Lãnh đạo Cơ quan hạt nhân Iran có thể không dự Hội nghị Đại hội đồng IAEA

Người đứng đầu Tổ chức Năng lượng Nguyên tử Iran (AEOI) Mohammad Eslami được cho là sẽ không tham dự Hội nghị Đại hội đồng thường niên của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) tại Vienna, Áo, do ông đang chịu lệnh cấm đi lại quốc tế.

Người đứng đầu Tổ chức Năng lượng Nguyên tử Iran (AEOI) Mohammad Eslami. Ảnh: Tass.

Nguồn tin Phương tây cho biết Áo đã đề nghị Ủy ban Trừng phạt của Liên hợp quốc miễn lệnh cấm đi lại đối với ông Eslami để ông có thể tham dự hội nghị, song đề nghị này không được chấp thuận. Việc ông Eslami không thể tham dự hội nghị được xem là một dấu hiệu khác cho thấy quan hệ giữa Iran và phương Tây đang nhanh chóng xấu đi. Mỹ và Iran đã nối lại giao tranh từng đợt sau khi lệnh ngừng bắn mong manh sụp đổ hồi tháng 7.

Là nước chủ nhà của Liên hợp quốc tại Vienna, Áo có thể đề nghị miễn các lệnh cấm đi lại nhằm tạo điều kiện cho các quan chức đang chịu lệnh trừng phạt tham dự các hội nghị quốc tế của Liên hợp quốc.

Kể từ khi Israel và Mỹ tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày hồi tháng 6/2025, Tehran chưa cho phép các thanh sát viên IAEA tiếp cận những cơ sở hạt nhân bị ảnh hưởng bởi các cuộc tấn công. Điều này diễn ra mặc dù Iran có nghĩa vụ pháp lý phải hợp tác với IAEA theo Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT).

IAEA cũng chưa thể xác minh tình trạng kho uranium gần cấp độ vũ khí của Iran kể từ các cuộc không kích hồi tháng 6. Theo IAEA, Iran đang duy trì 440,9 kg uranium được làm giàu tới mức 60%, chỉ thấp hơn một bước kỹ thuật so với mức 90% được coi là cấp độ làm giàu uranium dùng cho vũ khí.

Về phần mình, Iran khẳng định nước này không theo đuổi vũ khí hạt nhân và chương trình hạt nhân hoàn toàn mang mục đích hòa bình.

Năm ngoái, Pháp, Anh và Đức đã kích hoạt cơ chế “snapback”, theo đó tự động tái áp đặt toàn bộ các biện pháp trừng phạt của Liên hợp quốc đối với Iran liên quan đến chương trình hạt nhân. Ba nước châu Âu cho rằng Iran đã cố tình không tuân thủ thỏa thuận hạt nhân năm 2015, vốn dẫn tới việc dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt. Các biện pháp trừng phạt được khôi phục bao gồm lệnh cấm đi lại, cấm vận vũ khí thông thường, hạn chế phát triển tên lửa đạn đạo, phong tỏa tài sản và cấm sản xuất công nghệ liên quan đến hạt nhân.

Tuy nhiên, trong một diễn biến trái ngược, hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA hôm 12/9 đưa tin ông Eslami đã rời Tehran tới Vienna để tham dự Hội nghị Đại hội đồng IAEA và gặp đại diện của nhiều quốc gia. Kể từ khi được bổ nhiệm làm người đứng đầu Tổ chức Năng lượng Nguyên tử Iran năm 2021, ông Eslami thường xuyên tham dự và phát biểu tại hội nghị này.

Thanh Vân

Nguồn: Tân Hoa Xã.