“Gia đình số” – mô hình chuyển đổi số của phụ nữ

Tháng 3/2025, Thủ tướng Chính phủ phát động phong trào “Bình dân học vụ số” nhằm phổ cập kỹ năng số cho người dân. Hưởng ứng phong trào này, Hội LHPN tỉnh đã chỉ đạo các cấp hội ra mắt và vận hành mô hình “Gia đình số”, với mục tiêu mỗi gia đình có ít nhất một thành viên thành thạo kỹ năng số, sử dụng hiệu quả các nền tảng công nghệ để hỗ trợ những người thân còn hạn chế về kiến thức số, hướng tới xây dựng một môi trường số an toàn, văn minh và hiệu quả.

Em Lê Thanh Phong, tổ dân phố 5, phường Bỉm Sơn cùng thành viên mô hình “Gia đình số” hướng dẫn người thân dùng các tiện ích số.

Tại các thôn Khánh Vương, Lộc Sơn, Tân Xuân, xã Hậu Lộc, mô hình “Chi hội số, Gia đình số” được thành lập, mỗi mô hình có hơn 100 hội viên, phụ nữ tham gia. Các thành viên trong mô hình được tập huấn và trực tiếp hướng dẫn người thân và cộng đồng sử dụng cổng dịch vụ công, thanh toán điện tử, sổ tay sức khỏe điện tử, ứng dụng VNeID; đồng thời tuyên truyền kỹ năng nhận diện các hình thức lừa đảo trên mạng. Những buổi hướng dẫn tưởng như đơn giản ấy lại đang tạo ra sự thay đổi lớn trong nhận thức của người dân. Nhiều phụ nữ trước đây còn e ngại công nghệ nay đã tự tin thực hiện các thủ tục hành chính trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt hay tra cứu thông tin trên các nền tảng số. Không ít gia đình đã hình thành thói quen tương tác, chia sẻ và hỗ trợ nhau trong quá trình tiếp cận công nghệ.

Em Lê Thanh Phong, tổ dân phố số 5, phường Bỉm Sơn chia sẻ: “Cháu thường hướng dẫn ông bà, người thân và hàng xóm cách sử dụng các tiện ích số. Nhìn ông bà có thể tự thanh toán tiền điện, nước hay đọc báo trên điện thoại, cháu rất vui vì đã giúp mọi người tiếp cận dễ dàng hơn với công nghệ số”.

Hiện nay, tổ chức hội LHPN các cấp là lực lượng nòng cốt vận hành mô hình “Gia đình số”, do đó, việc tập huấn, hướng dẫn cho hội viên theo phương châm “cầm tay chỉ việc” là một việc làm thường xuyên được tổ chức. Những thành viên này về với gia đình là những tuyên truyền viên tích cực, hướng dẫn người thân sử dụng ứng dụng số. Ngoài ra, các hội viên còn tham gia cùng các tổ chuyển đổi số (CĐS) cộng đồng đến nhà văn hóa thôn, cơ sở sản xuất, kinh doanh để hướng dẫn người dân tạo địa chỉ số, sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, bán hàng qua mạng xã hội... Nhờ cách làm linh hoạt ấy, nhiều người dân từ chỗ e dè với công nghệ đã mạnh dạn ứng dụng các nền tảng số vào sản xuất, kinh doanh và đời sống. Khoảng cách số từng bước được thu hẹp, mở ra cơ hội phát triển mới cho nhiều địa phương.

Để mô hình phát huy hiệu quả bền vững, Hội LHPN tỉnh đã tổ chức nhiều lớp tập huấn về kỹ năng số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), livestream bán hàng, an toàn thông tin mạng và kỹ năng kinh doanh trực tuyến cho cán bộ, hội viên phụ nữ. Những kiến thức tưởng chừng mới mẻ như ChatGPT, Canva AI hay các nền tảng sáng tạo số đang dần trở thành công cụ hữu ích giúp phụ nữ vận dụng vào phát triển kinh tế, hoạt động hội...

Trong quá trình triển khai mô hình, vai trò của tổ chức hội không chỉ là đơn vị phát động mà còn là lực lượng kết nối, hướng dẫn và đồng hành với hội viên. Từ việc xây dựng mô hình, đào tạo đội ngũ nòng cốt đến tổ chức các hoạt động hỗ trợ tại cơ sở. Các cấp hội đã thực sự trở thành “cầu nối số” đưa chủ trương CĐS đi vào cuộc sống. Tính đến tháng 8/2026, toàn tỉnh đã xây dựng được nhiều mô hình phụ nữ tham gia CĐS, trong đó mô hình “Gia đình số” đã có mặt tại 80 xã, phường.

“Gia đình số” là mô hình sáng kiến đầy ý nghĩa, không chỉ cảnh báo rủi ro mà còn tạo điều kiện để người dân có kỹ năng cơ bản, có cộng đồng hỗ trợ, có kênh trao đổi thường xuyên và quan trọng hơn là góp phần hình thành văn hóa ứng xử trên môi trường mạng, xây dựng những công dân số trong “Gia đình số” có trách nhiệm.

Bài và ảnh: Lê Hà