IAEA cảnh báo bế tắc với Iran về thanh tra hạt nhân các cơ sở bị Mỹ và Israel không kích

Trả lời báo chí bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos, Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi cảnh báo rằng tình trạng bế tắc giữa Iran và cộng đồng quốc tế liên quan đến việc kiểm kê uranium làm giàu cao và thanh tra các cơ sở hạt nhân bị Mỹ và Israel không kích “không thể kéo dài mãi”.

Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi. Ảnh: CCTV

Ông Grossi cho biết IAEA đã thanh tra toàn bộ 13 cơ sở hạt nhân được Iran khai báo nhưng không bị tấn công. Tuy nhiên, cơ quan này vẫn chưa thể tiếp cận ba địa điểm then chốt bị không kích hồi tháng 6, gồm Natanz, Fordow và Isfahan.

Cơ sở hạt nhân Isfahan, Iran. Ảnh: The Daily Star

Theo ông Grossi, Iran trước hết phải nộp một báo cáo đặc biệt cho IAEA, làm rõ tình trạng các cơ sở bị tấn công cũng như số phận của vật liệu hạt nhân tại đó, trong đó có khoảng 440,9 kg uranium làm giàu tới 60%, mức rất gần ngưỡng 90% dùng cho vũ khí hạt nhân. Theo thước đo của IAEA, lượng uranium này, nếu được làm giàu thêm, đủ để chế tạo khoảng 10 đầu đạn hạt nhân. Đến nay, Tehran vẫn chưa gửi báo cáo nói trên.

Iran khẳng định đang hợp tác đầy đủ với IAEA, song chưa đưa ra bình luận ngay về phát biểu mới nhất của ông Grossi.

IAEA đã không thể xác minh kho uranium làm giàu cao của Iran trong ít nhất bảy tháng, trong khi quy định nội bộ của cơ quan này yêu cầu việc xác minh phải được thực hiện hàng tháng. Tổng giám đốc IAEA cho biết ông đang áp dụng “sự thận trọng ngoại giao”, nhưng nhấn mạnh Iran, với tư cách là thành viên Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT), không có quyền “chọn lựa từng phần” nghĩa vụ phải tuân thủ.

Ông Grossi cũng đề cập đến các nỗ lực ngoại giao song song nhằm đạt được một thỏa thuận rộng hơn giữa Iran và Mỹ, do đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff dẫn dắt.

IAEA cho biết đã tiến hành thêm các đợt thanh tra tại Iran cho tới cuối tháng 12/2025, nhưng không thể triển khai hoạt động này trong thời gian xảy ra bất ổn xã hội và các cuộc biểu tình gần đây.

Vân Bình

Nguồn: Reuters