Israel: Thủ lĩnh đối lập cam kết thành lập chính phủ mới, chấm dứt bế tắc chính trị

Thủ lĩnh đảng Yashar, ông Gadi Eisenkot ngày 31/10 tuyên bố sẽ nỗ lực thành lập một chính phủ liên minh rộng rãi nhằm chấm dứt tình trạng bế tắc sau cuộc bầu cử Quốc hội ngày 27/10, trong bối cảnh cả hai khối chính đều không giành đủ số ghế để tự thành lập chính phủ.

Theo truyền thông Israel, phát biểu sau cuộc gặp với lãnh đạo phe đối lập Yair Lapid, ông Eisenkot đã đưa ra 4 nguyên tắc làm cơ sở cho việc thành lập liên minh cầm quyền mới, đồng thời khẳng định cánh cửa hợp tác sẽ rộng mở với mọi nghị sĩ chấp nhận những nguyên tắc này và sẵn sàng chia sẻ trách nhiệm điều hành đất nước.

Các nguyên tắc được ông Eisenkot đề cập gồm công nhận Israel là một quốc gia Do Thái, dân chủ, tự do và bình đẳng; tuân thủ các giá trị trong Tuyên ngôn Độc lập của Israel; áp dụng nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ quốc gia hoặc dân sự đối với tất cả công dân; đồng thời coi Hamas là tổ chức khủng bố và yêu cầu giải thể năng lực quân sự cũng như bộ máy quản lý của lực lượng này tại Dải Gaza.

Ông Eisenkot nhấn mạnh cần phối hợp với các đối tác chính trị để tránh phải tổ chức một cuộc bầu cử mới, trong bối cảnh Israel đang đối mặt với nhiều thách thức và xã hội còn chia rẽ sâu sắc. Ông cũng cho rằng kết quả bỏ phiếu ngày 27/10 phải là cơ sở quyết định thành phần chính phủ tiếp theo, không chịu sự can thiệp hay tác động từ bên ngoài.

Về chương trình hành động, thủ lĩnh đảng Yashar cam kết thúc đẩy thành lập ủy ban điều tra cấp nhà nước, ban hành luật nghĩa vụ quân sự áp dụng rộng rãi, tăng cường lực lượng quân đội và cải thiện chế độ phúc lợi cho quân nhân. Ông đồng thời chủ trương bãi bỏ các đạo luật liên quan đến cải cách tư pháp do chính phủ của Thủ tướng Benjamin Netanyahu thúc đẩy.

Đề cập khả năng Israel tiến hành thêm các hoạt động quân sự nhằm vào Iran, ông Eisenkot cho biết trước khi chính phủ mới được thành lập, ông chỉ ủng hộ hành động quân sự trong trường hợp Israel phải đối mặt với những mối đe dọa trực tiếp và tức thời, không thể trì hoãn.

Theo kết quả bầu cử Quốc hội Israel gồm 120 ghế, khối cánh hữu do đảng Likud của Thủ tướng Netanyahu dẫn đầu giành 53 ghế, trong khi khối đối lập do ông Eisenkot lãnh đạo có 48 ghế. Các đảng Arab giành 19 ghế. Như vậy, các lực lượng ngoài khối của ông Netanyahu nắm tổng cộng 67 ghế, vượt ngưỡng 61 ghế cần thiết để thành lập chính phủ.

Tuy nhiên, khả năng các đảng đối lập và các đảng Arab đạt được thỏa thuận liên minh vẫn chưa rõ ràng. Nếu các bên không thể tìm được tiếng nói chung, Israel có nguy cơ phải tổ chức bầu cử lại vào đầu năm 2027, trong khi ông Netanyahu tiếp tục điều hành chính phủ tạm quyền.

Thu Uyên