Giảm rủi ro cho người lao động đi làm việc ở nước ngoài

Đi làm việc ở nước ngoài giúp nhiều lao động có thêm việc làm, nâng cao thu nhập. Tuy nhiên, thiếu thông tin, lựa chọn công việc không phù hợp hoặc không biết đến địa chỉ nào để tìm sự hỗ trợ khi gặp vấn đề... là những yếu tố có thể khiến người lao động gặp rủi ro. Do vậy, tìm hiểu kỹ trước khi đăng ký và có sự hỗ trợ trong quá trình làm việc là cách để người lao động hạn chế những bất trắc khi xa nhà.

Cán bộ Công ty CP Đầu tư Thuận An DMC tư vấn, cung cấp thông tin về chương trình làm việc ở nước ngoài cho người lao động. Ảnh: Hồng Tư

Chủ động phòng ngừa

Với anh Phan Xuân Toàn (phường Đông Quang), quyết định đi làm việc ở nước ngoài bắt đầu từ quá trình tìm hiểu, học tập và lựa chọn công việc phù hợp. Sau khi đăng ký chương trình tại Công ty CP Đầu tư Thuận An DMC, anh được tư vấn về quyền lợi, nghĩa vụ, yêu cầu của công việc; đồng thời được hướng dẫn về văn hóa, sinh hoạt tại nước sở tại và hỗ trợ hoàn thiện các thủ tục cần thiết. Anh Toàn chia sẻ: “Công ty tư vấn đầy đủ về quyền lợi, nghĩa vụ khi sang nước ngoài làm việc. Ngoài ra, trong quá trình học, chúng em được hướng dẫn về văn hóa, sinh hoạt và được hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ để xuất cảnh sớm”.

Quá trình tìm hiểu, học tập trước khi xuất cảnh giúp người lao động biết rõ hơn công việc mình lựa chọn, từ yêu cầu về sức khỏe, tay nghề đến ngoại ngữ. Đây cũng là lúc mỗi người cân nhắc công việc có thực sự phù hợp với khả năng và điều kiện của mình hay không, thay vì chỉ nhìn vào mức thu nhập được giới thiệu.

Thực tế thông tin tuyển dụng hiện được chia sẻ trên nhiều kênh. Những lời quảng cáo như “việc nhẹ, lương cao”, “đi nhanh”, “không cần ngoại ngữ” dễ thu hút người đang có nhu cầu tìm việc. Nếu không kiểm tra kỹ, người lao động có thể mất tiền, vướng thủ tục hoặc sang nước ngoài mới nhận ra công việc, mức lương, điều kiện làm việc không giống thông tin ban đầu.

Theo ông Lê Đình Toàn, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Đầu tư Thuận An DMC: “Ngay từ khi tuyển chọn, công ty cần nêu rõ quyền lợi, nghĩa vụ và các điều kiện của chương trình để người lao động hiểu, cân nhắc trước khi đăng ký. Khi được cung cấp đầy đủ thông tin, người lao động sẽ chủ động lựa chọn công việc phù hợp với khả năng và điều kiện của mình”.

Việc lựa chọn vì thế cần được thực hiện trên cơ sở thông tin rõ ràng. Người lao động cần tìm hiểu đơn vị tuyển dụng, chương trình và thị trường tiếp nhận; đọc kỹ hợp đồng, nhất là các nội dung về công việc, tiền lương, thời gian làm việc, nơi ở, quyền lợi và nghĩa vụ. Các khoản tiền phải nộp, giấy tờ phải cung cấp cũng cần được làm rõ. Ngoại ngữ, kiến thức về văn hóa, pháp luật, kỹ năng sống và tác phong làm việc cũng được chuẩn bị trong quá trình học tập trước khi xuất cảnh. Đây là những nội dung giúp người lao động bớt bỡ ngỡ khi bắt đầu cuộc sống và công việc ở môi trường mới.

Đồng hành, bảo vệ quyền lợi người lao động

Sang nước ngoài làm việc đồng nghĩa với việc phải thích nghi với môi trường khác về ngôn ngữ, văn hóa và pháp luật. Khi công việc phát sinh vấn đề, khoảng cách địa lý và việc thiếu thông tin có thể khiến người lao động khó tự giải quyết.

Chị Nguyễn Thị Liên (xã Thiệu Quang) cho biết: “Công ty đã hỗ trợ và đồng hành giúp em nhanh chóng hoàn thiện hồ sơ để kịp tiến độ xuất cảnh. Ngoài ra, công ty còn đào tạo kỹ năng sống và kỹ năng làm việc, từ đó giúp chúng em có sự chuẩn bị tốt hơn, có một công việc tốt hơn, có thể trả được khoản vay trước đó và tích lũy cho bản thân”.

Với những người lần đầu đi làm việc xa nhà, sự chuẩn bị ấy giúp họ có thêm hiểu biết về công việc và cuộc sống tại nơi đến. Nhưng khi đã xuất cảnh, sự đồng hành vẫn cần được duy trì, nhất là khi phát sinh vấn đề liên quan đến công việc và quyền lợi.

Theo bà Lê Thúy Hằng, Giám đốc Công ty CP Cung ứng nhân lực quốc tế Jako: “Trong quá trình người lao động làm việc từ 3 đến 5 năm, công ty luôn có cơ sở, chi nhánh và cán bộ phát triển thị trường sang thăm hỏi, động viên, kiểm tra công việc. Bộ phận chăm sóc khách hàng tại Việt Nam cũng thường xuyên liên hệ với gia đình để khi có vấn đề phát sinh có thể kịp thời xử lý”. Bà Hằng cho biết, trước khi xuất cảnh, người lao động được cung cấp số điện thoại và thông tin người phụ trách tại nước sở tại. Khi công việc không bảo đảm hoặc xảy ra vấn đề như bạo lực trong lao động, họ có thể liên hệ để phản ánh và được hướng dẫn xử lý.

Với người lao động đang ở xa quê, có một đầu mối cụ thể để liên hệ khi gặp vấn đề là điều cần thiết. Thông tin được phản ánh sớm sẽ giúp doanh nghiệp có cơ sở phối hợp xử lý, hạn chế ảnh hưởng đến công việc và quyền lợi của người lao động. Gia đình cũng có thêm kênh để nắm bắt tình hình của người thân.

Đi làm việc ở nước ngoài là quyết định lớn đối với mỗi người lao động và gia đình. Vì vậy, việc lựa chọn công việc phù hợp, chuẩn bị kỹ trước khi đi và duy trì liên hệ trong quá trình làm việc cần được thực hiện song song. Khi những điều được thỏa thuận từ đầu được thực hiện nghiêm túc và người lao động có nơi để tìm đến khi gặp khó khăn, hành trình làm việc xa nhà sẽ bớt đi những rủi ro không đáng có.

Hồng Tư