBND tỉnh có ý kiến chỉ đạo như sau:

Trước mắt, chưa xây dựng chính sách hỗ trợ đầu tư mới hoặc đổi mới công nghệ, thiết bị sản xuất cát nghiền giai đoạn 2026 - 2030; trước mắt tập trung tháo gỡ khó khăn về nguồn nguyên liệu, mặt bằng sản xuất và thị trường tiêu thụ cát nghiền trên địa bàn tỉnh.

Giao Sở Xây dựng theo dõi việc ban hành định mức, tiêu chuẩn, đơn giá, hướng dẫn của các Bộ, ngành Trung ương; khi đủ điều kiện, tổ chức đánh giá tác động, xác định rõ đối tượng, mức hỗ trợ, nguồn lực để tham mưu, đề xuất UBND tỉnh theo quy định.

Kiểm soát giá cả và chống đầu cơ: Chủ tịch UBND tỉnh giao Sở Xây dựng có nhiệm vụ công bố thông tin giá cát nghiền định kỳ, sát với giá thị trường và công khai trên trang thông tin điện tử của Sở cũng như hệ thống IOC của tỉnh. Sở Xây dựng cần phối hợp với Sở Công Thương thường xuyên kiểm tra việc niêm yết giá và xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng.

Bổ sung nguồn nguyên liệu: Sở Công Thương có trách nhiệm đôn đốc các doanh nghiệp hoàn thiện thủ tục để bổ sung 5,701 triệu m3 cát trong Quý IV/2026. Đồng thời, Sở phải chủ động khảo sát các khu vực mỏ đá vôi, mỏ đá cát kết để bổ sung vào phương án quản lý quy hoạch nhằm tăng nguồn nguyên liệu cho cát nghiền.

Đưa cát nghiền vào thiết kế công trình: Đối với các công trình, dự án trên địa bàn, các Ban Quản lý dự án và UBND cấp xã, phường phải chỉ đạo đơn vị tư vấn nghiên cứu phương án sử dụng cát nghiền hoặc cát hỗn hợp ngay từ khâu lập dự án. Bên cạnh đó, các địa phương cần khẩn trương giải quyết dứt điểm các vướng mắc liên quan đến giải phóng mặt bằng, giao đất và thuê đất.

Đối với các doanh nghiệp sản xuất cát nghiền, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu phải xây dựng kế hoạch sản xuất để đảm bảo nguồn cung ổn định. Các doanh nghiệp phải thực hiện niêm yết và kê khai giá trung thực, tuyệt đối không được găm hàng gây thiếu hụt nguồn cung vật liệu cho các dự án đang triển khai trên địa bàn.

Chậm nhất trước ngày 15/12 hằng năm, các đơn vị phải báo cáo tình hình sản xuất, tồn kho và đề xuất tháo gỡ khó khăn về Sở Xây dựng và Sở Công Thương.

LP (Nguồn UBND tỉnh)