Giữ an toàn dữ liệu công dân từ mỗi thao tác công vụ

Cùng với việc đẩy mạnh giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường số, các cơ quan, đơn vị trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đang tiếp nhận, khai thác và xử lý ngày càng nhiều thông tin, dữ liệu cá nhân của người dân. Thực tế này đặt ra yêu cầu ngày càng cao về bảo đảm an toàn dữ liệu, trong đó ý thức, kỹ năng và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức trực tiếp xử lý hồ sơ giữ vai trò quan trọng.

Người dân đến nộp hồ sơ, thực hiện thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Như Thanh.

Mỗi ngày, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Như Thanh tiếp nhận, giải quyết khoảng 40 - 50 hồ sơ. Từ thông tin định danh đến các loại giấy tờ, tài liệu liên quan, mỗi bộ hồ sơ đều chứa nhiều dữ liệu cá nhân cần được bảo vệ trong suốt quá trình xử lý và lưu trữ.

Trực tiếp xử lý hồ sơ của người dân hằng ngày, chị Lê Thu Hà, cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Như Thanh cho biết: Cán bộ chỉ đăng nhập hệ thống trên máy tính được cấp; các thiết bị đều được kiểm tra và dán tem bảo đảm an toàn. Cùng với việc tuân thủ quy trình trong quá trình tác nghiệp, cán bộ trung tâm cũng thường xuyên nhắc người dân nâng cao cảnh giác trước nguy cơ bị đánh cắp thông tin.

Yêu cầu bảo mật càng trở nên cấp thiết khi số lượng hồ sơ được xử lý trên môi trường số ngày càng lớn. Trong 9 tháng năm 2026, các cơ quan, đơn vị trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đã tiếp nhận hơn 1 triệu hồ sơ thủ tục hành chính. Điều đó cũng đồng nghĩa với một lượng lớn thông tin cá nhân được cán bộ, công chức tiếp cận, khai thác để thực hiện nhiệm vụ. Chỉ một sơ suất trong quản lý tài khoản, sử dụng thiết bị hay kết nối phương tiện không bảo đảm an toàn cũng có thể tạo ra nguy cơ lộ lọt dữ liệu.

Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Đồng Tiến, việc quản lý quyền truy cập được thực hiện đến từng cán bộ. Theo ông Lê Văn Quân, phó giám đốc trung tâm, mỗi cán bộ được cấp một token riêng để sử dụng các phần mềm dùng chung trong quá trình xử lý hồ sơ, văn bản. Một nguyên tắc được đặc biệt lưu ý là không tự ý kết nối USB bên ngoài với thiết bị nghiệp vụ. Bởi theo ông Quân, việc này có thể dẫn đến nhiều nguy cơ như mất an ninh mạng, lộ lọt thông tin hoặc virus xâm nhập vào hệ thống.

Những quy định tưởng như rất cụ thể trong từng thao tác lại là mắt xích quan trọng của quá trình bảo vệ dữ liệu. Bởi trong tiến trình xây dựng chính quyền số, khi thủ tục hành chính được thực hiện trực tuyến ngày càng nhiều, các hệ thống thông tin được kết nối và dữ liệu được chia sẻ rộng hơn, yếu tố con người càng trở nên quan trọng. Một hệ thống kỹ thuật an toàn vẫn cần những người vận hành có đủ kiến thức, kỹ năng và ý thức tuân thủ để hạn chế những rủi ro phát sinh trong quá trình sử dụng.

Do đó, cùng với hoàn thiện hạ tầng, tỉnh Thanh Hóa đang chú trọng nâng cao năng lực an toàn số cho đội ngũ trực tiếp vận hành hệ thống và giải quyết thủ tục hành chính. Kế hoạch hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số trong hệ thống chính trị trên địa bàn tỉnh đặt mục tiêu đến ngày 30/10/2026, có 95% cán bộ tham mưu, cán bộ chuyên trách, cán bộ vận hành hệ thống và cán bộ trực tiếp giải quyết thủ tục hành chính tham gia đào tạo về dữ liệu, an ninh mạng, trí tuệ nhân tạo trên nền tảng “Bình dân học vụ số” và được kiểm tra kết quả đầu ra.

Đại tá Nguyễn Quang Thủy, Trưởng phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết: Công an tỉnh sẽ tham mưu cho Ban Chỉ đạo tỉnh thực hiện hiệu quả Nghị quyết 57 gắn với tăng cường bảo đảm an ninh mạng, bảo mật thông tin và an ninh dữ liệu trong hệ thống chính trị. Cùng với đó là tiếp tục đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn và kỹ năng xử lý tình huống cho cán bộ, công chức, nhất là khả năng phát hiện, phòng ngừa các nguy cơ về an ninh mạng.

Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với việc quản lý, khai thác và bảo vệ thông tin cá nhân. Trong hoạt động công vụ, điều đó cũng đồng nghĩa mỗi quyền truy cập được cấp, mỗi lần khai thác thông tin và mỗi thao tác xử lý hồ sơ đều đi kèm trách nhiệm bảo vệ dữ liệu.

Công nghệ tạo nên những “hàng rào” kỹ thuật, nhưng hiệu quả bảo vệ còn phụ thuộc vào người sử dụng. Khi tuân thủ quy trình, kỹ năng an toàn số và ý thức bảo mật trở thành thói quen nghề nghiệp của mỗi cán bộ, công chức, dữ liệu của người dân sẽ được bảo vệ tốt hơn, góp phần xây dựng chính quyền số an toàn, hiệu quả và tin cậy.

Bài và ảnh: Khánh Hòa