Chặn dịch bệnh giao mùa từ sớm, từ xa

Giao mùa, mưa lũ và năm học mới bắt đầu cũng là thời điểm các bệnh truyền nhiễm có nguy cơ bùng phát. Tại Thanh Hóa, các ca mắc sốt xuất huyết, tay chân miệng, sởi, ho gà... hiện vẫn ghi nhận rải rác. Trước tình hình này, ngành y tế địa phương đang đẩy mạnh giám sát, phát hiện sớm và xử lý kịp thời nhằm chủ động phòng ngừa, ngăn chặn dịch bệnh từ sớm, từ xa.

Xã Tây Đô ra quân vệ sinh môi trường, tiêu độc khử trùng, phòng chống dịch bệnh sau mưa lũ.

Các bệnh truyền nhiễm cơ bản được kiểm soát

Theo số liệu giám sát dịch tễ tuần 38/2026, tình hình các bệnh truyền nhiễm trên địa bàn tỉnh cơ bản được kiểm soát, chưa ghi nhận các ổ dịch lớn trong cộng đồng. Tuy nhiên, một số bệnh có chiều hướng gia tăng so với cùng kỳ, đòi hỏi ngành y tế và các địa phương không chủ quan, nhất là trong thời điểm giao mùa, mưa lũ và học sinh trở lại trường.

Đối với bệnh sốt xuất huyết Dengue (SXHD), tính từ đầu năm 2026, toàn tỉnh ghi nhận 110 trường hợp, thấp hơn cùng kỳ năm 2025 với 145 trường hợp. Các ca bệnh chủ yếu tản phát, chưa ghi nhận ổ dịch lớn và không có trường hợp tử vong. Mặc dù số ca mắc thấp hơn cùng kỳ, nguy cơ SXHD vẫn cần được đặc biệt lưu ý khi bước vào mùa mưa, thời điểm thuận lợi cho muỗi truyền bệnh sinh sản và phát triển. Nếu không chủ động kiểm soát nguồn lây và môi trường, những ca bệnh tản phát có thể phát triển thành ổ dịch.

Đối với bệnh sởi, lũy kế từ đầu năm, Thanh Hóa ghi nhận 357 trường hợp sốt phát ban nghi sởi, giảm đáng kể so với cùng kỳ năm 2025. Các trường hợp mắc chủ yếu rải rác, chưa ghi nhận ổ dịch tập trung trong cộng đồng và không có trường hợp tử vong.

Trong khi đó, tay chân miệng là bệnh cần tiếp tục được theo dõi sát. Tuần 38, toàn tỉnh ghi nhận 20 ca mắc, nâng tổng số ca từ đầu năm 2026 lên 606 trường hợp, cao hơn nhiều so với 249 trường hợp cùng kỳ năm 2025. Các ca bệnh vẫn xuất hiện rải rác, chưa ghi nhận ổ dịch tại cộng đồng và không có trường hợp tử vong. Sự gia tăng của tay chân miệng trong bối cảnh năm học mới bắt đầu đặt ra yêu cầu tăng cường phòng bệnh tại trường học, nhóm trẻ và các gia đình có trẻ nhỏ. Đây là những môi trường có sự tiếp xúc thường xuyên, vì vậy nếu không bảo đảm vệ sinh và phát hiện sớm ca bệnh, nguy cơ lây lan sẽ tăng.

Chủ động giám sát, không để dịch bệnh lan rộng

Trước nguy cơ dịch bệnh diễn biến phức tạp trong thời điểm giao mùa, mùa mưa lũ và năm học mới, ngành y tế Thanh Hóa xác định giám sát chủ động là nhiệm vụ trọng tâm, nhằm phát hiện sớm ca bệnh, điều tra dịch tễ, khoanh vùng và xử lý ngay từ những trường hợp đầu tiên. Ngành y tế tiếp tục tăng cường giám sát, phòng chống các bệnh truyền nhiễm trọng điểm như Ebola, vi-rút Nipah, vi-rút Hanta, viêm não Nhật Bản, bại liệt/liệt mềm cấp, bệnh dại và bệnh sởi. Công tác kiểm tra, giám sát phòng, chống SXHD được tăng cường khi bước vào mùa mưa và mùa cao điểm của bệnh.

Theo Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Lê Hồng Sơn, thời điểm học sinh trở lại trường đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác phòng, chống dịch trong trường học. Các cơ sở giáo dục cần tăng cường vệ sinh lớp học, đồ dùng, đồ chơi; thực hiện tốt vệ sinh cá nhân, môi trường học tập; đồng thời phát hiện sớm học sinh có biểu hiện nghi mắc bệnh để xử lý phù hợp, hạn chế nguy cơ lây lan. Cùng với đó, cần đẩy mạnh truyền thông để phụ huynh, giáo viên và học sinh nâng cao ý thức phòng bệnh. Khi xuất hiện dấu hiệu bất thường, việc thông tin kịp thời cho cơ sở y tế và hạn chế tiếp xúc khi có triệu chứng nghi mắc bệnh sẽ góp phần kiểm soát nguy cơ lây nhiễm.

Trong bối cảnh nhiều bệnh truyền nhiễm vẫn lưu hành, việc Thanh Hóa chưa ghi nhận các ổ dịch lớn là tín hiệu tích cực, nhưng không đồng nghĩa với việc có thể chủ quan. Sự gia tăng bệnh tay chân miệng so với cùng kỳ cùng nguy cơ SXHD trong mùa mưa đòi hỏi công tác phòng bệnh phải được duy trì thường xuyên, liên tục và thực hiện ngay từ cơ sở.

Chặn dịch từ sớm, từ xa không chỉ là nhiệm vụ của ngành y tế mà cần sự tham gia của chính quyền, trường học, cơ sở khám, chữa bệnh, gia đình và cộng đồng. Chủ động vệ sinh môi trường, loại bỏ nơi muỗi sinh sản, giữ gìn vệ sinh cá nhân, thực hiện tiêm chủng đầy đủ, theo dõi sức khỏe và đến cơ sở y tế khi có dấu hiệu bất thường sẽ hạn chế nguy cơ dịch bệnh phát sinh, lây lan, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng trong thời điểm giao mùa.

Bài và ảnh: Tô Hà