Phát huy vai trò người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số

Trong những năm qua, những người có uy tín (NCUT) trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) đã phát huy, khẳng định vai trò là lực lượng nòng cốt, là cầu nối quan trọng giữa cấp ủy, chính quyền với Nhân dân. Họ được xem là lực lượng quần chúng đặc biệt, là điểm tựa của đồng bào. Qua đó, cùng với chính quyền địa phương giải quyết các vấn đề dân tộc và thực hiện chính sách dân tộc, đặc biệt là công cuộc xóa đói, giảm nghèo vùng DTTS và miền núi của Thanh Hóa.

Các lớp học Nôm Dao thường xuyên được tổ chức tại các thôn, bản có người Dao sinh sống trên địa bàn tỉnh.

Là NCUT trong đồng bào dân tộc Mường ở thôn 1 Đồng Yên (xã Yên Thọ), ông Quách Văn Thiều đã cùng với các đảng viên trong chi bộ vận động người dân trong xóm hiến hàng nghìn m2 đất, đóng góp tiền, ngày công làm đường giao thông, xây dựng nhà văn hóa, phân loại, xử lý rác thải, vệ sinh môi trường...

Không chỉ là tấm gương trong việc vận động người dân chấp hành các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, ông Thiều còn là tấm gương sáng trong phát triển kinh tế gia đình. Ông đã đầu tư, cải tạo 3ha đất trồng cây kém hiệu quả sang trồng riềng, sắn, củ từ cho năng suất cao. Mô hình kinh tế của gia đình ông cho thu nhập mỗi năm hơn 800 triệu đồng, tạo việc làm cho 10 lao động thường xuyên với mức thu nhập khoảng 6 triệu đồng/người/tháng. Bên cạnh đó, ông còn đảm nhận việc bao tiêu sản phẩm cho các hộ dân, tạo điều kiện để người dân cùng phát triển kinh tế gia đình.

Với mong muốn gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, ông Phùng Quang Du, NCUT ở khu phố Hạ Sơn (xã Ngọc Lặc) là người đi đầu trong vận động Nhân dân giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc Dao. Ông đã cùng với các nghệ nhân đến các địa phương có người Dao sinh sống để sưu tầm, biên soạn, bảo tồn tiếng nói, chữ viết và các giá trị văn hóa về tập quán, tín ngưỡng của dân tộc mình để truyền lại cho các thế hệ con cháu sau này. Đặc biệt, năm 2015 ông đã cùng với các tổ chức, cá nhân khác tổ chức các lớp học Nôm Dao đầu tiên cho giáo viên. Từ đó đến nay các lớp học Nôm Dao, dạy các làn điệu dân ca của người Dao thường xuyên được tổ chức tại các thôn, bản có người Dao sinh sống trên địa bàn tỉnh. Hiện nay, ông Du đang tổ chức, vận động thành lập câu lạc bộ văn hóa, tri thức dân tộc Dao.

Ông Du chia sẻ: “Trải qua thời gian, cùng với sự du nhập, giao thoa văn hóa, có nhiều nét văn hóa đặc sắc của người Dao đã bị mai một; hơn nữa, lớp thanh niên khi lớn lên thường đi làm ăn xa, tiếp xúc với nhiều nét văn hóa khác nhau đã làm cho văn hóa của dân tộc mình bị biến dạng, không còn giữ nguyên được nét đẹp nguyên thủy. Nhận thấy rõ điều này, tôi đã cùng với những người khác tìm kiếm, ghi chép lại những nghi lễ truyền thống bằng cả tiếng Việt và chữ Nôm Dao với mong muốn truyền dạy lại cho lớp trẻ để giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc”.

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa có 1.500 NCUT là người cao tuổi, bí thư chi bộ, trưởng bản, cán bộ nghỉ hưu, người sản xuất, kinh doanh giỏi, thầy thuốc... Trong những năm qua, NCUT đã trở thành lực lượng nòng cốt trong thực hiện tuyên truyền, vận động đồng bào ở khu dân cư xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, thực hiện tốt các phong trào thi đua yêu nước, giữ gìn vệ sinh môi trường, xóa bỏ hủ tục... Trong phong trào XDNTM, họ cũng là những người tiên phong hiến đất và vận động Nhân dân hiến đất, đóng góp kinh phí, ngày công lao động xây dựng các công trình phúc lợi, dân sinh. Với phương châm “Nhà nước và Nhân dân cùng làm”, nhiều NCUT đã huy động hiệu quả nguồn lực trong dân để xây dựng nhà văn hóa, sửa chữa và cải tạo trường học, các tuyến đường liên thôn, liên xã...

Trong xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, NCUT không chỉ gương mẫu thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước mà còn là lực lượng nòng cốt, là cầu nối quan trọng giữa chính quyền với Nhân dân, là địa chỉ tin cậy của cấp ủy, chính quyền, mặt trận và các đoàn thể trong thực hiện tuyên truyền, vận động cộng đồng dân cư xây dựng, giữ gìn khối đại đoàn kết dân tộc, xóa bỏ hủ tục, xây dựng nếp sống văn minh...

Ông Cầm Bá Tường, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo, cho biết: “Với uy tín, sự am hiểu và được cộng đồng tin yêu, tín nhiệm, tiếng nói, hành động của NCUT có tác dụng định hướng, dẫn dắt văn hóa ứng xử của cả cộng đồng, góp phần giải quyết những vấn đề phức tạp nảy sinh trong đời sống xã hội. Đội ngũ NCUT đã tích cực phối hợp với các cấp ủy đảng, chính quyền, MTTQ và các đoàn thể cơ sở trong công tác tuyên truyền, vận động người dân thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; vận động gia đình, dòng họ xây dựng và thực hiện các quy ước, hương ước của khu dân cư. Họ còn tham gia trực tiếp vào việc hòa giải, giải quyết các mâu thuẫn phát sinh từ đời sống cộng đồng, góp phần quan trọng vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững quốc phòng - an ninh tại địa phương”.

Bài và ảnh: Minh Khanh