Phó Tổng thống Mỹ: Iran phải giảm đáng kể năng lực làm giàu uranium

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết Tehran phải giảm đáng kể năng lực làm giàu uranium và thực hiện các bước đi cụ thể nếu muốn đạt thỏa thuận với Washington, qua đó mở đường chấm dứt cuộc xung đột kéo dài 7 tháng giữa hai nước và khôi phục hoạt động qua eo biển Hormuz.

Trong cuộc phỏng vấn với Reuters ngày 6/10, ông Vance nhấn mạnh bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải yêu cầu Iran thực hiện các bước đi cụ thể nhằm hạn chế năng lực làm giàu uranium, thay vì chỉ đưa ra cam kết về việc giảm năng lực hạt nhân trong tương lai. Theo ông Vance, nếu Iran không muốn sở hữu vũ khí hạt nhân thì không cần sản xuất nhiên liệu được làm giàu uranium ở mức 60%. Ông cho rằng Tehran cần có hành động thực chất đối với năng lực làm giàu uranium để thể hiện cam kết không chế tạo vũ khí hạt nhân.

Washington vẫn để ngỏ khả năng đạt thỏa thuận với Tehran, song ông Vance khẳng định Mỹ sẽ yêu cầu Iran có những nhượng bộ cụ thể về vấn đề hạt nhân. Hai bên thời gian gần đây đã trao đổi các đề xuất nhằm chấm dứt xung đột và mở lại eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng. Ông Vance cũng cho biết Washington chưa hoàn toàn rõ về cơ chế ra quyết định tại Tehran. Mỹ đang đàm phán với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian và Ngoại trưởng Abbas Araqchi, nhưng chưa rõ mức độ quyền hạn của hai quan chức này trong cơ cấu lãnh đạo Iran.

Trong khi đó, Qatar ngày 6/10 cho biết Mỹ và Iran vẫn đang trao đổi thông điệp thông qua vai trò trung gian của Doha. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Qatar Ibrahim al-Hashimi khẳng định các nỗ lực hòa giải giữa hai bên “vẫn đang tiếp diễn và chưa hề dừng lại”.

Liên quan tình hình kinh tế, truyền thông Iran đưa tin Nga đã hoàn tất các thủ tục chuẩn bị khoản vay 1 tỷ USD cho Tehran và sẵn sàng chuyển tiền sau khi Iran cung cấp thông tin tài khoản ngân hàng. Hãng thông tấn bán chính thức Fars cho biết, việc giải ngân bị trì hoãn do các cơ quan Iran chưa thống nhất cách sử dụng khoản tiền. Theo Fars, khoản vay 1 tỷ USD là đợt giải ngân đầu tiên trong khoản vay 20 tỷ USD mà Nga dự kiến dành cho Iran. Các cơ quan Iran đang đề xuất sử dụng nguồn tiền cho nhiều mục đích, gồm nhập khẩu phương tiện, thiết bị dầu khí và các mặt hàng thiết yếu.

Những diễn biến trên xảy ra trong bối cảnh Iran tiếp tục chịu các biện pháp trừng phạt của Mỹ, trong khi Tehran tăng cường hợp tác kinh tế, tài chính với Nga và duy trì các kênh liên lạc nhằm tìm kiếm giải pháp cho cuộc xung đột với Washington.

Minh Phương