Trường học thân thiện bắt đầu từ nhận diện sớm bạo lực học đường

Bạo lực học đường không chỉ gây tổn thương về thể chất mà còn để lại những vết thương khó lành trong tâm lý, tình cảm của học sinh. Trước thực tế đó, bước vào năm học 2026-2027, các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh đang chuyển trọng tâm từ xử lý vụ việc sang chủ động nhận diện nguy cơ, phòng ngừa và can thiệp sớm, góp phần xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện.

Học sinh Trường THPT Quảng Xương 4 tham gia Chương trình truyền thông về phòng, chống bạo lực học đường.

Ngay từ đầu năm học, Trường THPT Quảng Xương 4, xã Tiên Trang đã phối hợp với lực lượng công an và ngành giáo dục tổ chức chương trình truyền thông về phòng, chống bạo lực học đường. Thông qua hình thức tuyên truyền trực quan, gần gũi với học sinh, chương trình giúp các em nhận diện bạo lực học đường dưới nhiều hình thức.

Bạo lực học đường không chỉ dừng lại ở các hành vi xâm phạm thể chất, mà còn là những tổn thương sâu sắc về tinh thần qua việc đe dọa, xúc phạm hay cô lập. Đáng báo động, tình trạng này đang biến tướng phức tạp trên không gian mạng; biến những bình luận ác ý, chế giễu hay hành vi phát tán hình ảnh cá nhân thành một dạng bạo hành, chà đạp danh dự và nhân phẩm người khác.

Thầy giáo Vũ Văn Thanh, Hiệu trưởng Trường THPT Quảng Xương 4, cho biết: Xây dựng trường học thân thiện, chăm lo sức khỏe tinh thần cho học sinh là nhiệm vụ được nhà trường thực hiện trong nhiều năm qua. Nhà trường duy trì tổ tư vấn tâm lý học đường với những giáo viên tâm huyết, có kinh nghiệm trong quản lý, giáo dục học sinh; đồng thời tăng cường giáo dục pháp luật, đạo đức, lối sống, văn hóa ứng xử và kỹ năng kiểm soát cảm xúc cho các em. Phòng ngừa phải đi trước xử lý; giáo dục phải đi cùng trách nhiệm; yêu thương phải đi cùng kỷ cương. Mỗi thầy cô giáo cần là một người đồng hành, một địa chỉ tin cậy để học sinh có thể chia sẻ khi gặp khó khăn.

Tại Trường THCS Đông Cương, phường Hàm Rồng với hơn 1.720 học sinh tại điểm trường chính và phân hiệu, công tác phòng, chống bạo lực học đường, xây dựng trường học an toàn, hạnh phúc cũng được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Thầy giáo Vũ Quang, Hiệu trưởng Trường THCS Đông Cương, cho biết: Nhà trường triển khai nhiều giải pháp, trong đó chú trọng giáo dục học sinh thông qua các môn học, hoạt động ngoại khóa và các chương trình tuyên truyền. Đặc biệt, vai trò của giáo viên chủ nhiệm, tổng phụ trách đội được phát huy nhằm nắm bắt tâm lý học sinh, kịp thời phát hiện những mâu thuẫn, biểu hiện bất thường ngay từ khi mới manh nha.

“Việc nhận diện sớm có ý nghĩa quan trọng, bởi nhiều vụ việc bạo lực học đường không xảy ra đột ngột mà thường bắt đầu từ những mâu thuẫn nhỏ, những lời nói thiếu kiềm chế, sự trêu chọc, cô lập hoặc xung đột trên mạng xã hội. Nếu được phát hiện và giải quyết kịp thời, những mâu thuẫn này có thể được tháo gỡ trước khi phát triển thành hành vi bạo lực”, thầy Vũ Quang cho biết thêm.

Nhằm tăng cường công tác phòng, chống bạo lực học đường, ngay từ đầu năm học, Sở Giáo dục và Đào tạo Thanh Hóa đã xây dựng kế hoạch phối hợp triển khai chương trình truyền thông về phòng, chống bạo lực học đường trong các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh. Nội dung tập trung tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật, kỹ năng ứng xử và trách nhiệm của cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, học sinh. Tuyên truyền được triển khai theo hướng trực quan, sinh động, gần gũi với học sinh; chú trọng hình thức sân khấu hóa để chuyển tải các quy định của pháp luật, chuẩn mực đạo đức, văn hóa ứng xử và kỹ năng xử lý những tình huống có nguy cơ dẫn đến bạo lực.

Thông qua các hoạt động, học sinh được trang bị kiến thức để nhận diện bạo lực học đường dưới nhiều hình thức; nâng cao khả năng tự bảo vệ, kiểm soát cảm xúc, giải quyết mâu thuẫn bằng phương pháp tích cực, không sử dụng bạo lực.

Thực tế cho thấy, phòng ngừa bạo lực học đường từ sớm không chỉ nhằm ngăn chặn một vụ việc có thể xảy ra mà còn góp phần hình thành ở học sinh cách ứng xử văn minh, khả năng kiểm soát cảm xúc và tinh thần trách nhiệm với cộng đồng. Việc rèn luyện kỹ năng giao tiếp, ứng xử, quản lý cảm xúc, giải quyết xung đột và ứng phó với bạo lực cần được thực hiện thường xuyên, qua đó từng bước hình thành văn hóa học đường dựa trên sự yêu thương, tôn trọng và an toàn.

Bài và ảnh: Linh Hương