Nét đẹp văn hóa đình làng Chí Cường

Giữa nhịp sống hiện đại với nhiều đổi thay, đình làng Chí Cường (xã Thiệu Quang) vẫn lặng lẽ trở thành sợi dây kết nối giữa quá khứ với hiện tại. Với người dân nơi đây, đình làng không chỉ là công trình kiến trúc mang đậm dấu ấn xưa mà còn là “chứng nhân” quan trọng trong suốt chiều dài lịch sử của quê hương, gắn với đời sống tinh thần và trở thành niềm yêu mến, tự hào của biết bao thế hệ con cháu nơi đây.

Vẻ đẹp mộc mạc của đình làng Chí Cường (xã Thiệu Quang).

Sinh ra, lớn lên ở làng Chí Cường, nay là khu phố Chí Cường và có nhiều năm gắn bó với công việc trông coi đình làng, ông Nguyễn Hữu La là người hiểu rất rõ những giá trị lịch sử cũng như kiến trúc nghệ thuật của di tích. Cẩn thận quét dọn, lau chùi từng hiện vật còn lưu giữ trong đình, ông La tự hào kể với chúng tôi về ngôi đình được xây dựng vào năm Tự Đức thứ 13 (1859) đến năm Bảo Đại thứ 11 (1936) thì được trùng tu, tôn tạo lại. Đình là nơi thờ Thần hoàng Châu Bảo đại vương, Đô Lân đại vương, Đông Hải Đại vương và bà Tiên cung thiên nữ Quỳnh Hoa công chúa. Đây là những nhân thần gắn với nhiều giai thoại, huyền tích giúp dân giúp nước, phù trợ cho cuộc sống của Nhân dân luôn bình yên, được dân làng ngưỡng vọng thờ cúng, báo ghi công ơn.

Theo tài liệu còn lưu giữ tại địa phương, đình làng không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng mà còn chứng kiến nhiều sự kiện quan trọng của làng, là nơi hội họp của các hội giúp đỡ kháng chiến chống thực dân Pháp, như: hội đọc sách, hội truyền bá chữ quốc ngữ, hội tương tế ái hữu để góp tiền, thóc gạo tạo nguồn quỹ của hội, giúp đỡ hội viên phát triển kinh tế và góp sức cho phong trào kháng chiến. Tại đây cũng chứng kiến những đợt tiễn đưa con em trong làng lên đường vào chiến trường đánh Mỹ, góp phần bảo vệ quê hương, đất nước.

Về kiến trúc, đình làng gồm các hạng mục: cổng sân, nhà tiền tế, nhà tiền đường và hậu cung. Trong đó, nhà tiền tế gồm 5 gian bằng gỗ được Nhân dân xây dựng vào khoảng những năm 60 nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng trong những ngày tế lễ; nhà tiền đường gồm 5 gian 6 vì kèo gỗ với cấu trúc chồng rường kẻ bảy, được chạm khắc hoa văn tinh xảo... mái lợp ngói mũi, nền lát gạch bát. Nhà hậu cung được dựng phía sau của nhà tiền đường gồm 3 gian. Trước kia, hậu cung được xây dựng và trang trí cầu kỳ hơn, tuy nhiên trải qua thời gian và những biến thiên của lịch sử, hậu cung đã bị phá hủy. Những năm qua, được sự quan tâm của chính quyền địa phương, Nhân dân đã đóng góp xây dựng thêm nhà hậu cung phía sau nhà tiền đường và hệ thống tường bao quanh nhằm bảo quản và gìn giữ được nguyên những giá trị còn lại của ngôi đình. Hậu cung được xây dựng bằng vật liệu bê tông cốt thép giả gỗ, góp phần hoàn thành diện mạo ngôi đình tồn tại từ đó đến nay...

Không chỉ có giá trị về lịch sử, văn hóa, đình làng Chí Cường còn có kiến trúc nghệ thuật đặc sắc. Trải qua thời gian, hệ thống cột gỗ của đình đã xuống cấp, mối mọt, song những mảng chạm khắc cầu kỳ, tinh xảo vẫn cho thấy sự tài hoa của những người thợ xưa, đồng thời thể hiện giá trị văn hóa về kiến trúc nghệ thuật của Nhân dân ta qua từng thời kỳ. Không còn giữ được nguyên vẹn kiến trúc xưa nhưng đình làng Chí Cường vẫn giữ vai trò, vị trí quan trọng của người dân trong đời sống hiện đại. Tại đình làng, vào mùng 2 tháng Giêng hằng năm, hội làng lại náo nức diễn ra với nhiều nghi thức truyền thống đặc sắc vẫn được bảo tồn, như lễ rước kiệu từ đình đến các cửa họ trong làng, kèm theo đó là nhiều hoạt động giao lưu văn hóa, văn nghệ của người dân, tạo nên không khí vui tươi trong những ngày xuân. Hội làng không chỉ là dịp để mọi người được gặp gỡ, giao lưu cùng nhau mà còn để con cháu tưởng nhớ, tri ân đến người có công trong việc khai khẩn điền thổ, lập làng, nhắc nhở thế hệ hôm nay về cội nguồn và những giá trị mà bao đời ông cha vun đắp.

Đình làng không chỉ sôi nổi trong những dịp lễ hội mà còn là không gian sinh hoạt văn hóa - văn nghệ, thể dục - thể thao hằng ngày của người dân nơi đây. Gìn giữ đình làng không chỉ là gìn giữ những câu chuyện lịch sử, phong tục và những giá trị văn hóa đã được trao truyền qua nhiều thế hệ mà đây cũng là nơi để mọi người kết nối cộng đồng, thắt chặt tinh thần đoàn kết trong khu dân cư và lưu giữ những ký ức đẹp về quê hương.

Bài và ảnh: Trung Hiếu