New Zealand tuyên bố tái áp đặt lệnh trừng phạt Iran

Trong bối cảnh cộng đồng quốc tế ngày càng quan ngại về việc Iran vi phạm các cam kết trong Thỏa thuận hạt nhân năm 2015 (JCPOA), Chính phủ New Zealand ngày 17/10 đã tuyên bố tái áp đặt toàn bộ các lệnh trừng phạt của Liên Hợp Quốc đối với Tehran. Quyết định này đánh dấu bước đi mạnh mẽ của Wellington trong việc ủng hộ cơ chế “snapback” mà các nước phương Tây, đặc biệt là nhóm E3 (Anh, Pháp, Đức), đang thúc đẩy nhằm buộc Iran quay lại tuân thủ các nghĩa vụ quốc tế.

Ngoại trưởng New Zealand Winston Peters. Ảnh: RNZ

Trong một tuyên bố, Ngoại trưởng New Zealand Winston Peters cho biết quốc gia châu Đại Dương này sẽ tái áp đặt các lệnh trừng phạt của Liên hợp quốc đối với Iran. Ngoại trưởng Peters nhấn mạnh: “Việc tái áp đặt các biện pháp trừng phạt của Liên hợp quốc phản ánh mối quan ngại sâu sắc của cộng đồng quốc tế về việc Iran không tuân thủ các nghĩa vụ hạt nhân và mức độ làm giàu urani không thể biện minh được của nước này. Việc tái áp đặt các lệnh trừng phạt sẽ có hiệu lực từ ngày 18/10.

Bộ Ngoại giao New Zealand cho biết thêm các biện pháp trừng phạt được tái áp đặt bao gồm “đóng băng” tài sản và cấm đi lại đối với những người bị trừng phạt, cấm nhập khẩu và xuất khẩu một số mặt hàng hạt nhân và quân sự, đồng thời yêu cầu người dân New Zealand cảnh giác trong các giao dịch với Iran.

Ông Peters cho biết New Zealand cũng sẽ áp dụng chương trình đăng ký bắt buộc đối với những người New Zealand có ý định kinh doanh với Iran. Chương trình này sẽ có hiệu lực từ ngày 1/2/2026.

Thông báo này được đưa ra sau khi Anh, Pháp và Đức cũng tái áp đặt các lệnh trừng phạt của Liên hợp quốc với lý do Iran vi phạm JCPOA và sau khi Australia hồi tháng Tám vừa qua cáo buộc Iran chỉ đạo 2 vụ tấn công đốt phá bài Do Thái tại các thành phố Sydney và Melbourne, đồng thời cho Đại sứ Iran tại Australia thời hạn 7 ngày để rời khỏi Australia.

Giới quan sát nhận định, động thái của New Zealand phản ánh xu hướng đồng thuận ngày càng cao trong cộng đồng quốc tế về việc cần khôi phục cơ chế kiểm soát hạt nhân toàn cầu, giữa lúc căng thẳng Trung Đông và nguy cơ phổ biến vũ khí hạt nhân tiếp tục leo thang.

Việc tái trừng phạt đang phủ bóng đen lên nền kinh tế Iran vốn chịu sức ép nặng nề từ các biện pháp cấm vận đơn phương của Mỹ kể từ khi Tổng thống Donald Trump rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran vào năm 2018. Tại Tehran, nhiều người dân bày tỏ lo ngại. “Tình hình kinh tế đã rất khó khăn, giờ chắc chắn sẽ tệ hơn” - một kỹ sư tên Dariush than thở. Đồng rial tiếp tục mất giá kỷ lục, với 1 USD đổi hơn 1,12 triệu rial trên thị trường chợ đen.

Lê Hà (Nguồn RNZ News, Trend News Agency)